Tỷ lệ thuế giá trị gia tăng (VAT) sẽ tăng, vậy các nhà mạng di động như Mobifone, Vinaphone, Viettel, cùng các nhà cung cấp dịch vụ liên lạc, điện thoại cố định có dự kiến sẽ tăng giá dịch vụ hay không? Các khách hàng cần chú ý đến các thông báo chính thức từ các nhà mạng để biết rõ về mức tăng giá và các ảnh hưởng đến chi phí sử dụng hàng tháng của mình. Việc điều chỉnh thuế này có thể ảnh hưởng đến giá cước, dịch vụ và các gói cước mà người dùng đang sử dụng hàng ngày.

Ngày 1 tháng 2, ba nhà cung cấp dịch vụ viễn thông lớn của Trung Quốc là China Mobile, China Unicom và China Telecom đã đồng loạt phát hành thông báo về việc điều chỉnh phạm vi áp dụng mã số thuế giá trị gia tăng dịch vụ viễn thông, mức thuế suất từ 6% điều chỉnh lên 9%, điều này sẽ ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận của các công ty.

Thông báo cho biết, gần đây, Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế đã ban hành Thông báo về các vấn đề liên quan đến phạm vi thu thuế giá trị gia tăng (Thông báo số 9 của Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế năm 2026), quy định kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, tại Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, các hoạt động cung cấp dịch vụ dữ liệu di động, dịch vụ nhắn tin và MMS, dịch vụ truy cập internet băng thông rộng qua mạng cố định, di động, vệ tinh, internet sẽ áp dụng mã số thuế từ dịch vụ viễn thông tăng thêm sang dịch vụ viễn thông cơ bản, với mức thuế suất VAT từ 6% điều chỉnh lên 9%. Đồng thời, ba nhà mạng đều đề cập trong thông báo rằng, việc điều chỉnh phạm vi áp dụng mã số thuế VAT lần này sẽ ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận của các công ty.

Ảnh hưởng bởi điều này, ngày 2 tháng 2, giá cổ phiếu của ba nhà mạng trên thị trường A và H đồng loạt giảm, tính đến thời điểm đóng cửa ngày hôm đó, giá cổ phiếu của China Mobile trên thị trường A giảm 3.86% xuống còn 92.66 nhân dân tệ/cổ phiếu, giá H share giảm 2.26% xuống còn 78 đô la Hồng Kông/cổ phiếu; giá cổ phiếu của China Unicom trên thị trường A giảm 5.48% xuống còn 4.83 nhân dân tệ/cổ phiếu, trên H share giảm 6.29% xuống còn 7.45 đô la Hồng Kông/cổ phiếu; giá cổ phiếu của China Telecom trên thị trường A giảm 4.33% xuống còn 5.74 nhân dân tệ/cổ phiếu, trên H share giảm 5.02% xuống còn 5.11 đô la Hồng Kông/cổ phiếu. Tổng giá trị thị trường của ba công ty lần lượt là 2.01 nghìn tỷ nhân dân tệ, 151.01 tỷ nhân dân tệ và 525.25 tỷ nhân dân tệ, giảm lần lượt 805 tỷ, 238 tỷ và 88 tỷ nhân dân tệ so với ngày hôm trước, tổng cộng giảm hơn nghìn tỷ nhân dân tệ.

“Các nhà mạng như cổ phiếu chia lợi nhuận thu hút chính đối với nhà đầu tư không phải đến từ tăng trưởng ngắn hạn của kết quả kinh doanh, mà là từ lợi nhuận chia cổ tức ổn định và tỷ lệ cao, nguồn gốc trực tiếp từ lợi nhuận ròng sau thuế, đó cũng là nền tảng định giá của các nhà mạng.

