## Tình Huống Khó Xử của Người Trúng Số: Tại Sao Lựa Chọn của Người 20 Tuổi Này Thách Thức Truyền Thống

Khi Brenda Aubin-Vega đến từ Canada nhận tiền trúng số của mình, cô đã đưa ra một quyết định trái ngược với hầu hết các bạn cùng trang lứa. Thay vì nhận một khoản tiền mặt một lần trị giá $1 triệu đô la, cô chọn hình thức trả góp: 1.000 đô la mỗi tuần suốt đời. Cách tiếp cận phi truyền thống này đã gây ra tranh luận sôi nổi trên mạng, với các nhà phân tích tài chính và các nhà quan sát tranh luận về việc chiến lược của cô có phải là khôn ngoan hay sai lầm.

## Hai Con Đường: Hiểu Các Lựa Chọn Trúng Số của Bạn

Người trúng số phải đối mặt với một lựa chọn cơ bản với hai phương án rõ ràng:

**Phương án Thanh Toán Một Lần (Lump Sum)** liên quan đến việc nhận toàn bộ giá trị tiền mặt trong một giao dịch. Đây là số tiền hiện tại của jackpot và có thể nhận ngay sau khi trúng thưởng.

**Hình Thức Trả Góp (Annuity)** cung cấp các khoản thanh toán định kỳ trong một khoảng thời gian xác định hoặc suốt đời người trúng số. Trong các xổ số lớn của Mỹ như Powerball và Mega Millions, các khoản trả góp thường kéo dài 30 năm, với mức tăng hàng năm khoảng 5% đã được tính vào lịch trình thanh toán.

Một hiểu lầm phổ biến liên quan đến rủi ro của trả góp là nhiều người nghĩ rằng nếu chết trước khi nhận hết các khoản thanh toán, thì phần còn lại sẽ bị mất. Thực tế, hầu hết các hợp đồng trả góp cho phép phần còn lại được chuyển cho người thừa kế hoặc chuyển đổi thành khoản thanh toán một lần nếu cần thiết.

## Thực Tế Thống Kê: Hầu Hết Người Trúng Số Thật Sự Chọn Gì?

Nghiên cứu từ phân tích năm 2011 về kết quả xổ số Powerball trong giai đoạn 2003-2009 cho thấy một mô hình rõ rệt: hơn 93% người trúng số chọn phương án thanh toán một lần. Sự ưa chuộng này phản ánh niềm tin phổ biến rằng việc có quyền kiểm soát tiền mặt ngay lập tức là tốt hơn so với các khoản thanh toán theo lịch trình.

## Lý Do Nên Nhận Tất Cả Một Lần

Những người ủng hộ chiến lược thanh toán một lần lập luận rằng việc có quyền kiểm soát vốn ngay lập tức giúp người trúng số có thể tạo ra lợi nhuận thông qua các khoản đầu tư cá nhân. Hiệu suất lịch sử của chỉ số S&P 500, trung bình khoảng 10% mỗi năm kể cả cổ tức tái đầu tư, cung cấp một chuẩn mực cho khả năng tăng trưởng. Theo lý luận này, một khoản $1 triệu đô la nhận một lần và đầu tư thận trọng có thể vượt xa tổng giá trị của các khoản thanh toán hàng tuần theo thời gian.

Trong trường hợp của Aubin-Vega, các nhà quan sát gợi ý rằng cô có thể đã đầu tư số tiền trúng thưởng của mình và duy trì khoản thanh toán 1.000 đô la mỗi tuần vô thời hạn trong khi vẫn giữ lại phần lớn vốn còn lại.

## Tại Sao Chiến Lược Này Thường Thất Bại: Lời Nguyền Của Người Trúng Số

Một yếu tố phản biện quan trọng đối với lý thuyết "đầu tư ngay lập tức" là điều các nhà nghiên cứu gọi là lời nguyền của người trúng số. Daniel A. White, CEO của Daniel A. White & Associates, đã ghi nhận rằng nhiều người trúng số thường tiêu hết số tiền của mình do các quyết định đầu tư kém, cờ bạc compulsive hoặc chi tiêu không kiểm soát.

