Kể từ tháng 08, thị trường trái phiếu toàn cầu đã trải qua một đợt định giá lại mạnh mẽ mang tính hệ thống. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm trong thời gian ngắn đã vượt 5,33%, đạt mức cao nhất trong gần 19 năm, kể từ tháng 06 năm 2007. Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm cũng tăng theo, chốt tuần trước ở gần mức 4,73%. Trong khi đó, Chủ tịch Fed Minneapolis Neel Kashkari đã công khai phát biểu vào ngày 23 tháng 08 rằng thị trường Kho bạc đang "vận hành bình thường" và đà tăng lợi suất gần đây khó có khả năng ảnh hưởng đến các cuộc thảo luận về chính sách tiền tệ.
Những bình luận này đã châm ngòi cho cuộc tranh luận rộng rãi trên thị trường: Khi lãi suất dài hạn đạt mức cao nhất kể từ trước khủng hoảng tài chính, tại sao Cục Dự trữ Liên bang Mỹ vẫn đứng ngoài cuộc? Đà tăng kéo dài của lợi suất trái phiếu Kho bạc đang phản ánh điều gì? Và điều đó có ý nghĩa gì đối với các thị trường rủi ro, trong đó có tài sản tiền mã hóa?
Vì sao lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm vượt 5,3%
Đợt tăng lợi suất trái phiếu Kho bạc lần này không bắt nguồn từ một yếu tố duy nhất. Đây là kết quả của tác động cộng hưởng từ nhiều lực lượng mang tính cơ cấu.
Xét về các chất xúc tác trực tiếp, tình hình căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục xấu đi, kéo giá năng lượng và kỳ vọng lạm phát tăng lên. Đồng thời, nhu cầu chi tiêu vốn dài hạn do sự bùng nổ của cơ sở hạ tầng AI tạo ra đã làm gia tăng lo ngại về tình trạng lạm phát dai dẳng. Áp lực cộng hưởng từ giá dầu cao và đầu tư vào AI đã thúc đẩy một đợt định giá lại mang tính hệ thống trên toàn bộ thị trường trái phiếu dài hạn tại các nền kinh tế phát triển.
Ở cấp độ sâu hơn, sự suy yếu của tình hình tài khóa Mỹ là yếu tố cốt lõi đẩy phần bù kỳ hạn tăng lên. Tổng nợ liên bang của Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD, trong khi chi phí trả lãi hằng năm đã vượt 1,17 nghìn tỷ USD, trở thành một trong những khoản mục lớn nhất trong ngân sách liên bang. Đáng lo ngại hơn, khoảng 70% khoản nợ do công chúng nắm giữ dự kiến sẽ đáo hạn và được tái phát hành trong vòng 5 năm tới. Phần lớn nợ hiện hữu là các trái phiếu có lãi suất danh nghĩa cực thấp, ở mức từ 0,25% đến 1,5%, trong khi trái phiếu mới phát hành có lãi suất từ 3% đến 4%. Cơ cấu kỳ hạn tập trung mạnh vào giai đoạn đầu này đồng nghĩa với việc chi phí lãi vay sẽ tăng vĩnh viễn.
Bộ Tài chính Mỹ đã phát hành 25 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 30 năm mới với lợi suất 5,216%, thiết lập mức lợi suất trúng thầu cao nhất đối với một phiên đấu giá trái phiếu cùng kỳ hạn kể từ năm 2001. Các nhà đầu tư nước ngoài đang đẩy nhanh quá trình rút lui. Tính từ mức cao hằng năm vào tháng 02, các nhà đầu tư nước ngoài đã đồng loạt giảm lượng trái phiếu Kho bạc nắm giữ khoảng 190 tỷ USD, trong đó Nhật Bản bán ra 122,6 tỷ USD. Các tổ chức lớn, bao gồm BlackRock và Royal London Asset Management, tiếp tục cảnh báo về rủi ro của trái phiếu Kho bạc Mỹ dài hạn và giảm tỷ trọng nắm giữ.