Việc tăng thuế suất lần này, nếu lợi nhuận ròng sau thuế của các nhà mạng bị thu hẹp, phần lợi nhuận phân phối sẽ giảm theo, nhà đầu tư nhận cổ tức sẽ giảm tương ứng, điều này trực tiếp làm lung lay mốc định giá chính của các nhà mạng như cổ phiếu chia lợi nhuận, cũng là lý do quan trọng khiến giá cổ phiếu các nhà mạng giảm ngày 2 tháng 2. Tuy nhiên, đây có thể coi là tác động tiêu cực mang tính tạm thời.” Một nhà đầu tư tư nhân nói với 《Tài chính》.

Phần thuế suất từ 6% điều chỉnh lên 9%

Theo hiểu biết, việc điều chỉnh lần này về bản chất là “đưa mã số thuế về đúng vị trí”, chứ không phải là tăng gánh nặng thuế mới. Theo tài liệu công khai, dịch vụ thoại của ba nhà mạng trước đây được phân loại là “dịch vụ viễn thông cơ bản”, áp dụng mức thuế 9%; còn dịch vụ nhắn tin, MMS, dịch vụ dữ liệu di động và truy cập internet băng thông rộng trong giai đoạn thí điểm chuyển đổi từ doanh thu sang thuế giá trị gia tăng được phân loại là “dịch vụ viễn thông tăng thêm”, áp dụng mức thuế 6%.

Với sự phát triển của công nghệ, các dịch vụ như truy cập internet di động, băng thông rộng và nhắn tin MMS đã trở thành các dịch vụ cơ bản của thời đại số ngày nay, do đó, việc điều chỉnh mức thuế lần này sẽ giúp phân loại thuế phù hợp với thực tế, đồng thời làm rõ hơn tính chất công cộng của dịch vụ viễn thông cơ bản.

“Thông báo đồng loạt của ba nhà mạng về việc điều chỉnh thuế VAT phản ánh việc tái định nghĩa lại tính chất của các dịch vụ viễn thông hiện tại, điều này sẽ thúc đẩy các nhà mạng tập trung hơn vào xây dựng mạng lưới, đảm bảo dịch vụ, giảm cạnh tranh marketing đồng dạng, nâng cao hiệu quả hoạt động toàn ngành, góp phần phát triển hạ tầng kinh tế số chất lượng cao.” Một chuyên gia trong ngành phân tích.

Điều đáng chú ý là, một số người tiêu dùng lo ngại liệu việc điều chỉnh thuế suất lần này có thể dẫn đến các nhà mạng tăng giá dịch vụ truy cập internet di động và băng thông rộng hay không. Về vấn đề này, có ý kiến phân tích cho rằng, thuế suất của dịch vụ thoại vốn đã là 9%, lần này không bị ảnh hưởng, nhưng thuế của các dịch vụ băng thông rộng, nhắn tin và MMS tăng 3 điểm phần trăm, có khả năng sẽ dẫn đến tăng giá. Mặc dù về lý thuyết, các nhà mạng có thể chuyển gánh nặng thuế sang người tiêu dùng, nhưng việc tăng giá thực sự hay không còn phụ thuộc vào độ co giãn nhu cầu của người tiêu dùng, cần theo dõi thêm.

Về vấn đề này, các nhà mạng đều cho biết trong thông báo rằng, sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả vận hành, tập trung phát triển chất lượng cao, đẩy nhanh chuyển đổi sang các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo và dịch vụ đám mây, nhằm giảm thiểu tác động của việc tăng thuế lần này.

China Mobile cho biết, sẽ giữ vững trách nhiệm chính trong hoạt động cốt lõi, cố gắng nâng cao chất lượng dịch vụ viễn thông, dịch vụ tính toán, dịch vụ thông minh, kiên trì xây dựng mạng lưới mạnh, thúc đẩy đổi mới toàn bộ chuỗi, nâng cao quản lý tinh gọn và hiệu quả, đẩy nhanh xây dựng doanh nghiệp dịch vụ công nghệ hàng đầu thế giới.

