Dầu thô bốc cháy: Các yếu tố địa chính trị đẩy giá dầu lên mức cao mới hàng tháng

Thị trường Năng lượng phản ứng trước rối loạn Iran

Giá dầu thô đã có một đợt tăng mạnh trong các phiên gần đây. Hợp đồng tương lai WTI tháng 2 tăng 3,10%, trong khi các sản phẩm phái sinh xăng RBOB liên quan đã tăng 2,00%, cả hai đều chạm mức cao nhất trong vòng một tháng. Động thái tăng giá này trong lĩnh vực năng lượng chủ yếu phản ánh sự leo thang căng thẳng tại Iran, một quốc gia thuộc OPEC đóng vai trò là trụ cột trong sản xuất dầu thô toàn cầu.

Việc gia tăng các rối loạn nội bộ Iran đã làm nổi bật khả năng gián đoạn nguồn cung. Với Tehran sản xuất hơn 3 triệu thùng mỗi ngày, bất kỳ sự suy giảm nào trong tình hình có thể gây ra cú sốc lớn cho các thị trường toàn cầu. Thậm chí, chính quyền Mỹ cũng góp phần làm nóng không khí với các tuyên bố cảnh báo chính quyền Iran về an ninh của những người biểu tình.

Dữ liệu kinh tế Mỹ củng cố câu chuyện tăng giá

Song song với căng thẳng địa chính trị, các yếu tố cơ bản kinh tế Mỹ đã hỗ trợ cho dự báo nhu cầu năng lượng. Tỷ lệ thất nghiệp tháng 12 bất ngờ giảm xuống còn 4,4%, vượt dự báo, trong khi chỉ số niềm tin người tiêu dùng của Đại học Michigan đã tăng nhanh lên 54,0 điểm vào tháng 1, vượt kỳ vọng.

Các tín hiệu này cho thấy nền kinh tế Mỹ vẫn còn sức mạnh, dự kiến sẽ thúc đẩy nhu cầu năng lượng trong những tháng tới. Thêm vào đó, spread crack của các sản phẩm tinh chế đã chạm mức cao nhất trong ba tuần, khuyến khích các nhà máy tăng cường mua dầu thô để mở rộng sản xuất xăng và các loại dầu khác.

Áp lực từ phía cung toàn cầu

Yếu tố then chốt đối với nguồn cung toàn cầu đến từ một mặt trận khác: các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga. Trong bốn tháng qua, ít nhất 28 nhà máy lọc dầu đã bị tấn công, làm giảm khả năng xuất khẩu của Moscow. Các tàu chở dầu của Nga ở Biển Baltic cũng đã bị tấn công, ít nhất sáu tàu bị thiệt hại kể từ tháng 11.

Trong khi đó, Ả Rập Saudi đã giảm giá hợp đồng dầu Arab Light giao tháng 2 lần thứ ba liên tiếp, cho thấy sự thận trọng về nhu cầu trong tương lai.

Bối cảnh sản xuất OPEC+ và dự báo thị trường

OPEC+ đã xác nhận quyết định giữ nguyên chính sách không tăng sản lượng cho đến quý I năm 2026, sau khi bổ sung 137.000 thùng/ngày vào tháng 12. Kho dự trữ dầu thô trên các tàu chở dầu đứng yên đã giảm 3,4% so với tuần trước, còn 119,35 triệu thùng tính đến ngày 2 tháng 1.

Tuy nhiên, triển vọng trung hạn cho thấy một bức tranh khác. Morgan Stanley đã điều chỉnh dự báo giảm, dự đoán dư thừa dầu toàn cầu có thể đạt đỉnh vào giữa năm. Theo ngân hàng này, giá dầu trong quý I có thể ổn định quanh mức 57,50 USD/thùng, và tiếp tục giảm xuống còn 55 USD trong quý II.

Nhu cầu Trung Quốc vẫn là động lực chính

Trung Quốc tiếp tục hỗ trợ nhu cầu toàn cầu về dầu. Nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 12 dự kiến sẽ tăng 10% so với tháng trước, đạt mức kỷ lục 12,2 triệu thùng mỗi ngày. Quốc gia châu Á này đang dần tích trữ lại kho dự trữ chiến lược của mình.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo dư thừa kỷ lục 4 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2026, trong khi OPEC dự kiến dư thừa 3,815 triệu thùng/ngày trong cùng kỳ, tăng so với 2 triệu thùng dự báo cho năm 2025.

Sản xuất Mỹ và động thái tồn kho

Tại Mỹ, sản lượng dầu thô trong tuần kết thúc ngày 2 tháng 1 gần như không đổi, đạt 13,811 triệu thùng/ngày, thấp hơn chút so với mức kỷ lục đạt được vào tháng 11. EIA đã nâng dự báo sản lượng dầu Mỹ cho năm 2025 lên 13,59 triệu thùng/ngày.

Tồn kho trong nước cho thấy một bức tranh hỗn hợp: dự trữ dầu thô thấp hơn trung bình nhiều năm 4,1%, trong khi dự trữ xăng vượt mức lịch sử 1,6% và các loại dầu khác đang trong tình trạng thiếu hụt 3,1%. Baker Hughes cho biết số lượng rig dầu hoạt động tại Mỹ đã tăng lên 412 trong tuần này, cho thấy sự phục hồi dần từ mức thấp nhất trong 4,25 năm qua.

Triển vọng và cân bằng lại các chỉ số

Việc cân bằng lại các chỉ số hàng hóa chính hàng năm dự kiến sẽ thúc đẩy thêm việc mua dầu thô. Citigroup ước tính dòng vốn chảy vào hợp đồng tương lai dầu trong tuần tới sẽ đạt 2,2 tỷ USD do quá trình này.

Tổng thể, dầu thô vẫn đang dao động giữa các yếu tố tăng giá do căng thẳng địa chính trị và các yếu tố cơ bản Mỹ vững chắc, đối lập với triển vọng dư thừa trong tương lai và thái độ thận trọng của các nhà sản xuất OPEC lớn. Đồng USD đã đạt đỉnh trong vòng bốn tuần, tạo thêm một yếu tố gây khó khăn cho các tài sản định giá bằng đồng USD.