Vì sao Kashkari cho rằng thị trường Kho bạc "không có vấn đề gì"
Trước đà tăng liên tục của lợi suất dài hạn, logic cốt lõi đằng sau những bình luận của Kashkari rất rõ ràng: Miễn là các cơ chế thị trường vẫn tiếp tục vận hành, Fed không nên can thiệp.
Trong một cuộc phỏng vấn với Face the Nation của CBS vào ngày 23 tháng 08, Kashkari cho biết mặc dù lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm, ở gần mức 4,7%, cao hơn so với các mức được ghi nhận trong những năm gần đây, nhưng đây không phải là mức bất thường nếu xét trên phương diện lịch sử. Lợi suất trái phiếu Kho bạc từng cao hơn đáng kể vào thập niên 1990 và cũng dao động trong phạm vi tương tự vào đầu những năm 2000. Ông nhấn mạnh rằng "tất cả các dấu hiệu hiện tại đều cho thấy thị trường Kho bạc đang vận hành bình thường. Các giao dịch vẫn diễn ra và thị trường có thanh khoản dồi dào".
Những hệ quả chính sách từ đánh giá này rất rõ ràng: Fed có thể tiếp tục sử dụng lãi suất quỹ liên bang làm công cụ chính sách chủ đạo và tập trung kéo lạm phát xuống, mà không coi biến động của lợi suất trái phiếu Kho bạc là mục tiêu chính sách ưu tiên.
Kashkari lưu ý rằng lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, bao gồm kỳ vọng lạm phát, đầu tư vào AI, quy mô hoạt động vay nợ của chính phủ, tăng trưởng kinh tế và xu hướng năng suất, chứ không chỉ do chính sách của Fed quyết định. Ông đưa ra một cách diễn giải lạc quan: Thị trường trái phiếu có thể đang bắt kịp thị trường cổ phiếu và bắt đầu định giá những mức tăng năng suất tiềm năng cùng triển vọng tăng trưởng kinh tế mạnh hơn nhờ đầu tư vào AI. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận một cách diễn giải tiêu cực hơn, đó là thâm hụt tài khóa gia tăng và áp lực nợ chính phủ ngày càng lớn.
Đáng chú ý, Kashkari là một trong ba quan chức bỏ phiếu ủng hộ tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 07 của Fed. Một lần nữa, ông bày tỏ lo ngại về lạm phát khi nói rằng: "Tôi chưa bị thuyết phục rằng lạm phát sẽ trở lại mức mục tiêu trong thời gian tới", nhưng ông không nói rõ liệu mình có ủng hộ một đợt tăng lãi suất khác vào tháng 09 hay không.
Vì sao các đợt mua lại trái phiếu Kho bạc không thể xoa dịu thị trường
Trong bối cảnh lợi suất tiếp tục tăng, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố một biện pháp can thiệp khẩn cấp vào ngày 19 tháng 08: Cơ quan này sẽ ít nhất tăng gấp đôi quy mô các hoạt động mua lại nhằm hỗ trợ thanh khoản đối với trái phiếu Kho bạc có kỳ hạn từ 10 đến 30 năm, nâng quy mô tối đa của mỗi đợt mua lại từ 2 tỷ USD lên 4 tỷ USD.
Tuy nhiên, phản ứng của thị trường đã cho thấy một thực tế then chốt: Năng lực mua lại của Bộ Tài chính có những giới hạn mang tính nền tảng.
Giám đốc đầu tư khu vực châu Mỹ của UBS chỉ ra rằng việc Bộ Tài chính mua lại trái phiếu Kho bạc không giống với nới lỏng định lượng của Cục Dự trữ Liên bang. Bộ Tài chính không thể in tiền để tài trợ cho việc mua tài sản. Mọi đợt mua lại đều phải được tài trợ từ một nguồn khác, nhiều khả năng là thông qua việc tăng phát hành tín phiếu Kho bạc ngắn hạn. Điều này có nghĩa là các đợt mua lại chỉ thay đổi cơ cấu kỳ hạn của khoản nợ do nhà đầu tư nắm giữ, chứ không làm giảm tổng lượng nợ mà thị trường phải hấp thụ.
