## Geopolitical escalation and economic expectations push oil prices higher

Tháng Ba hợp đồng tương lai WTI đã tăng mạnh 3,10% hôm nay, trong khi hợp đồng RBOB gasoline tăng 2,00%. Cả hai tài sản đều kết thúc tháng ở mức cao nhất, tuy nhiên đằng sau động lực này còn có nhiều yếu tố hơn so với những biến động giá thông thường.

### Tại sao giá dầu thô lại tăng: sự kết hợp giữa các yếu tố địa chính trị và vĩ mô

Sự bất ổn tại Iran — một trong những nhà cung cấp OPEC lớn nhất, sản xuất hơn 3 triệu thùng mỗi ngày — ảnh hưởng trực tiếp đến giá năng lượng. Các cuộc biểu tình leo thang và các cảnh báo nghiêm khắc từ chính quyền cùng lãnh đạo Mỹ tạo ra sự không chắc chắn về khả năng gián đoạn xuất khẩu. Bất kỳ sự bất ổn nghiêm trọng nào cũng có thể làm mất cân bằng cung cầu toàn cầu.

Song song với căng thẳng địa chính trị, dữ liệu vĩ mô tích cực của Mỹ đang thúc đẩy nhu cầu năng lượng. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 12 giảm xuống còn 4,4%, vượt dự báo phân tích, trong khi chỉ số tâm lý tiêu dùng của Đại học Michigan tháng 1 đạt 54,0 điểm. Các chỉ số này báo hiệu sự bền vững của nền kinh tế và tiềm năng tăng tiêu thụ năng lượng.

Động lực bổ sung đến từ các quá trình hình học trên thị trường. Spread chênh lệch giá dầu (crack spread) đạt mức cao nhất trong ba tuần, thúc đẩy các nhà chế biến tăng mua nguyên liệu. Việc định giá lại danh mục hàng năm trong các chỉ số hàng hóa chính (BCOM và S&P GSCI), theo dự báo của Citigroup, sẽ thu hút khoảng 2,2 tỷ USD vào các hợp đồng cân đối sản xuất xăng và nhiên liệu chưng cất trong tuần này.

### Các lực lượng thị trường giữ giá tăng đột biến

Ngược lại với xu hướng tăng giá, Ả Rập Xê-út cố gắng duy trì vị thế cạnh tranh khi giảm giá Arab Light cho các hợp đồng giao tháng 2 trong tháng thứ ba liên tiếp. Điều này phản ánh mối lo ngại về sự suy giảm nhu cầu toàn cầu.

Morgan Stanley đã điều chỉnh dự báo, dự đoán rằng các thị trường toàn cầu có thể đối mặt với dư thừa đáng kể. Ngân hàng đã hạ dự báo giá: quý I thấp hơn 57,50 USD/thùng (trước đó là 60), quý II thấp hơn 55 USD (cũng từ mức 60). IEA cảnh báo về dư thừa kỷ lục 4 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2026.

### Dữ liệu tại chỗ xác nhận tính phức tạp của tình hình

Dự trữ chiến lược của Mỹ và sản lượng khai thác kể câu chuyện riêng của chúng. Dự trữ dầu thô của Mỹ gần như thấp hơn trung bình mùa vụ năm năm 4,1%, nhưng dự trữ xăng lại cao hơn 1,6%. Sản lượng khai thác của Mỹ trong tuần qua giảm nhẹ 0,1% xuống còn 13,811 triệu thùng mỗi ngày, vẫn ở mức cao kỷ lục.

Hoạt động khoan, tuy nhiên, cho thấy tiềm năng. Baker Hughes ghi nhận sự gia tăng ba giàn khoan dầu lên 412 thiết bị — một sự phục hồi nhỏ nhưng đáng chú ý sau mức thấp bốn năm, khi số lượng giàn khoan giảm từ mức cao năm năm là 627 (tháng 12 năm 2022).

Nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 12 tăng vọt 10%, đạt mức kỷ lục 12,2 triệu thùng mỗi ngày, khi quốc gia này tích cực tích trữ dự trữ chiến lược — điều này thúc đẩy nhu cầu toàn cầu bất chấp dự báo dư thừa.

### Vị thế của OPEC+ và các điều chỉnh toàn cầu

OPEC+ giữ nguyên không tăng sản lượng thêm đến quý I năm 2026, bất chấp việc tăng 137 nghìn thùng trong tháng 12. Sản lượng của nhóm đạt 29,03 triệu thùng mỗi ngày, nhưng nhóm dần dần phục hồi các cắt giảm trong năm 2024 — còn 1,2 triệu thùng nữa để cân bằng.

Các lệnh trừng phạt và hoạt động quân sự đã định hình lại địa lý cung cấp. Các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào ít nhất 28 nhà máy lọc dầu của Nga trong bốn tháng qua và các tàu chở dầu ở Baltic đã tạo ra một thiếu hụt mới. Các lệnh trừng phạt mới của Mỹ và châu Âu đối với hạ tầng dầu mỏ của Nga đã làm tăng thêm các hạn chế này. OPEC dự báo dư thừa 500 nghìn thùng trong quý III (trước đó dự kiến thiếu hụt 400 nghìn).

Dự trữ dầu trên các tàu chở dầu cố định, theo Vortexa, đã giảm 3,4% trong tuần xuống còn 119,35 triệu thùng — một tín hiệu nữa về sự cân bằng phức tạp.

EIA đã nâng dự báo sản lượng khai thác của Mỹ năm 2025 lên 13,59 triệu thùng mỗi ngày, dự kiến tiềm năng ổn định giá ở mức độ vừa phải hơn.