Giao dịch đặt lệnh và giao dịch tức thì là gì? Hướng dẫn đầy đủ về các loại lệnh giao dịch

Trong quá trình mua bán cổ phiếu, ngoại hối và các tài sản tài chính khác, nhà giao dịch sẽ tiếp xúc với hai khái niệm đơn hàng quan trọng: lệnh thị trường (thực hiện ngay lập tức) và lệnh giới hạn (đặt lệnh chờ). Hai cơ chế đặt hàng này đóng vai trò hoàn toàn khác nhau trong thực tế. Hướng dẫn này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt cốt lõi và các tình huống ứng dụng của hai loại lệnh này.

Định nghĩa cốt lõi của lệnh thị trường và lệnh giới hạn

Lệnh thị trường là lệnh giao dịch của nhà đầu tư được thực hiện ngay lập tức với giá thị trường hiện tại. Khi sử dụng lệnh thị trường, nhà giao dịch không cần chỉ định giá cụ thể, vì giá giao dịch được xác định bởi báo giá thị trường thời gian thực.

Ví dụ, giả sử tỷ giá mua vào EUR/USD hiện tại là 1.12365, tỷ giá bán ra là 1.12345. Nếu nhà giao dịch chọn mua theo lệnh thị trường, hệ thống sẽ trực tiếp thực hiện tại mức giá 1.12365. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng giá thị trường biến động liên tục, giá cuối cùng thực hiện có thể khác xa so với giá khi đặt lệnh.

Lệnh giới hạn là loại lệnh mà nhà giao dịch tự đặt mức giá giao dịch mong muốn, chờ thị trường kích hoạt. Khi giá thị trường chưa đạt đến mức mục tiêu đã đặt, lệnh sẽ giữ trạng thái chờ thực hiện.

Lệnh giới hạn gồm hai loại chính:

• Mua giới hạn: đặt mức giá mục tiêu, khi thị trường giảm xuống hoặc thấp hơn mức đó sẽ tự động mua vào
• Bán giới hạn: đặt mức giá mục tiêu, khi thị trường tăng lên hoặc cao hơn mức đó sẽ tự động bán ra

Nói một cách đơn giản, lệnh thị trường giống như bạn đi chợ thấy giá nào thì mua ngay, còn lệnh giới hạn giống như bạn đã đặt sẵn mức giá tâm lý, chỉ mua hoặc bán khi giá phù hợp với kỳ vọng của bạn.

Trên các nền tảng khác nhau, lệnh thị trường và lệnh giới hạn thường được ghi rõ ràng. Trong giao dịch ngoại hối, lệnh giới hạn thường được phân loại là chức năng “đặt lệnh chờ”, nhà giao dịch có thể chọn trực tiếp tùy chọn này để thao tác.

So sánh ưu nhược điểm của lệnh thị trường và lệnh giới hạn

Ưu điểm của lệnh thị trường là tốc độ thực thi. Chỉ cần đặt lệnh, giao dịch gần như ngay lập tức được thực hiện, đảm bảo nhà giao dịch không bỏ lỡ cơ hội thị trường. Tuy nhiên, tốc độ này cũng mang lại rủi ro — không thể dự đoán chính xác giá thực hiện, có thể xảy ra trượt giá, giá thực tế có thể cao hơn hoặc thấp hơn dự kiến.

Lệnh giới hạn cung cấp khả năng kiểm soát chính xác về giá thực hiện, nhà giao dịch có thể thực hiện mua bán theo chiến lược của riêng mình một cách chặt chẽ. Nhược điểm là không đảm bảo thực hiện, nếu giá thị trường luôn chưa đạt đến mức đã đặt, lệnh sẽ tiếp tục chờ mà không được thực thi.

Nói một cách đơn giản, lệnh thị trường ưu tiên đảm bảo thực hiện, còn lệnh giới hạn ưu tiên kiểm soát giá.

Ứng dụng thực tế và thao tác của lệnh giới hạn

Bước đầu tiên khi sử dụng lệnh giới hạn là xác định mức giá hợp lý. Mức giá này dựa trên đánh giá cơ bản về tài sản và phân tích kỹ thuật. Ví dụ, nếu bạn cho rằng giá mua hợp lý của một cổ phiếu là 50 đồng, bạn có thể đặt lệnh mua giới hạn ở mức 50 hoặc thấp hơn, chờ thị trường chạm đến mức đó để tự động thực hiện.

