Fintech: Teknologi keuangan yang sudah mengubah cara hidup orang Thailand

คุณเคยสังเกตหรือไม่ว่า วิธีการจ่ายเงินของเราเปลี่ยนไปมากแค่ไหนในช่วงสิบปีที่ผ่านมา เบิกเงิน QR Code แทนการไปธนาคาร ถือเงินสดหรือบัตรแล้ว ทั้งหมดมาจากการพัฒนาของฟินเทค (Fintech) เทคโนโลยีทางการเงิน ซึ่งไม่ใช่เรื่องใหม่อีกต่อไป แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของประจำวันของเรา

เทคโนโลยีทางการเงิน ไม่ได้มาจากสิ่งที่สว่างใจเหมือนที่คิด

ทีนี้ถ้าถามว่า ฟินเทค คือ อะไร อย่างแท้จริง? ตัวอักษร Fintech มาจากการสังคมกันของคำว่า Financial (การเงิน) กับ Technology (เทคโนโลยี) ซึ่งแปลว่า เทคโนโลยีทางการเงิน นั่นคือการนำเครื่องมือดิจิทัลมาใช้ในการทำธุรกรรมทางการเงิน เพื่อให้ทุกอย่างง่ายขึ้น

แต่จริงๆ ระบบ ฟินเทค ไม่ใช่เรื่องใหม่หรอก ถ้าคุณเคยถอนเงินจากตู้ ATM หรือใช้บัตรเครดิต ตั้งแต่ยุคที่ผ่านมา นั่นคือ Fintech ตั้งแต่ตอนนั้นแล้ว

ฟินเทค มีหลายรูปแบบ ไม่ได้มีแค่เรื่องการโอนเงิน

พูดถึงการใช้งาน เทคโนโลยีทางการเงิน ในชีวิตประจำวัน ในไทยเรา ก็มีหลากหลายมากกว่าที่คิด มันถูกแบ่งออกเป็นประมาณ 7 ประเภทหลัก

Banking Technology: ระบบที่ทำให้ธนาคารเข้ามาใกล้ตัวเรา ผ่าน Mobile Banking ไม่ต้องเดินทางไปสาขาเพื่อโอนเงินหรือชำระค่าบริการ

Crowdfunding: คนทั่วไปสามารถลงทุนเพื่อช่วยให้ธุรกิจขนาดเล็กหรือ Startup ได้เงินทุน โดยแลกกับส่วนแบ่งหรือดอกเบี้ย

Cryptocurrency: เหรียญดิจิทัลอย่าง Bitcoin ที่ทำให้คุณสามารถทำธุรกรรมได้โดยไม่ต้องผ่านธนาคาร

Payment Technology: ระบบชำระเงิน E-wallet เช่น True Money Wallet ที่ทำให้ผู้คนจ่ายเงินผ่านแอปพลิเคชันแทนเงินสด

Enterprise Financial Software: โปรแกรมบัญชีออนไลน์ สำหรับผู้ประกอบการที่อยากจัดการเรื่องบัญชีและใบเสร็จง่ายๆ

Investment Management: แอปพลิเคชันให้คุณซื้อขายหุ้น กองทุน หรือ Cryptocurrency จากบ้าน

Insurance Technology: ซื้อประกันภัยออนไลน์โดยไม่ต้องเอกสารยุ่งยากเหมือนแต่ก่อน

ประโยชน์กับปัญหา: Fintech คือดาบสองคม

ด้านประโยชน์นั้น ชัดเจนมาก ค่าธรรมเนียมลดลง ประหยัดเวลา ประหยัดค่าใช้จ่าย ทำให้ Startup และ SME สามารถเติบโตได้เร็วขึ้น และคนทั่วไปสามารถเข้าถึงตลาดเงินตุนได้ง่ายมากขึ้น

