Nikkei 225: Bước đầu tiên trong đầu tư vào thị trường chứng khoán Nhật Bản

คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญ?

ดัชนี นิเคอิ225 เป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สุดของตลาดหุ้นญี่ปุ่น ประกอบไปด้วยหุ้นจาก 225 บริษัทชั้นนำที่จดทะเบียนใน Tokyo Stock Exchange ตั้งแต่บริษัทเก่าแก่ เช่น Hitachi, Toyota, Panasonic ไปจนถึงบริษัทเทคโนโลยียุคใหม่

เพื่อให้เข้าใจง่ายขึ้น ลองนึกถึง SET50 ของตลาดหุ้นไทย นิเคอิ225 ก็คล้ายๆ กัน แต่ครอบคลุมหุ้นจำนวนมากกว่ามาก โดยสะท้อนภาพรวมของเศรษฐกิจญี่ปุ่นได้อย่างแม่นยำ

ประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน

นิเคอิ225 เป็นดัชนีหุ้นที่เก่าแก่ที่สุดในเอเชีย ตั้งแต่วันที่ 7 กันยายน ค.ศ. 1950 (พ.ศ. 2493) มาจนถึงปัจจุบัน แม้ว่าการคำนวนจะย้อนหลังไปถึง 16 พฤษภาคม ค.ศ. 1949 เมื่อตลาดหลักทรัพย์โตเกียวเปิดทำการอีกครั้งหลังสงครามโลกครั้งที่สอง

ตั้งแต่เริ่มต้น ตลาดหลักทรัพย์โตเกียวเป็นผู้คำนวนดัชนี จนกระทั่งปี ค.ศ. 1970 (พ.ศ. 2513) หนังสือพิมพ์ Nihon Keizai Shimbun (The Nikkei) จึงรับช่วงการคำนวนและรายงานต่อมาจนถึงปัจจุบัน

จุดสูงและจุดต่ำที่น่าจดจำ

• สูงสุด: 38,916 จุด (ธันวาคม ค.ศ. 1989) ในยุคฟองสบู่
• ต่ำสุด: 7,568 จุด (กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2009) หลังวิกฤติ Subprime Crisis
• ปัจจุบัน (18 ธันวาคม ค.ศ. 2025): 49,512.28 จุด เพิ่มขึ้น 0.26%

ตัวเลขเหล่านี้บอกเรากว่าตลาดญี่ปุ่นมีความผันผวนสูงและมีความเป็นไปได้ในการทำกำไรที่มากขึ้น

มีน้ำหนักสัดส่วนเท่าไร?

ข้อมูล ณ 18 ธันวาคม ค.ศ. 2025 แสดงให้เห็นว่า ดัชนี นิเคอิ225 ถูกครอบงำโดยหุ้นกลุ่มเทคโนโลยี (52.03%) ตามมาด้วยสินค้าอุปโภคบริโภค (22.36%) และวัสดุ (12.69%)

การกระจายตัวตามภาคส่วน

กลุ่มเทคโนโลยีครอบคลุม: เภสัชภัณฑ์ เครื่องจักรไฟฟ้า ยานยนต์ชิ้นส่วน เครื่องมือวัดความแม่นยำ และการสื่อสาร

ขณะที่การเงินและการขนส่งสาธารณูปโภคมีสัดส่วนเพียง 2% ของดัชนีรวม

เลขวิธีการคำนวน: ทำให้เข้าใจง่าย

นิเคอิ225 เป็น price-weighted index ที่คำนวนจากหุ้น 225 ตัว ทุกๆ 5 วินาทีในเวลาซื้อขาย

ขั้นตอนการคำนวน

1. ราคาหุ้นที่ปรับแล้ว = ราคาหุ้น × Price Adjustment Factor (PAF)
2. มูลค่าดัชนี = ผลรวมราคาที่ปรับแล้ว ÷ ตัวหาร (Divisor)

ระบบ PAF ถูกนำมาใช้อย่างเป็นทางการตั้งแต่ตุลาคม ค.ศ. 2021 เพื่อให้ระดับราคาหุ้นมีความเหมาะสมและเปรียบเทียบกันได้อย่างสมเหตุสมผล

ก่อนหน้านั้น Nikkei ใช้ระบบ “presumed par value” เพื่อปรับราคาให้เทียบเท่า 50 เยน แม้ว่าญี่ปุ่นได้ยกเลิกระบบมูลค่าที่ตราไว้ (par value) ตั้งแต่ตุลาคม ค.ศ. 2001 แล้วก็ตาม

หุ้นใดบ้างที่เข้าสู่ดัชนี?

