Trúng số? Đây là lý do tại sao quyết định đầu tiên của bạn có thể định đoạt hoặc phá vỡ tương lai của bạn

Khi một phụ nữ Canada 20 tuổi trúng xổ số và chọn nhận tiền thưởng hàng tuần thay vì một lần, quyết định của cô đã thổi bùng lên một cuộc tranh luận lâu đời: bạn nên lấy hết một lần hay chia nhỏ ra theo thời gian?

Hai con đường: Hiểu rõ các lựa chọn của bạn

Mỗi người trúng xổ số đều đối mặt với cùng một ngã rẽ—và nó phức tạp hơn bạn nghĩ. Bạn có thể:

Con đường Thanh Toán Một Lần: Rời đi với toàn bộ giải thưởng trong một lần (dù thuế sẽ lấy đi một phần lớn). Ưu điểm? Bạn kiểm soát mọi thứ ngay lập tức.

Chiến lược Annuity: Nhận các khoản thanh toán đều đặn qua nhiều thập kỷ. Các cấu trúc Mega Millions và Powerball thường kéo dài 30 năm với mức tăng hàng năm 5%, đảm bảo thu nhập của bạn không bao giờ dừng lại.

Người trúng thưởng thực sự chọn gì?

Đây là phần thú vị. Nghiên cứu năm 2011 phân tích các người trúng Powerball từ 2003-2009 cho thấy hơn 93% người thắng đã lấy tiền một lần mà không do dự. Phần lớn phản xạ của mọi người là: lấy tiền rồi đi.

Nhưng toán học kể câu chuyện khác.

Tin sốc về phá sản

Viện Phá sản Mỹ (American Bankruptcy Institute) đưa ra một thống kê đáng suy nghĩ: người trúng xổ số nộp đơn phá sản với tỷ lệ cao hơn nhiều so với người bình thường—thường trong vòng 3 đến 5 năm sau khi trúng thưởng. Ước tính, từ 33% đến 70% cuối cùng sẽ phá sản. Hiện tượng này—có thể gọi là “nguyền rủa xổ số”—xuất phát từ các quyết định đầu tư kém, chi tiêu không kiểm soát, và bị các kẻ lừa đảo lợi dụng khi có tiền mới.

Lập luận đầu tư so với thực tế an toàn

Những người ủng hộ con đường thanh toán một lần chỉ ra một thực tế hấp dẫn: lợi nhuận trung bình của thị trường chứng khoán hàng năm khoảng 10%. Trên giấy tờ, $1 triệu đô la đầu tư thận trọng có thể sinh ra lợi nhuận khổng lồ, thậm chí vượt xa những gì một annuity mang lại.

Nhưng đây là vấn đề: thị trường sụp đổ. Những quyết định sai lầm xảy ra. Một nghiên cứu tính toán rằng nếu một người trúng thưởng trẻ tuổi chọn annuity và sống đến 85 tuổi, họ có thể nhận tổng cộng hơn 3,3 triệu đô la—gần gấp ba lần số tiền 1 triệu đô la nhận một lần—mà không cần phải làm gì hay mạo hiểm đồng nào trong thị trường biến động.

Thực tế thuế mà không ai nói tới

Các khoản thanh toán một lần lớn phải chịu thuế ngay lập tức, nặng nề. Người nhận annuity phân bổ các khoản thuế đó qua nhiều thập kỷ. Khi tính cả lợi nhuận đầu tư bị đánh thuế cùng với các khoản phân phối annuity, lợi thế của thanh toán một lần giảm đi đáng kể. Trong suốt cuộc đời, gánh nặng thuế thường nghiêng về phía người giữ annuity.

Yếu tố lừa đảo

Điều thường bị bỏ qua là: của cải rõ ràng thu hút kẻ săn mồi. Những người trúng thưởng giữ kín danh tính—đặc biệt là những người nhận các khoản nhỏ hàng tuần thay vì công khai một khoản tiền khổng lồ—ít gặp phải các vụ lừa đảo và ít bị đòi hỏi cảm xúc từ người thân xa xôi. Các chuyên gia của ABI khuyên nên theo chiến lược này: nhận theo đợt, giữ kín, thậm chí còn giữ công việc.

Vậy con đường nào phù hợp với bạn?

Tuổi tác của bạn quan trọng. Người trúng thưởng lớn tuổi hơn có lợi hơn khi nhận thanh toán một lần để tận hưởng tiền trong suốt cuộc đời. Người trẻ tuổi có thể tận dụng sự an toàn của annuity trong khi vẫn còn đang làm việc.

Kỷ luật tài chính của bạn là yếu tố then chốt. Bạn có phải là người lập ngân sách cẩn thận, hay tiền tiêu xài quá nhanh? Đánh giá trung thực bản thân luôn tốt hơn là mơ mộng.

Khả năng chấp nhận rủi ro của bạn quyết định tất cả. Bạn có thể chịu đựng các đợt giảm của thị trường không, hay bạn ngủ ngon hơn khi biết thu nhập của mình đã được cố định?

Sự thật khó chịu? Lấy tiền một lần và đầu tư kỷ luật có thể hoạt động rất tốt—nhưng chỉ khi bạn có kỷ luật thực sự. Hầu hết người trúng xổ số nhận ra quá muộn rằng họ không đủ kỷ luật.

Các chuyên gia tài chính khuyên một bước đi duy nhất: tạm dừng. Đừng quyết định ngay lập tức. Tham khảo ý kiến các cố vấn đáng tin cậy. Lập kế hoạch cho các mục tiêu thực tế của cuộc sống, chứ không phải các cuộc tiêu tiền hoang phí. Sau đó, chọn dựa trên các bằng chứng, chứ không phải cảm xúc.

Bởi vì trúng xổ số thật sự hồi hộp. Còn phá sản sau đó? Đó chỉ là bi kịch.