Hướng dẫn lựa chọn stablecoin: Phân tích các loại tiền tệ chính đáng chú ý năm 2024

稳定币是什么

稳定币是一类特殊的加密资产，其价值与某一确定的资产 hoặc tiền tệ gắn kết. Cơ chế này thường là tiền pháp định (như USD, EUR), nhưng cũng có thể là kim loại quý, hàng hóa hoặc các tài sản số khác. Chính nhờ cơ chế neo này, stablecoin có biến động thấp hơn so với Bitcoin, Ethereum và các đồng tiền chính khác, trở thành cầu nối quan trọng giữa tài chính truyền thống và thế giới tiền mã hóa.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trong lịch sử đã có các trường hợp stablecoin bị mất peg với tài sản gắn kết, điều này nhắc nhở nhà đầu tư cần thận trọng khi lựa chọn.

Tại sao stablecoin phát triển nhanh chóng

Nhu cầu về stablecoin ngày càng tăng, chủ yếu xuất phát từ các yếu tố sau:

Vị trí trung tâm trong hệ sinh thái DeFi

Tài chính phi tập trung (DeFi) là hệ thống dịch vụ tài chính dựa trên công nghệ blockchain, có lợi thế không cần trung gian tin cậy, minh bạch cao, chi phí thấp. Stablecoin đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong DeFi — như nguồn thanh khoản chính và làm tài sản thế chấp. So với các tài sản số dễ biến động, stablecoin có giá trị ổn định hơn, trở thành công cụ ưu tiên trong các nền tảng vay mượn, bể thanh khoản và các ứng dụng khác.

Giá trị đầu tư theo USD

Đối với người dùng ở các quốc gia đang phát triển, sở hữu stablecoin gần như tương đương sở hữu USD. Trong các khu vực có lạm phát cao hoặc đồng tiền mất giá liên tục, stablecoin giúp người dùng bảo vệ giá trị tài sản. Quan trọng hơn, stablecoin kết hợp công nghệ blockchain giúp chuyển tiền quốc tế không còn phụ thuộc ngân hàng truyền thống, người dùng có thể thanh toán xuyên biên giới với chi phí cực thấp. Điều này đặc biệt ý nghĩa đối với các khu vực thiếu dịch vụ tài chính.

Nhu cầu thực tế về giao dịch và thanh toán

Dù là giao dịch đồng coin, giao dịch đòn bẩy hay thanh toán phái sinh, stablecoin đều là đơn vị định giá và thanh toán không thể thiếu.

Đánh giá sâu về 7 đồng stablecoin chính

1. USDT (Tether)

USDT do Tether Limited phát hành từ năm 2014, là stablecoin lâu đời nhất và có tính thanh khoản cao nhất thị trường. USDT gắn 1:1 với USD, mỗi khi phát hành một USDT, tương ứng một lượng USD được giữ trong dự trữ.

Theo báo cáo dự trữ tháng 9 năm 2023, Tether sở hữu tài sản trị giá 86,3 tỷ USD, nghĩa vụ là 83,2 tỷ USD, đảm bảo đầy đủ cho các đồng coin phát hành. Nhờ có lịch sử lâu dài và hệ sinh thái rộng lớn, USDT chiếm ưu thế rõ rệt trên các sàn giao dịch chính, trong các giao thức DeFi và các thanh toán trên chuỗi.

Ưu điểm: Thanh khoản cao nhất, hỗ trợ nhiều chuỗi, cặp giao dịch đa dạng
Rủi ro: Trong quá khứ từng gây tranh cãi về độ minh bạch của dự trữ

2. USDC

USDC do Circle ra mắt năm 2018, cũng gắn 1:1 với USD, hiện có giá trị lưu hành đạt 75,4 tỷ USD. Đồng coin này do một tập đoàn thanh toán quốc tế quản lý, đảm bảo tuân thủ tiêu chuẩn tài chính và công nghệ nghiêm ngặt.

So với USDT, USDC có lợi thế về tính pháp lý, nhiều tổ chức lớn ưa chuộng sử dụng USDC hơn. Đồng coin này phổ biến trên các sàn chính và DEX, đặc biệt trong hệ sinh thái ERC-20.

Ưu điểm: Tuân thủ cao, được các tổ chức công nhận, là tham chiếu cho đổi mới stablecoin
Đặc điểm: Mối quan hệ chặt chẽ với một sàn giao dịch lớn

3. TUSD

TrueUSD do TrustToken và PrimeTrust sáng tạo năm 2018, nhằm giải quyết vấn đề tin cậy và minh bạch trong hệ sinh thái stablecoin. TUSD đặc biệt ở chỗ, quỹ của người dùng được giữ trong các tổ chức độc lập, không thể tự ý sử dụng, giảm thiểu rủi ro.