การคัดเลือกหุ้นเพื่อรวมในดัชนี นิเคอิ225 ใช้สองวิธี

1. การทบทวนประจำปี (Periodic Review)

จัดขึ้นสองครั้งต่อปี ในเดือนมกราคมและกรกฏาคม มีผลบังคับใช้ในเดือนเมษายนและตุลาคม

หุ้นที่มีสภาพคล่องสูงจะถูกนำเข้า ขณะที่หุ้นที่มีสภาพคล่องน้อยจะถูกคัดออก

สภาพคล่องวัดจาก:

• มูลค่าการซื้อขายรวม
• ความผันผวนของราคา

2. การแทนที่พิเศษ (Extraordinary Replacement)

ใช้เมื่อหุ้นเดิมถูกถอดถอนจากตลาด เช่น กรณีการควบรวมกิจการหรือย้ายไปจดทะเบียนที่ตลาดอื่น

หุ้นใหม่จะถูกเลือกจากอุตสาหกรรมเดียวกันเพื่อรักษาความสมดุล

นโยบายการคัดเลือก

Nikkei ให้ความสำคัญกับสองปัจจัย:

• สภาพคล่อง: เพื่อให้การซื้อขายมีประสิทธิภาพ
• ความสมดุลของอุตสาหกรรม: เพื่อให้ดัชนีเป็นตัวแทนที่ดีของเศรษฐกิจญี่ปุ่น

ปัจจัยใดขับเคลื่อนราคา?

การสังเกตปัจจัยต่อไปนี้จะช่วยให้คาดการณ์การเคลื่อนไหวของดัชนี นิเคอิ225 ได้ดีขึ้น

1. เศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะสหรัฐและจีน

ญี่ปุ่นพึ่งพาการส่งออก ประเทศสหรัฐอเมริกาและจีนเป็นคู่ค้าสำคัญ ดังนั้นสภาวะเศรษฐกิจของทั้งสองประเทศส่งผลกระทบโดยตรง

2. GDP และการเจริญเติบโต

หากเศรษฐกิจญี่ปุ่นเติบโตได้ดี บริษัทจะทำกำไรเพิ่มขึ้น ส่งผลบวกต่อราคาหุ้น

3. นโยบายการเงิน

อัตราดอกเบี้ยต่ำช่วยลดต้นทุนการดำเนินงาน เพิ่มกำไรบริษัท และหนุนราคาหุ้นสูงขึ้น

4. นโยบายการคลัง

การลงทุนภาครัฐมากและเก็บภาษีน้อยกระตุ้นเศรษฐกิจ โดยเฉพาะอุตสาหกรรมที่ได้รับสนับสนุน

5. ความสุขสำรอญในแต่ละอุตสาหกรรม

การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างเศรษฐกิจ นโยบายใหม่ พฤติกรรมผู้บริโภค และการแข่งขัน ส่งผลต่อแต่ละภาคส่วน

อุตสาหกรรมเทคโนโลยี (ที่ครอบครองเกือบครึ่งของดัชนี) อาจได้รับผลกระทบจากเงินเฟ้อและการกีดกันทางการค้า

6. ผลประกอบการของบริษัท

เป็นปัจจัยสำคัญที่สุด โดยดูที่กำไรของ 225 บริษัท

7. อัตราแลกเปลี่ยนเยน

เงินเยนแข็งค่า → สินค้าญี่ปุ่นดูแพง → ยอดขายลดลง → ราคาหุ้นตกลง

เงินเยนอ่อนค่า → สินค้าญี่ปุ่นถูกลง → ยอดขายเพิ่มขึ้น → ราคาหุ้นสูงขึ้น

8. ราคาน้ำมัน

ญี่ปุ่นนำเข้าน้ำมันมาก ราคาน้ำมันสูง → ต้นทุนผลิตเพิ่ม → กำไรลดลง

ทำไมนักลงทุนถึงลงทุนในดัชนี?

