Quy tắc cung: Cách hiểu và áp dụng trong giao dịch cổ phiếu

Trong lĩnh vực đầu tư, vai trò của cung cầu được xem là nền tảng không thể thiếu, vì nó là cơ chế chính thúc đẩy sự biến động của giá cả trên toàn bộ thị trường. Dù là thị trường chứng khoán, thị trường hàng hóa hay các thị trường tài chính khác.

Nếu bạn có thể hiểu cách quy tắc của cung hoạt động như thế nào và ảnh hưởng ra sao đến thị trường tài chính, bạn sẽ có những thông tin quý giá để dự đoán hướng đi của giá và ra quyết định đầu tư một cách hiệu quả hơn.

Hiểu biết cơ bản: Cung và cầu là gì

Trước khi đi sâu vào quy tắc của cung, chúng ta cần hiểu rõ cung và cầu khác nhau như thế nào.

Cầu (Demand) - Nhu cầu mua hàng

Cầu đề cập đến lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà người tiêu dùng muốn mua ở các mức giá khác nhau. Khi vẽ đồ thị, mối quan hệ giữa giá và lượng này sẽ tạo ra đường cầu (Demand Curve) có đặc điểm giảm dần từ trái sang phải.

Điều quan trọng cần biết là, càng giảm giá thì nhu cầu mua sẽ càng tăng, trong khi giá cao hơn thì lượng mua sẽ giảm. Mối quan hệ nghịch này gọi là quy tắc của cầu.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu gồm có nhiều yếu tố như thu nhập của người tiêu dùng, sở thích và thị hiếu, dự đoán về giá trong tương lai, số lượng người mua trên thị trường và giá của các hàng hóa liên quan.

Cung (Supply) - Nhu cầu bán hàng

Ngược lại, cung đề cập đến lượng hàng hóa hoặc dịch vụ mà nhà sản xuất hoặc người bán sẵn lòng đưa ra chào bán ở các mức giá khác nhau. Khi vẽ đồ thị, đường cung (Supply Curve) sẽ có đặc điểm tăng dần từ trái sang phải.

Tỷ lệ này khẳng định rằng, càng cao giá thì người bán càng muốn đưa hàng ra thị trường nhiều hơn để có lợi nhuận lớn hơn. Ngược lại, giá thấp hơn thì lượng cung sẽ giảm. Đây là cốt lõi của quy tắc cung.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung gồm có chi phí sản xuất, trình độ công nghệ, giá các yếu tố đầu vào, số lượng nhà sản xuất trên thị trường, dự đoán về giá trong tương lai và chính sách thuế có thể tác động đến chi phí.

Cân bằng thị trường: điểm gặp nhau của cung và cầu

Giá thực tế trên thị trường sẽ hình thành tại điểm giao nhau của đường cung và cầu. Điểm này gọi là cân bằng (Equilibrium).

Tại điểm cân bằng này, giá và lượng sẽ duy trì trạng thái ổn định vì:

• Nếu giá tăng quá mức cân bằng, nhà bán sẵn lòng cung cấp nhiều hơn, trong khi người mua giảm mua, dẫn đến tồn kho hàng hóa, gây áp lực giảm giá trở lại về mức cân bằng.

• Nếu giá giảm xuống dưới mức cân bằng, người mua sẽ muốn mua nhiều hơn, trong khi nhà bán giảm lượng cung, dẫn đến thiếu hụt hàng hóa, đẩy giá tăng trở lại mức cân bằng.

Đây là cơ chế tự điều chỉnh của thị trường để tìm ra sự cân bằng.

Quy tắc cung: đặc điểm chính và ứng dụng

Quy tắc cung quy định rằng, nhà sản xuất sẽ sẵn lòng cung cấp nhiều hàng hóa hơn khi giá tăng. Ý tưởng này xuất phát từ thực tế kinh tế rằng, khi giá tăng, lợi nhuận cũng tăng, do đó nhà sản xuất có động lực tăng sản lượng và cung cấp hàng hóa.

Điều này cũng rất quan trọng trong thị trường tài chính, vì khi giá cổ phiếu tăng, các cổ đông hiện hữu có lợi nhuận sẽ sẵn lòng bán ra, trong khi công ty có thể phát hành thêm cổ phiếu mới để huy động vốn. Cả hai diễn biến này đều làm tăng cung (lượng cổ phiếu sẵn sàng bán) trên thị trường.

Các yếu tố ảnh hưởng đến cung trong thị trường tài chính

Ngoài mức giá, còn có các yếu tố khác có thể thay đổi cung, tất cả đều ảnh hưởng đến biến động của thị trường.

