## Làm thế nào để chọn giữa lệnh thị trường và lệnh giới hạn khi giao dịch tiền điện tử?

Khi giao dịch tiền điện tử, người mới thường gặp phải câu hỏi: công cụ nào là tốt nhất để vào vị thế? Câu trả lời nằm ở việc hiểu hai loại lệnh cơ bản — lệnh thị trường và lệnh giới hạn. Mỗi loại có đặc điểm và ứng dụng riêng. Thành thạo các công cụ này là điều cực kỳ quan trọng để xây dựng chiến lược giao dịch thành công.

## Cơ bản: lệnh thị trường khác gì lệnh giới hạn?

Nói ngắn gọn: **lệnh thị trường** được thực hiện ngay lập tức theo giá hiện tại của thị trường, còn **lệnh giới hạn** chờ đợi đến khi đạt mức giá bạn chỉ định. Sự khác biệt không chỉ ở thời điểm thực hiện, mà còn ở tâm lý giao dịch và quản lý rủi ro.

Lệnh thị trường cho phép nhà giao dịch nhanh chóng đóng vị thế mà không bị trì hoãn, trong khi lệnh giới hạn cung cấp nhiều kiểm soát hơn, nhưng đòi hỏi kiên nhẫn và dự đoán chính xác các mức hỗ trợ và kháng cự.

## Lệnh giới hạn: kiểm soát giao dịch

### Làm thế nào hoạt động?

Lệnh giới hạn cho phép bạn đặt mức giá chính xác để mua hoặc bán tiền điện tử. Vị thế sẽ chỉ mở ra khi giá thị trường đạt đến mức bạn chỉ định hoặc tốt hơn.

**Ví dụ mua:** giá hiện tại là $100, bạn đặt lệnh giới hạn mua ở $80. Lệnh sẽ kích hoạt khi giá giảm xuống $80 hoặc thấp hơn.

**Ví dụ bán:** giá thị trường là $100, lệnh giới hạn bán là $120. Giao dịch sẽ kết thúc khi giá tăng đến $120 hoặc cao hơn.

Khi thực hiện lệnh giới hạn, bạn đóng vai trò là maker, do đó trả phí thấp hơn. Tuy nhiên, nếu lệnh được thực hiện ngay (ví dụ, giá đã có trong sổ lệnh), thì có thể được xem là lệnh taker.

### Các tùy chọn nâng cao của lệnh giới hạn

**«Chỉ đặt lệnh»** — lệnh được đưa vào sổ lệnh mà không thực hiện ngay. Nếu phù hợp với đề nghị có sẵn, nó sẽ bị hủy bỏ. Loại lệnh này bổ sung tính thanh khoản cho thị trường.

**«Thực hiện hoặc hủy bỏ» (FOK)** — lệnh phải được thực hiện toàn bộ ngay lập tức, nếu không sẽ bị hủy hoàn toàn.

**«Thực hiện ngay hoặc hủy bỏ» (IOC)** — lệnh sẽ cố gắng thực hiện càng đầy đủ càng tốt, phần chưa thực hiện sẽ bị hủy. Ví dụ, bạn đặt mua 30 đơn vị, nhưng chỉ có 10 sẵn có, sẽ thực hiện 10 và phần còn lại bị hủy.

### Ưu điểm của lệnh giới hạn

- **Chiến lược chính xác:** đặt giá ở mức hỗ trợ hoặc kháng cự, tăng khả năng thành công
- **Bảo vệ khỏi biến động mạnh:** nếu thị trường đi ngược dự đoán, lệnh sẽ không thực hiện, tránh thua lỗ
- **Tiết kiệm phí giao dịch:** maker trả phí thấp hơn cho giao dịch

### Nhược điểm của lệnh giới hạn

- **Cơ hội bị bỏ lỡ:** nếu giá không đạt mức đã đặt, giao dịch sẽ không xảy ra
- **Yêu cầu phân tích:** cần xác định đúng điểm vào, đòi hỏi phân tích kỹ thuật và kinh nghiệm
- **Chậm trễ thời gian:** bạn không vào thị trường ngay lập tức, có thể là bất lợi trong xu hướng mạnh

## Lệnh thị trường: tốc độ và sự chắc chắn

### Làm thế nào hoạt động?

Lệnh thị trường cung cấp cách vào vị thế nhanh nhất. Ngay khi bạn đặt, giao dịch sẽ được thực hiện theo giá tốt nhất có sẵn tại thời điểm đó.