China Unicom cho biết, sẽ kiên trì đổi mới chính đạo, giữ vững trách nhiệm chính, tập trung vào các lĩnh vực kết nối, tính toán, dịch vụ, an toàn, xây dựng lợi thế khác biệt, nâng cao hiệu quả hoạt động, thúc đẩy phát triển bền vững của công ty.

China Telecom cho biết, sẽ toàn diện thực hiện chiến lược chuyển đổi số dựa trên đám mây, thúc đẩy xây dựng doanh nghiệp công nghệ, đẩy mạnh hành động AI+, liên tục phát triển dịch vụ đám mây thông minh tích hợp “tính toán + nền tảng + dữ liệu + mô hình + ứng dụng”, thúc đẩy phát triển các động lực mới, nâng cao chất lượng và giảm chi phí, liên tục thúc đẩy phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty như thế nào?

Xét về cơ bản, trong vài năm gần đây, khi doanh thu các dịch vụ truyền thống như viễn thông di động cá nhân tăng trưởng chậm lại, các dịch vụ chuyển đổi số doanh nghiệp chính quyền trở thành điểm tăng trưởng mới, hiệu quả của ba nhà mạng đều duy trì đà tăng trưởng ổn định.

Báo cáo tài chính cho thấy, tính đến quý 3 năm 2025, China Mobile đạt tổng doanh thu 3943 tỷ nhân dân tệ, tăng 0.41% so với cùng kỳ, lợi nhuận ròng sau thuế đạt 1154 tỷ nhân dân tệ, tăng 4.03%, là công ty có doanh thu và lợi nhuận cao nhất trong ba nhà mạng.

Trong cùng kỳ, China Telecom trong những năm gần đây duy trì tăng trưởng ổn định nhờ dịch vụ đám mây Tianyi, đạt doanh thu 3943 tỷ nhân dân tệ, tăng 0.59%; lợi nhuận ròng sau thuế đạt 307.7 tỷ nhân dân tệ, tăng 5.03%. China Unicom đạt doanh thu 2930 tỷ nhân dân tệ, tăng 0.99%; lợi nhuận ròng sau thuế 87.72 tỷ nhân dân tệ, tăng 5.02%.

Trong bối cảnh tăng trưởng ổn định, trong những năm gần đây, ba nhà mạng đều liên tục nâng cao tỷ lệ chia cổ tức, trở thành đại diện cho các cổ phiếu chia lợi nhuận cao, tỷ suất cổ tức cao trên thị trường vốn. Báo cáo tài chính cho biết, tỷ lệ chia cổ tức của China Mobile từ 38.6% năm 2021 đã tăng lên 72.6% năm 2024, năm 2024 tổng số cổ tức chi trả là 1005 tỷ nhân dân tệ; tỷ lệ chia cổ tức của China Telecom từ 59.94% năm 2021 đã tăng lên 72.01% năm 2024, tổng cổ tức chi trả năm 2024 là 237.7 tỷ nhân dân tệ; tỷ lệ chia cổ tức của China Unicom từ 42.49% năm 2021 đã tăng lên 54.73% năm 2024, tổng cổ tức chi trả năm 2024 là 49.42 tỷ nhân dân tệ.

Trong giai đoạn 2023-2024, nhờ lợi thế của phong cách đầu tư dựa trên thị trường vốn, giá cổ phiếu của ba nhà mạng liên tục tăng trưởng ngược dòng trong bối cảnh thị trường chung giảm. Trong đó, China Mobile trong năm 2023 và 2024 lần lượt tăng 66.56% và 25.79%, từng một thời là công ty có giá trị vốn hóa cao nhất trên thị trường A; China Telecom tăng 41.83% và 42.37%; giá cổ phiếu của China Unicom tương đối yếu hơn, tăng 0.55% năm 2023 và 26.59% năm 2024.

Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, do xu hướng thị trường chuyển sang phong cách tăng trưởng, giá cổ phiếu của ba nhà mạng từ năm 2025 trở đi đều không khả quan, China Mobile, China Unicom và China Telecom lần lượt giảm 10.86%, 0.53% và 9.3% trong năm 2025, đến năm 2026, giá cổ phiếu của ba công ty lần lượt giảm 8.3%, 5.48% và 8.89%.

Ảnh hưởng của việc điều chỉnh thuế suất lần này đến lợi nhuận sau thuế và cổ tức của ba nhà mạng như thế nào?

Theo báo cáo tài chính của các nhà mạng, tỷ lệ thuế VAT chiếm khoảng 20% tổng số thuế phí.

Báo cáo tài chính của China Mobile cho thấy, các loại thuế áp dụng bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế VAT, thuế nhà đất và đất đai, thuế bảo trì đô thị, thuế phí chứng khoán, v.v. Theo báo cáo năm 2024, tổng số thuế phí đã nộp là 598.28 tỷ nhân dân tệ, trong đó, chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp là 398.6 tỷ nhân dân tệ, gồm thuế nhà đất, thuế bảo trì đô thị, thuế giáo dục cộng thêm, thuế phí chứng khoán, v.v., tổng cộng là 37.59 tỷ nhân dân tệ, chiếm tỷ lệ 72.9% trong tổng thuế phí.

Báo cáo tài chính của China Telecom năm 2024 cho thấy, số thuế phải nộp là 53.88 tỷ nhân dân tệ, trong đó thuế thu nhập doanh nghiệp là 24.1 tỷ, thuế thu nhập cá nhân là 14.1 tỷ, thuế VAT là 10.2 tỷ, thuế nhà đất là 2.24 tỷ, phụ phí giáo dục là 0.39 tỷ, các khoản khác là 2.94 tỷ, trong đó thuế VAT chiếm tỷ lệ 18.93% trong tổng số thuế phải nộp.

Báo cáo tài chính của China Unicom năm 2024 cho thấy, số thuế phải nộp là 27.16 tỷ nhân dân tệ, trong đó thuế thu nhập doanh nghiệp là 9.2 tỷ, thuế thu nhập cá nhân khấu trừ là 7.58 tỷ, thuế VAT là 6.44 tỷ, thuế nhà đất là 1.48 tỷ, các khoản khác là 2.47 tỷ, trong đó thuế VAT chiếm tỷ lệ 23.7% trong tổng số thuế phải nộp.

Một chuyên gia thuế cho rằng, trong thời gian tới, có thể chú ý đến việc các dịch vụ viễn thông có thể điều chỉnh giá dịch vụ, đặc biệt là các dịch vụ hiện đang định giá theo giá có thuế, trong bối cảnh thuế suất tăng và giá có thuế giữ nguyên, thu nhập chưa có thuế của các nhà mạng sẽ giảm tương ứng, biên lợi nhuận sẽ bị thu hẹp.

Theo tính toán của UBS, lần điều chỉnh VAT này sẽ ảnh hưởng khoảng 1.5% đến 2% doanh thu dịch vụ của các nhà mạng. Giả sử mức thuế thu nhập doanh nghiệp 25%, không tính các chi phí hoặc các biện pháp khấu trừ thuế khác, dựa trên dự báo lợi nhuận ròng năm 2025 của China Mobile, China Telecom và China Unicom, ảnh hưởng sẽ lần lượt là khoảng 9%, 17.9% và 18.2%.

Đầu tháng 1 năm nay, Goldman Sachs đã phát hành báo cáo nghiên cứu hạ xếp hạng của China Telecom và China Unicom xuống mức “trung tính”. Trong báo cáo, Goldman Sachs nói rằng, việc chuyển dịch đầu tư của các nhà mạng từ mạng viễn thông truyền thống sang hạ tầng tính toán trí tuệ nhân tạo và mở rộng dịch vụ mới là quan điểm tích cực, nhưng tăng trưởng dịch vụ và đổi mới sáng tạo trong ngành viễn thông nội địa trong ngắn hạn vẫn còn áp lực.