Sau khi đặt mức giá, trên nền tảng giao dịch chọn mục “đặt lệnh chờ” hoặc “lệnh giới hạn”, nhập mức giá và số lượng giao dịch, rồi gửi lệnh.

Lệnh giới hạn hiệu quả nhất trong thị trường dao động. Khi tài sản dao động trong một khoảng nhất định (ví dụ từ 50 đến 55 đồng), nhà giao dịch có thể đặt lệnh mua giới hạn ở phía dưới của khoảng đó (ví dụ 50 hoặc 51 đồng), chờ khi giá chạm đến sẽ thực hiện, giúp giảm thiểu chi phí.

Lệnh giới hạn cũng rất phù hợp cho những nhà giao dịch không thể theo dõi thị trường liên tục. Nếu kế hoạch của bạn là mua ở 50 đồng, bán ở 60 đồng, chỉ cần đặt đồng thời lệnh mua giới hạn ở 50 và lệnh bán giới hạn ở 60, rồi tắt nền tảng chờ thị trường kích hoạt. Dù không chắc chắn 100% sẽ thực hiện, nhưng cách này giúp thực thi chiến lược một cách chặt chẽ, dễ đạt được lợi nhuận kỳ vọng về lâu dài.

Ứng dụng thực tế và thao tác của lệnh thị trường

Việc sử dụng lệnh thị trường cũng rất đơn giản. Vào trang giao dịch, chọn mục “lệnh thị trường”, nhập số lượng giao dịch (kèm theo đòn bẩy), rồi nhấn mua hoặc bán để thực hiện ngay lập tức.

Ví dụ, tỷ giá mua vào EUR/USD hiện tại là 1.09476, tỷ giá bán ra là 1.09471, chọn mua theo lệnh thị trường, giá thực hiện sẽ là 1.09476. Tuy nhiên, do giá liên tục biến động, giá cuối cùng thực hiện có thể khác so với báo giá khi đặt lệnh.

Lệnh thị trường phù hợp nhất trong các xu hướng đơn chiều, tức là khi giá liên tục tăng hoặc giảm. Khi có tin tức tích cực hoặc tiêu cực lớn, giá tài sản có thể tăng hoặc giảm đột ngột. Lúc này, nếu cố gắng nhập lệnh giới hạn thủ công sẽ không kịp, tốt hơn là đặt lệnh thị trường để đảm bảo vào lệnh nhanh chóng.

Quản lý rủi ro và lưu ý

Rủi ro của lệnh giới hạn chủ yếu là không thực hiện được. Do đó, việc đặt mức giá hợp lý là rất quan trọng, cần xem xét giá trị thực của tài sản, thanh khoản thị trường và phân tích kỹ thuật. Ngoài ra, lệnh giới hạn thường cần thời gian chờ đợi lâu, nhà đầu tư cần kiên nhẫn, không nên vội vàng chỉnh sửa kế hoạch khi chưa có kết quả.

Rủi ro của lệnh thị trường là trong thị trường biến động mạnh, dễ bị thực hiện giá bất lợi. Nhiều người dùng lệnh thị trường dễ bị bắt đỉnh bắt đáy, trong tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ), vội vàng vào lệnh. Cần cảnh giác rằng, khi thị trường tăng mạnh đột ngột thường đi kèm rủi ro giảm giá sau đó, việc theo đuổi theo cảm tính có thể dẫn đến bị thua lỗ hoặc bị kẹp trong trạng thái đảo chiều.

Dù chọn loại lệnh nào, việc xây dựng kế hoạch giao dịch rõ ràng, đặt mức cắt lỗ chốt lời hợp lý và quản lý vốn chặt chẽ là nền tảng để giao dịch ổn định lâu dài. Nhà giao dịch cần linh hoạt lựa chọn loại lệnh phù hợp dựa trên phong cách giao dịch, dự đoán thị trường và khả năng chịu rủi ro của bản thân.