**Ví dụ:** giá hiện tại là $100, bạn gửi lệnh thị trường mua — giao dịch sẽ thực hiện ngay khoảng $100.

Với lệnh thị trường, bạn đóng vai trò là taker, do đó trả phí cao hơn.

### Ưu điểm của lệnh thị trường

- **Giao dịch đảm bảo:** trong điều kiện bình thường, lệnh sẽ chắc chắn thực hiện
- **Vào lệnh nhanh chóng:** không cần chờ đợi giá đạt mức nào đó — vào ngay lập tức
- **Đơn giản:** không cần tính toán các mức, chỉ cần nhấn nút

### Nhược điểm của lệnh thị trường

- **Trượt giá:** chênh lệch giữa giá dự kiến và giá thực tế thực hiện. Đặc biệt rõ rệt trong biến động mạnh của thị trường
- **Phí cao hơn:** taker trả phí cao hơn để có tốc độ nhanh
- **Thiếu kiểm soát:** không thể tác động đến giá đóng cửa của giao dịch

## Làm thế nào để chọn lệnh phù hợp với mục tiêu của bạn?

**Sử dụng lệnh thị trường nếu:**
- Bạn là nhà đầu tư dài hạn, dự định giữ vị thế lâu dài
- Thời gian vào thị trường quan trọng hơn giá vào
- Thị trường ổn định, ít biến động
- Bạn là người mới, muốn tránh phức tạp

**Sử dụng lệnh giới hạn nếu:**
- Thị trường biến động mạnh, có các cú nhảy giá lớn
- Bạn giao dịch tích cực và muốn vào đúng mức giá cụ thể
- Bạn đã phân tích kỹ thuật và tự tin về các mức hỗ trợ/kháng cự
- Muốn tiết kiệm phí giao dịch

## Thực tế hoạt động như thế nào?

Tình hình thị trường biến động — khi giá nhảy 5-10% trong vài phút — là kịch bản lý tưởng cho lệnh giới hạn. Lệnh thị trường có thể «bỏ lỡ» và thực hiện tệ hơn mong đợi.

Ngược lại, nếu bạn tin rằng tiền điện tử sẽ tăng giá và muốn vào vị thế càng nhanh càng tốt, thì lệnh thị trường là lựa chọn của bạn. Ngay cả khi trượt giá xảy ra, nếu dựa trên kỳ vọng tăng dài hạn, điều đó sẽ không quá quan trọng.

## So sánh tổng thể

| Thông số | Lệnh thị trường | Lệnh giới hạn |
|----------|------------------|--------------|
| Thời gian thực hiện | Ngay lập tức | Khi đạt giá |
| Đảm bảo giao dịch | Cao | Có thể không thực hiện |
| Kiểm soát giá | Thấp | Toàn diện |
| Phí giao dịch | Cao (taker) | Thấp (maker) |
| Dành cho người mới | Đơn giản | Phức tạp hơn |
| Rủi ro trượt giá | Cao trong biến động | Ít hơn |

## Trước khi bắt đầu

Dù chọn loại lệnh nào, hãy nhớ các quy tắc an toàn cơ bản:
- Giao dịch chỉ với số tiền bạn có thể chấp nhận mất
- Luôn đặt stop-loss để hạn chế thua lỗ
- Nghiên cứu thị trường và phân tích trước khi vào
- Bắt đầu với khối lượng nhỏ cho đến khi có kinh nghiệm

Thành thạo lệnh thị trường và lệnh giới hạn là bước đầu để trở thành nhà giao dịch chuyên nghiệp trong thị trường tiền điện tử. Hiểu rõ điểm mạnh và điểm yếu của chúng, bạn sẽ điều chỉnh chiến lược phù hợp với mọi điều kiện thị trường và đưa ra quyết định sáng suốt hơn.