Các yếu tố về chi phí và công nghệ

Chi phí sản xuất giảm sẽ làm tăng cung, vì nhà sản xuất có thể sản xuất nhiều hơn với cùng mức giá. Ngược lại, chi phí tăng sẽ làm giảm sản lượng.

Chính sách của chính phủ như thuế, mức thuế tăng hoặc các quy định quản lý khác cũng ảnh hưởng đến cung.

Các yếu tố về chính sách của công ty

Khi công ty niêm yết quyết định mua lại cổ phiếu, lượng cổ phiếu trên thị trường sẽ giảm, tức là cung giảm. Ngược lại, phát hành thêm cổ phiếu mới sẽ làm tăng cung.

Các yếu tố về dự đoán và niềm tin

Nếu nhà bán dự đoán giá sẽ tiếp tục tăng, họ có thể tạm thời ngừng bán (giảm cung) để chờ giá tốt hơn. Đồng thời, niềm tin của nhà đầu tư hoặc tin tức về giảm sự quan tâm cũng ảnh hưởng đến hành vi bán hàng.

Cầu và cung trong phân tích kỹ thuật

Nhiều nhà giao dịch sử dụng khái niệm cung cầu trong phân tích kỹ thuật.

Đọc biểu đồ nến (Candlestick Analysis)

Nến xanh (Giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa) phản ánh sức mạnh của cầu, người mua có thể đẩy giá lên tốt trong giai đoạn đó. Trong khi đó, nến đỏ (Giá đóng cửa thấp hơn giá mở cửa) thể hiện sức mạnh của cung, người bán thành công đẩy giá xuống.

Nến doji (Giá mở và đóng cửa gần như bằng nhau) cho thấy lực lượng giữa người mua và người bán cân bằng, thường dẫn đến ít biến động giá.

Theo dõi xu hướng (Trend Following)

Nếu giá liên tục tạo đỉnh mới, điều này cho thấy cầu vẫn còn mạnh, người mua sẵn sàng trả giá cao hơn. Ngược lại, nếu giá liên tục tạo đáy mới, điều này chỉ ra cung vẫn ổn định, người bán tiếp tục đẩy giá xuống.

Tìm hỗ trợ và kháng cự (Support and Resistance)

Hỗ trợ (Support) là vùng giá có nhiều cầu tụ họp, người mua muốn mua vào khu vực này vì họ thấy giá hợp lý và hấp dẫn.

Kháng cự (Resistance) là vùng có nhiều cung tụ họp, người bán sẵn sàng bán ra vì họ cho rằng giá đã cao.

Kỹ thuật Zone Cầu Cung để giao dịch

Nhiều nhà giao dịch sử dụng kỹ thuật Zone Cầu Cung (Demand Supply Zone) để bắt điểm mua bán. Ý tưởng chính là xác định các điểm mà giá từng có lực đẩy mạnh hoặc giảm mạnh đột ngột, và khi giá quay trở lại vượt qua vùng đó lần nữa, có thể là điểm vào hoặc thoát lệnh tốt.

Giao dịch đảo chiều (Reversal Trading)

DBR (Demand Zone Drop Base Rally) - Giá giảm mạnh do cung dư thừa, tạo nền tảng tích lũy, rồi khi cầu phục hồi, giá bật lên, nhà giao dịch mua tại điểm phá vỡ xu hướng tăng.

RBD (Rally Base Drop) - Giá tăng từ cầu mạnh, tạo nền, rồi khi cung trở lại mạnh, giá phá vỡ xuống, nhà giao dịch giảm tại điểm phá vỡ xu hướng giảm.

Giao dịch theo xu hướng (Continuation Trading)

RBR (Rally Base Rally) - Giá liên tục bật lên, có sự tích lũy trung gian, cho thấy cầu vẫn còn mạnh, phù hợp cho các lệnh mua tiếp theo trong quá trình tích lũy.

DBD (Drop Base Drop) - Giá giảm liên tục, có sự tích lũy trung gian, cho thấy cung vẫn còn mạnh, phù hợp để bán tiếp trong giai đoạn tích lũy.

Tóm lại

Hiểu biết về cầu cung và đặc biệt là quy tắc cung là nền tảng quan trọng cho nhà đầu tư và nhà giao dịch. Biết được lực nào mạnh hơn trên thị trường, lực nào yếu đi sẽ giúp bạn ra quyết định mua bán một cách sáng suốt hơn.

Tuy nhiên, kiến thức chỉ là một phần, cần kết hợp với thực hành thực tế, quan sát thị trường và ghi chép kết quả giao dịch để kỹ năng của bạn ngày càng phát triển. Cuối cùng, hãy nhớ rằng thị trường phức tạp, cung cầu chỉ là một trong nhiều yếu tố, phân tích đa chiều và quản lý rủi ro tốt là điều cực kỳ quan trọng.