Viện Pháp lý Phá sản Mỹ (ABI) báo cáo các số liệu đáng báo động: người trúng số nộp đơn phá sản với tỷ lệ cao hơn nhiều so với dân số chung, nhiều người trong số đó làm điều này trong vòng 3-5 năm sau khi nhận thưởng. Mặc dù ước tính dao động từ 33% đến 70%, các nghiên cứu tài chính đều đồng thuận rằng phần lớn người trúng số cuối cùng vẫn gặp khó khăn tài chính dù sở hữu số tiền lớn đột ngột.

## Lý Do Nên Chọn Trả Góp: Một Thực Tế Tài Chính Khác

Nghiên cứu năm 2011 kết luận rằng các khoản trả góp thường là lựa chọn tối ưu cho phần lớn người trúng số, đặc biệt khi tính đến các yếu tố thuế. Khi nhận thưởng một lần, người nhận phải chịu thuế thu nhập đáng kể trên toàn bộ số tiền. Sau đó, các khoản lợi nhuận từ đầu tư cũng bị đánh thuế như thu nhập, điều này tương tự như việc đánh thuế theo hình thức trả góp theo thời gian.

Hiệu quả tích lũy trở nên rõ ràng hơn theo tuổi thọ. Nếu Aubin-Vega tiếp tục nhận 1.000 đô la mỗi tuần cho đến tuổi 85, tổng số tiền cô thu về sẽ vượt quá 3,3 triệu đô la — nhiều hơn đáng kể so với khoản $1 triệu đô la ban đầu, chưa tính đến điều chỉnh lạm phát.

Ngoài toán học thuần túy, các hình thức trả góp còn mang lại sự bảo vệ tâm lý và thực tế. Người trúng số giữ hình ảnh công khai thấp hơn và nhận các khoản thu nhập dự đoán được sẽ ít bị lừa đảo hoặc bị tấn công tài chính hơn. ABI khuyên rằng người trúng số nên xem xét áp dụng chiến lược bảo thủ này và tiếp tục làm việc để duy trì sự ổn định và kỷ luật tài chính.

## Lựa Chọn của Bạn: Một Khung Tham Chiếu Cá Nhân

Các chuyên gia tài chính nhấn mạnh rằng không có quyết định "đúng" chung cho tất cả mọi người. Thay vào đó, lựa chọn tối ưu phụ thuộc vào hoàn cảnh cá nhân:

**Giai đoạn cuộc đời và tình trạng sức khỏe:** Người lớn tuổi trúng số có thể hưởng lợi từ việc nhận tiền một lần để tiêu hoặc phân phối trong đời. Người trẻ tuổi có các mục tiêu và thời gian khác nhau.

**Mức độ chấp nhận rủi ro đầu tư:** Bạn có thể chịu đựng biến động thị trường và mất mát tiềm năng, hay ưu tiên sự ổn định thu nhập đảm bảo?

**Thói quen chi tiêu và kỷ luật tài chính:** Nhận thức rõ về thói quen tiêu dùng cá nhân rất quan trọng. Người biết tiết kiệm có thể quản lý tốt việc đầu tư một lần, trong khi người dễ tiêu xài hoang phí sẽ hưởng lợi từ các giới hạn có cấu trúc.

**Mục tiêu tài chính dài hạn:** Trả góp phù hợp với mục tiêu thu nhập hưu trí; nhận một lần phù hợp để đầu tư kinh doanh hoặc mua sắm lớn.

Theo Lauren Wybar, chiến lược gia trưởng về tài sản tại Vanguard, thành công trong trúng số đòi hỏi sự lên kế hoạch có chủ đích: "Cảm xúc khi thắng lớn có thể làm mờ lý trí. Người trúng số nên dành thời gian suy nghĩ, làm rõ các mục tiêu tài chính trước mắt và lâu dài, đồng thời hợp tác với các cố vấn tài chính đủ năng lực để xây dựng chiến lược quản lý tài sản toàn diện."

Con đường phía trước không phải là về việc lựa chọn phương án nào là vượt trội chung chung — mà là phù hợp với hoàn cảnh, giá trị và khả năng quản lý tài chính của chính bạn.