Dữ liệu cũng củng cố đánh giá này. Sau thông báo mua lại, lợi suất trái phiếu Kho bạc trên các kỳ hạn ban đầu giảm, nhưng nhanh chóng hoàn trả phần mức giảm đó. Trong tuần kết thúc vào ngày 21 tháng 08, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm đã tăng trở lại lên 5,27%, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm ở mức 4,734%. So với gánh nặng nợ 40 nghìn tỷ USD, kế hoạch mua lại trị giá 4 tỷ USD bị thị trường nhìn nhận rộng rãi là "muối bỏ bể".
Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa của Saxo Bank cho biết các đợt mua lại có thể hỗ trợ thanh khoản tạm thời, nhưng sẽ khó giải quyết những rủi ro cốt lõi về tài khóa và lạm phát đang đẩy phần bù kỳ hạn tăng lên.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng được truyền dẫn đến các tài sản rủi ro như thế nào
Với vai trò là mỏ neo của hoạt động định giá tài sản toàn cầu, lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng sẽ ảnh hưởng đến định giá tài sản rủi ro thông qua nhiều kênh.
Áp lực định giá: Lãi suất phi rủi ro cao hơn trực tiếp làm tăng tỷ lệ chiết khấu áp dụng cho cổ phiếu, gây sức ép lên các cổ phiếu tăng trưởng có định giá cao. Mặc dù cổ phiếu Mỹ vẫn chốt phiên thứ Sáu tăng nhẹ, Dow Jones đã giảm 0,85% trong tuần, S&P 500 giảm 1,43% và Nasdaq giảm 2,05%. Chuỗi tăng kéo dài 3 tuần trước đó của thị trường đã chấm dứt đột ngột.
Dòng vốn chuyển hướng: Theo logic thị trường truyền thống, lợi suất trái phiếu Kho bạc cao, kết hợp với vị thế tài sản trú ẩn của nợ chính phủ Mỹ, thường thúc đẩy dòng vốn rời khỏi các tài sản không tạo lợi suất như Bitcoin và vàng. Tuy nhiên, tình hình hiện tại lại khác. Động lực chính khiến lợi suất tăng là những lo ngại về nợ và lạm phát, thay vì tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Điều này ngược lại hỗ trợ các tài sản cứng như vàng và Bitcoin.
Sự thay thế tài sản trú ẩn: Được thúc đẩy bởi tâm lý lo ngại liên quan đến nợ, các tài sản trú ẩn và tài sản thay thế đã tăng bùng nổ. Giá vàng giao ngay đã vượt 4.600 USD mỗi ounce, tăng gần 13% kể từ tháng 08. Bitcoin tăng phiên giao dịch thứ 5 liên tiếp, tăng hơn 23% trong tuần, ghi nhận mức tăng theo tuần lớn nhất kể từ tháng 03 năm 2023. Gần 190.000 vị thế đã bị thanh lý trên toàn thị trường tiền mã hóa, với tổng giá trị thanh lý đạt 1,535 tỷ USD.
Mối tương quan trong 90 ngày giữa Bitcoin và vàng đã tăng lên mức dương cao nhất kể từ đại dịch, củng cố đáng kể vị thế của tiền mã hóa như một loại tài sản phòng hộ trước lạm phát và sự mất giá tiền tệ, tương tự như kim loại quý.