แต่ปัญหาก็มี อยู่เช่นกัน การเปิดเสรีให้ทุกคนกู้ยืมได้ง่าย อาจทำให้เศรษฐกิจมีปัญหาจากเงินเฟ้อ ความปลอดภัยของข้อมูลส่วนตัวกลายเป็นเรื่องหัวห่วง การ hack บัญชี หรือการฉ้อโกงออนไลน์เพิ่มขึ้นตามไป

ธุรกิจ Fintech ที่ประสบความสำเร็จในไทย

จากการพัฒนานี้ ธุรกิจประเภทนี้เริ่มเกิดขึ้นเป็นจำนวนมากในไทย บาง startup ประสบความสำเร็จจริงๆ

Bitkub เป็นแพลตฟอร์มสำหรับซื้อขาย Cryptocurrency ที่เป็นที่นิยมที่สุดในไทย มีผู้ใช้งานเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดในหนึ่งปีที่ผ่านมา

Finnomena เป็นแพลตฟอร์มลงทุนที่ช่วยให้ผู้คนสามารถลงทุนในหุ้น กองทุน และได้คำแนะนำเรื่องการวางแผนการเงินได้ง่าย

Flow Account คือโปรแกรมบัญชีออนไลน์ที่ทำให้ผู้ประกอบการไม่ต้องกังวลกับเรื่องบัญชีอีกต่อไป แม้ว่าจะไม่มีความรู้ด้านบัญชีก็ใช้ได้

อุปสรรคต่อการเติบโตของ Fintech ในไทย

แม้ว่าเราจะเห็นการเติบโตของ ฟินเทค อยู่ แต่การเติบโตนั้นไม่ได้เร็วเท่าที่ควร มีหลายปัญหาขวางกั้นอยู่

ปัญหาด้านกฎหมาย: ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมายที่ชัดเจนและเพียงพอต่อการพัฒนา Fintech เทคโนโลยีทางการเงิน โดยเฉพาะเรื่องการออก VISA ให้นักลงทุนต่างชาติ ซึ่งทำให้ประเทศเราติดตามประเทศอื่นๆ ไม่ได้

ปัญหาด้านการลงทุน: ธนาคารในไทยไม่ชอบให้สินเชื่อแก่ Startup ที่มีความเสี่ยงสูง ทำให้ธุรกิจใหม่ๆ หาแหล่งเงินทุนได้ยาก

ปัญหาด้านบุคลากร: ต้องการ talent ที่มีความเชี่ยวชาญด้านเฉพาะ แต่ประเทศไทยยังขาดคนเหล่านี้อยู่ นอกจากนี้ยังมีกลุ่มประชากรบางส่วนที่ไม่สะดวกใจใช้ระบบดิจิทัลเลย

อนาคตของ Fintech ในไทยจะเป็นอย่างไร?

จากการวิเคราะห์ดูเหมือนว่า ฟินเทค เทคโนโลยีทางการเงิน ในไทยจะไม่เติบโตแบบก้าวกระโดดในช่วงแรกๆ เหตุผลเหล่านั้นก็เพราะปัญหาและอุปสรรคที่กล่าวมา

แต่นี่ไม่ได้แปลว่าจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง ถ้าภาครัฐ และสถาบันการเงินเล็งเห็นว่านวัตกรรมทางการเงิน มีความสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจ และเปิดใจ ให้ผู้เชี่ยวชาญและนักลงทุนต่างชาติเข้ามา พร้อมออกกฎหมายรองรับ แล้วสถานการณ์ก็อาจเปลี่ยนไปได้

หลังจากที่รัฐบาลและภาคเอกชนรับรู้ถึงความสำคัญของ Fintech ให้สำคัญ ระบบเศรษฐกิจของประเทศไทยก็น่าจะเติบโตไปพร้อมกับการพัฒนานี้ โดยที่ธุรกิจ Startup และคนทั่วไปต่างได้รับประโยชน์จากระบบ ฟินเทค เทคโนโลยีทางการเงิน นี้มากขึ้น