Khi giá hiển thị ba cây nến trắng: đảo chiều hay bẫy?

Thị trường tiền điện tử đầy những bất ngờ, nhưng các nhà giao dịch có kinh nghiệm biết rằng một số tín hiệu xuất hiện không phải ngẫu nhiên. Một trong những tín hiệu đó là mô hình nến phổ biến «ba lính» — mô hình kỹ thuật thường báo hiệu sự chuẩn bị của một đợt tăng giá đột biến. Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà giao dịch đều áp dụng công cụ này đúng cách. Hãy cùng tìm hiểu khi nào mô hình «ba lính» thực sự hoạt động hiệu quả và khi nào chúng có thể trở thành bẫy.

Cơ sở đồ họa: mô hình trông như thế nào trong thực tế

Mô hình «ba lính» là một mô hình nến gồm ba cây nến xanh liên tiếp. Mỗi cây nến tiếp theo mở cao hơn mức đóng của cây trước và đóng cao hơn nữa. Phần thân của các cây nến này thường rất nhỏ hoặc không có, cho thấy sự chiếm ưu thế của người mua trên thị trường.

Hình thành mô hình này thường xảy ra khi xu hướng giảm đang kết thúc. Cây nến đầu tiên hình thành với phần bóng rất nhỏ — là tín hiệu đầu tiên về khả năng thay đổi xu hướng. Cây nến thứ hai và thứ ba tiếp tục đi lên với năng lượng ngày càng tăng. Ví dụ thực tế là biểu đồ BTC/USD ngày 15 tháng 2 năm 2023, khi ba lính đã thúc đẩy sự đảo chiều từ mức $21 254 đến $22 266,93. Chỉ số RSI cùng lúc đạt mức 72,10, xác nhận sức ép mua đang tăng lên.

Điều gì xảy ra trên thị trường khi mô hình này xuất hiện?

Việc xuất hiện của «ba lính» báo hiệu sự thay đổi tâm lý giữa bò và gấu. Xu hướng giảm mất đi sức mạnh, đà tăng bắt đầu mạnh mẽ hơn. Mô hình phản ánh sự giảm dần ảnh hưởng của các nhà bán lẻ và sự trở lại kiểm soát của người mua.

Mô hình đối lập — «ba quạ đen» — hoạt động theo hướng ngược lại, dự báo bắt đầu của xu hướng giảm. Khi mỗi cây nến đóng thấp hơn cây trước, đó là dấu hiệu của áp lực ngày càng tăng từ phía gấu.

Tại sao các nhà giao dịch tích cực bắt tín hiệu này?

Đối với các nhà giao dịch ngắn hạn, «ba lính» gần như là kịch bản đã chuẩn bị sẵn để vào vị thế mua dài hạn. Mô hình xuất hiện sau một đợt giảm dài, thường báo hiệu sự cạn kiệt của các nhà bán lẻ. Các nhà short bán lướt, ngược lại, sử dụng đây như một tín hiệu để đóng các vị thế thua lỗ.

Ngoài ra, mô hình còn giúp đánh giá tâm lý thị trường hiện tại bằng cách so sánh khối lượng mua và bán. Nếu «ba lính» hình thành với khối lượng giao dịch tăng cao, khả năng xác nhận đảo chiều sẽ cao hơn nhiều.

Điều kiện then chốt để có tín hiệu đáng tin cậy

Không phải tất cả các mô hình gồm ba cây nến tăng đều là dấu hiệu đảo chiều. Cần kiểm tra một số tham số sau:

Đáy cục bộ trước mô hình — giá cần giảm xuống, để lại hai mức thấp liên tiếp cao hơn. Điều này cho thấy sự cạn kiệt của đà giảm.

Vị trí trong xu hướng giảm — «ba lính» hoạt động hiệu quả nhất khi xuất hiện vào cuối xu hướng giảm hoặc gần mức hỗ trợ chính. Nếu mô hình xuất hiện trong giai đoạn tích lũy, giá trị tín hiệu sẽ giảm đi.

Khối lượng giao dịch — tăng khối lượng khi hình thành mô hình xác nhận ý định nghiêm túc của người mua. Khối lượng yếu thường là tín hiệu giả.

Xác nhận từ các chỉ báo khác — RSI, MACD và các dao động khác cần đồng bộ với mô hình. Khi RSI vào vùng quá mua cùng lúc xuất hiện «ba lính», khả năng đảo chiều sẽ cao hơn.

Bẫy FOMO: rủi ro chính khi giao dịch theo mô hình này

Đây chính là điểm nguy hiểm chính. «Ba lính» chỉ kết thúc sau khi hình thành cây nến thứ ba, cao nhất. Đến lúc này, giá đã tăng đáng kể, và nhà giao dịch buộc phải vào vị thế ở mức giá cao hơn. Mặc dù xác suất tiếp tục tăng vẫn cao, thị trường có thể đột ngột đảo chiều, biến lợi nhuận thành thua lỗ.

Chứng rối loạn bỏ lỡ cơ hội khiến các nhà giao dịch cắn móng tay, thường mua vào khi giá đã đỉnh, hy vọng đà tăng tiếp tục. Đây là lỗi phổ biến của người mới bắt đầu, mắc phải FOMO.

Kết hợp với các chỉ báo: con đường đến tín hiệu chính xác hơn

Chỉ mô hình thôi là chưa đủ hiệu quả. RSI được xem là chỉ báo phù hợp nhất cho mô hình này vì theo dõi tốc độ và đà của biến động giá. Khi «ba lính» trùng hợp với sự tăng đột biến của RSI, đặc biệt khi RSI tiến gần vùng quá mua, độ tin cậy của tín hiệu sẽ tăng đáng kể.

Ngoài ra, cũng nên dùng MACD để xác nhận sự thay đổi xu hướng và phân tích khối lượng để đánh giá cường độ của đà di chuyển.

Danh sách kiểm tra cuối cùng trước khi vào lệnh

Trước khi mở vị thế mua dựa trên mô hình «ba lính», hãy đảm bảo:

• Mô hình hình thành trong cuối xu hướng giảm rõ ràng
• Khối lượng giao dịch khi hình thành mô hình cao hơn trung bình
• RSI hoặc các dao động khác xác nhận vùng quá mua hoặc đảo chiều
• Giá gần mức hỗ trợ chính
• Bối cảnh thị trường thuận lợi (không có tín hiệu mâu thuẫn)

«Ba lính» vẫn là một trong những công cụ phân tích kỹ thuật hiệu quả nhất trên thị trường tiền điện tử, nhưng hiệu quả của nó phụ thuộc vào khả năng áp dụng đúng cách của nhà giao dịch kết hợp với các công cụ phân tích khác.