Vì sao Jackson Hole đã trở thành một sự kiện quan trọng đối với thị trường
Hiện thị trường đang tập trung vào Hội nghị chuyên đề kinh tế Jackson Hole, hội nghị ngân hàng trung ương toàn cầu diễn ra trong tuần này. Chủ tịch Fed Waller sẽ có bài phát biểu chính đầu tiên tại Jackson Hole kể từ khi nhậm chức vào ngày 28 tháng 08 theo giờ Bắc Kinh.
Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm vẫn ở mức cao, còn dữ liệu về lạm phát và việc làm đưa ra những tín hiệu trái chiều, thị trường sẽ theo dõi sát sao những bình luận mới nhất của Waller về lợi suất trái phiếu Kho bạc dài hạn, lộ trình kiềm chế lạm phát và hướng đi tương lai của lãi suất.
Theo dữ liệu từ Công cụ FedWatch của CME, định giá thị trường cho thấy xác suất Fed giữ nguyên lãi suất vào tháng 09 là 59,0% và xác suất tăng lãi suất lũy kế 25 điểm cơ bản là 41,0%. Trong cuộc phỏng vấn, Kashkari không tiết lộ lập trường của mình trước cuộc họp tháng 09, khi nói rằng: "Chúng ta cần thêm dữ liệu, nhưng tôi không muốn định kiến về cuộc họp tiếp theo".
Kết quả của hội nghị chuyên đề này phần lớn sẽ quyết định cách thị trường điều chỉnh lại kỳ vọng về cuộc họp tháng 09 và lộ trình lãi suất sau đó, qua đó ảnh hưởng đến hướng đi tiếp theo của lợi suất trái phiếu Kho bạc.
Xây dựng lại chiến lược phân bổ tài sản trong môi trường lợi suất cao
Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Kho bạc vượt ngưỡng 5%, các nhà đầu tư toàn cầu buộc phải đánh giá lại khuôn khổ cơ bản của hoạt động phân bổ tài sản.
Nhà sáng lập Bridgewater Associates Ray Dalio khuyến nghị nhà đầu tư giảm tỷ trọng trái phiếu và phân bổ khoảng 10% đến 15% danh mục vào vàng cùng một "lượng nhỏ" Bitcoin, cho rằng cách tiếp cận này có thể "vừa giảm rủi ro vừa tăng lợi nhuận". Ông dự đoán rằng nếu Mỹ không thay đổi hướng đi, một cuộc khủng hoảng nợ có thể bùng phát "trong vòng 3 năm, cộng hoặc trừ 2 năm".
Một chuyên gia cao cấp tại Viện Brookings cho biết thị trường đang theo dõi sát sao liệu các chính phủ tại những quốc gia có mức nợ cao có tìm cách thao túng đường cong lợi suất hay không. Thế giới hiện đã bước vào "kỷ nguyên pha loãng giá trị tiền tệ", trong đó các chính phủ làm giảm giá trị đồng tiền của mình để làm loãng gánh nặng nợ. Trên thực tế, điều này hoạt động như một loại thuế gián tiếp áp lên người tiết kiệm và thúc đẩy dòng vốn hướng đến các tài sản cứng như vàng và Bitcoin để phòng hộ.
Đối với những người tham gia thị trường tiền mã hóa, lợi suất trái phiếu Kho bạc duy trì ở mức cao đang tạo ra một môi trường vĩ mô phức tạp. Một mặt, lãi suất phi rủi ro cao hơn làm tăng chi phí nắm giữ tài sản tiền mã hóa. Mặt khác, những lo ngại về tính bền vững của tài khóa và sự pha loãng giá trị tiền tệ lại tạo ra một luận điểm phân bổ độc đáo cho các tài sản cứng như Bitcoin. Sức mạnh tương đối của hai lực lượng này sẽ phần lớn quyết định diễn biến của tài sản tiền mã hóa trong trung hạn.