Chứng khoán Huatai cho rằng, do quá trình chuyển đổi công nghệ của ba nhà mạng mang lại tối ưu hóa cấu trúc doanh thu, đồng thời AI (trí tuệ nhân tạo) giúp giảm chi phí vận hành, ảnh hưởng của điều chỉnh VAT đối với tổng doanh thu của các nhà mạng khoảng 1.3%-1.4%. Đồng thời, về mặt lợi nhuận, tác động cuối cùng có thể thấp hơn các ước tính trực tiếp do bốn lý do: thứ nhất, việc điều chỉnh thuế dịch vụ viễn thông không phải lần đầu, ngành viễn thông đã từng đối mặt với điều chỉnh chính sách thuế “doanh thu chuyển đổi sang VAT” vào năm 2014, cuối cùng tác động lợi nhuận dưới 10% thấp hơn nhiều so với ước tính ban đầu 18%-30%; thứ hai, các nhà mạng đang đẩy nhanh chuyển đổi sang doanh nghiệp công nghệ, với tỷ trọng doanh thu từ các dịch vụ mới như IDC (trung tâm dữ liệu internet), dịch vụ tính toán tăng, có khả năng giảm thiểu tác động của VAT trong dài hạn; thứ ba, AI thúc đẩy tối ưu hóa quy trình vận hành mạng, chi phí vẫn còn có thể giảm thêm; thứ tư, các nhà mạng có thể điều chỉnh cơ chế định giá, mô hình marketing và thiết kế gói cước để phần nào giảm thiểu tác động của VAT.

Chứng khoán Huatai cho biết, mặc dù việc điều chỉnh mã số thuế VAT sẽ gây ra tác động nhất định đến kết quả ngắn hạn của các nhà mạng, nhưng khả năng sinh lời và dòng tiền của các nhà mạng vẫn ổn định, cổ tức vẫn hấp dẫn, các dịch vụ số của họ có khả năng hưởng lợi từ sự phát triển của ngành công nghiệp AI trong nước theo logic dài hạn, vẫn là các sản phẩm đầu tư hiếm có mang tính chia lợi nhuận và công nghệ.

Tây Phong Securities cho biết, việc điều chỉnh phần dịch vụ của ba nhà mạng từ VAT 6% lên 9% trong ngắn hạn không làm thay đổi xu hướng tích cực dài hạn, vẫn kiên trì phát triển mạnh các dịch vụ trí tuệ nhân tạo. Họ cho rằng, các nhà mạng đều hoạt động ổn định, dù ARPU (doanh thu trung bình mỗi người dùng) chịu áp lực ngắn hạn, nhưng tỷ lệ ARPU của các dịch vụ tăng giá trị và quyền lợi đang dần tăng lên, đồng thời, ảnh hưởng của việc giảm giá gói cước một lần dự kiến sẽ giảm bớt, doanh thu dịch vụ viễn thông di động trong tương lai có khả năng ổn định trở lại. Về chi phí, bảo trì mạng, khấu hao, nhân sự, thanh toán liên mạng đều có thể tối ưu, do đó có thể đảm bảo tăng trưởng lợi nhuận ròng ổn định; đồng thời, tiếp tục nâng cao cổ tức, tỷ lệ cổ tức hấp dẫn.

Nguồn: Tạp chí Tài chính

Lưu ý rủi ro và điều khoản miễn trừ

Thị trường có rủi ro, đầu tư cần thận trọng. Bài viết này không cấu thành lời khuyên đầu tư cá nhân, cũng không xem xét các mục tiêu đầu tư đặc thù, tình hình tài chính hoặc nhu cầu của từng người dùng. Người dùng cần xem xét các ý kiến, quan điểm hoặc kết luận trong bài có phù hợp với tình hình cụ thể của mình hay không. Đầu tư theo đó, chịu trách nhiệm về bản thân.