1. เข้าถึงบริษัทยักษ์ใหญ่ของญี่ปุ่น

แทนที่จะซื้อหุ้นแต่ละตัวทีละตัว สามารถลงทุนในดัชนี นิเคอิ225 ได้เลย หากคาดว่าเศรษฐกิจญี่ปุ่นจะเติบโตดี

2. สภาพคล่องสูง

หุ้นในดัชนีมีการซื้อขายสูง เนื่องจากถูกคัดเลือกจากหุ้นที่มีสภาพคล่องสูง ทำให้ bid-ask spread แคบ price impact น้อย

3. กระจายความเสี่ยง

ลงทุนในดัชนี นิเคอิ225 แทนการลงทุนเฉพาะในหุ้นแต่ละตัว หรือลงทุนในต่างประเทศเพื่อกระจายความเสี่ยงจากตลาดในประเทศ

หากตลาดไทยมีปัญหา ดัชนี SET50 อาจตกลง แต่ นิเคอิ225 อาจไม่ได้รับผลกระทบ

อย่างไรก็ดี นิเคอิ225 มีความผันผวนสูง ถ้าเทรดระยะสั้น ต้องติดตามตลาดอย่างใกล้ชิด แต่ความผันผวนก็นำมาซึ่งโอกาสทำกำไรมากขึ้นด้วย

วิธีการลงทุนในดัชนี นิเคอิ225 มีอะไรบ้าง?

1. Exchange Traded Fund (ETF)

บริษัทหลักทรัพย์และบลจ. หลายแห่งเปิดให้ลงทุนในกองทุนที่ติดตามดัชนี นิเคอิ225 เช่น KT-JPFUND-A ของบลจ.กรุงไทย หรือ TMPJE ของ TMBAM Eastspring

ข้อดี: กระจายความเสี่ยง ค่าธรรมเนียมต่ำ

ข้อเสี่ยง:

• ความเสี่ยงจากผู้ออกหลักทรัพย์
• ความเสี่ยงจากสภาพคล่อง
• ความเสี่ยงจากอัตราแลกเปลี่ยน

2. Contract of Difference (CFD)

CFD เป็นตราสารที่ให้คุณทำกำไรจากการเคลื่อนไหวของราคาดัชนี โดยไม่ต้องเป็นเจ้าของจริง เพียงวางหลักประกันบางส่วน

ตัวอย่าง: หากหลักประกัน 1 ต่อ 100 คุณวางเงิน 100 บาท สามารถเก็งกำไรดัชนีมูลค่า 10,000 บาทได้

วิธีการ:

• คาดว่าดัชนีจะสูง → ซื้อ CFD
• ดัชนีสูงขึ้น → ขายและได้กำไร
• ดัชนีลดลง → ขาดทุนและจ่ายส่วนต่าง

ข้อดี: ใช้เงินทุนต่ำ

ข้อเสี่ยง: ความเสี่ยงสูงมาก หากดัชนีผันผวนเล็กน้อย เงินประกันอาจหมดไปอย่างรวดเร็ว ถูกบังคับปิดสัญญาหรือขาดทุนมาก แตกต่างจากการถือ ETF ที่มีความเสี่ยงต่ำกว่า

การใช้งาน: สามารถทำผ่านแพลตฟอร์มเทรดต่างๆ ที่ให้บริการ CFD

สรุป: นิเคอิ225 เปิดโอกาสให้นักลงทุนเข้าถึงตลาดหุ้นญี่ปุ่นแบบหลากหลาย ไม่ว่าจะผ่าน ETF สำหรับนักลงทุนระยะยาวที่ต้องการความเสี่ยงต่ำ หรือ CFD สำหรับนักเทรดที่ต้องการความเสี่ยงสูง ท้ายสุดแล้ว ตัวเลือกของคุณขึ้นอยู่กับเป้าหมายการลงทุนและความยินดีรับความเสี่ยง