Tóm tắt
Việc lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2007 và lợi suất kỳ hạn 10 năm tiến gần 4,73% phản ánh tác động cộng hưởng của xung đột địa chính trị, sự bùng nổ của cơ sở hạ tầng AI, tình hình tài khóa suy yếu và cơ cấu kỳ hạn nợ tập trung mạnh vào giai đoạn đầu. Kashkari đã làm rõ rằng thị trường Kho bạc đang "vận hành bình thường" và lợi suất tăng sẽ không ảnh hưởng đến các cuộc thảo luận về chính sách tiền tệ. Lập trường này cho thấy Fed khó có khả năng thay đổi lộ trình chính sách trong thời gian tới chỉ vì lãi suất dài hạn tăng. Các đợt mua lại trái phiếu Kho bạc đã không thể đẩy lợi suất giảm đáng kể, trong khi những lo ngại của thị trường về tính bền vững của nợ tiếp tục gia tăng. Trong bối cảnh đó, các tài sản cứng như vàng và Bitcoin đã đạt được giá trị phân bổ độc đáo. Những bình luận của Waller tại Jackson Hole sẽ trở thành một tín hiệu quan trọng đối với thị trường khi thị trường đánh giá cuộc họp tháng 09 và lộ trình lãi suất sau đó.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q: Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm hiện đang ở mức nào?
A: Tính đến ngày 24 tháng 08 năm 2026, lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm dao động quanh mức 5,25%. Lợi suất này đã tăng trong thời gian ngắn lên 5,337% vào tuần trước, mức cao nhất trong gần 19 năm, kể từ tháng 06 năm 2007. Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 10 năm chốt tuần trước ở khoảng 4,73%.
Q: Tại sao Cục Dự trữ Liên bang không hạ lợi suất trái phiếu Kho bạc bằng cách cắt giảm lãi suất hoặc mua trái phiếu?
A: Kashkari cho biết thị trường Kho bạc hiện đang vận hành bình thường và có thanh khoản dồi dào, không có dấu hiệu rối loạn thị trường. Trách nhiệm của Fed là kiểm soát lạm phát, chứ không phải quản lý đường cong lợi suất trái phiếu Kho bạc. Chừng nào lạm phát chưa trở lại mức mục tiêu, Fed sẽ không thay đổi lộ trình chính sách chỉ vì lãi suất dài hạn tăng.
Q: Lợi suất trái phiếu Kho bạc tăng là tín hiệu tăng giá hay giảm giá đối với tiền mã hóa?
A: Tác động này diễn ra theo hai chiều. Theo logic thị trường truyền thống, lãi suất phi rủi ro cao hơn làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ các tài sản không tạo lợi suất, từ đó gây áp lực lên tài sản tiền mã hóa. Tuy nhiên, động lực chính khiến lợi suất tăng trong môi trường hiện tại là những lo ngại về nợ và lạm phát, thay vì tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Điều này củng cố giá trị của Bitcoin như một tài sản phòng hộ trước lạm phát và sự mất giá tiền tệ. Mối tương quan giữa Bitcoin và vàng đã tăng lên mức cao nhất kể từ đại dịch.
Q: Tại sao hội nghị chuyên đề Jackson Hole lại quan trọng?
A: Chủ tịch Fed Waller sẽ có bài phát biểu chính đầu tiên tại Jackson Hole kể từ khi nhậm chức vào ngày 28 tháng 08. Trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Kho bạc ở mức cao, còn dữ liệu về lạm phát và việc làm đưa ra những tín hiệu trái chiều, thị trường sẽ theo dõi sát sao các bình luận của ông về lãi suất dài hạn, lộ trình kiềm chế lạm phát và hướng đi tương lai của lãi suất.
Q: Nhà đầu tư nên phản ứng như thế nào trước môi trường lợi suất cao?
A: Một số tổ chức khuyến nghị giảm tỷ trọng trái phiếu và chuyển một phần phân bổ sang các tài sản cứng như vàng và Bitcoin. Nhà đầu tư nên tự đưa ra quyết định dựa trên mức độ chấp nhận rủi ro của bản thân. Nội dung trên không cấu thành lời khuyên đầu tư.