Coin này còn hỗ trợ tra cứu dự trữ theo thời gian thực, yêu cầu minh bạch cao. Hiện tại, giá trị lưu hành khoảng 494 triệu USD.

Ưu điểm: Minh bạch cao nhất, kiểm soát rủi ro chặt chẽ
Phạm vi ứng dụng: Thích hợp trong các môi trường yêu cầu cao về tuân thủ

4. BUSD

BUSD là sản phẩm hợp tác giữa một sàn giao dịch toàn cầu và Paxos Trust, triển khai trên Ethereum và BEP-2. Cung cấp điều chỉnh theo nhu cầu người dùng, do Paxos quản lý việc tạo và đốt token.

Tuy nhiên, vào tháng 11 năm 2023, sàn này tuyên bố ngừng hỗ trợ BUSD, khiến vị thế thị trường của đồng coin này giảm sút, nhưng vẫn duy trì hoạt động ổn định.

Đặc điểm: Triển khai đa chuỗi, thanh khoản còn nhưng cần chú ý đến thay đổi hệ sinh thái

5. DAI

DAI là stablecoin phi tập trung duy nhất trên thị trường, do MakerDAO (tổ chức tự trị phi tập trung) phát hành qua Maker Protocol, hoàn toàn được thế chấp bằng các tài sản số (chủ yếu ETH, WBTC).

Người dùng gửi tài sản số vào hợp đồng thông minh Maker Vault để tạo ra DAI. Cơ chế này giúp DAI có tính phi tập trung hoàn toàn, không cần tin tưởng vào một nhà phát hành duy nhất. Hiện DAI có giá trị lưu hành khoảng 4,43 tỷ USD.

Ưu điểm: Phi tập trung thực sự, không có điểm yếu trung tâm
Rủi ro: Cần thế chấp vượt mức, hiệu quả vốn thấp hơn
Dành cho ai: Người muốn tự chủ hoàn toàn, tin tưởng công nghệ blockchain

6. eUSD và peUSD (Lybra Finance ra mắt)

Lybra Finance là giao thức dành cho hệ sinh thái token thế chấp thanh khoản (LST), trong đó eUSD và peUSD là các sản phẩm sáng tạo. Đặc điểm đột phá của chúng là — là stablecoin có lãi suất.

Người sở hữu không chỉ giữ giá trị USD ổn định mà còn có thể nhận lợi nhuận liên tục từ giao thức. Đây là sự kết hợp chưa từng có của các chức năng trong stablecoin truyền thống. peUSD là phiên bản tối ưu cho DeFi, có nhiều tính năng hơn. Các đồng này phù hợp cho người dùng muốn ổn định và có lợi nhuận.

Đổi mới cốt lõi: Mô hình mới của stablecoin + sinh lợi
Ứng dụng: Giữ lâu dài, cần lợi nhuận ổn định

7. Đồng đô la tổng hợp

Đô la tổng hợp sử dụng cơ chế hoàn toàn khác — người dùng cân đối hai tài sản liên quan để duy trì ổn định. Ví dụ, người dùng mua dài Bitcoin trị giá 100 USD trên sàn phái sinh, đồng thời mở vị thế bán cùng giá trị, hai khoản này bù trừ lẫn nhau, tạo ra vị thế USD ổn định.

Chức năng Stablesats của một công ty hạ tầng Bitcoin chính là thực thi mô hình này, cho phép người dùng đổi Bitcoin lấy tài sản định giá bằng USD ổn định.

Đặc điểm: Phù hợp cho người không tin ngân hàng truyền thống nhưng sở hữu tài sản số
Ưu điểm: Hoàn toàn trên chuỗi, không cần trung gian thứ ba

Rủi ro cốt lõi của stablecoin

1. Rủi ro nhà phát hành: Nếu tài sản gắn kết mất giá hoặc nhà phát hành gặp khó khăn tài chính/pháp lý, stablecoin có thể mất peg
2. Không chắc chắn về quy định: Các quốc gia vẫn đang hoàn thiện khung pháp lý cho stablecoin, chính sách khác nhau giữa các khu vực
3. Tắc nghẽn mạng: Giao dịch trên chuỗi chậm trễ có thể khiến người dùng không rút được tiền kịp thời
4. Rủi ro thanh khoản: Một số stablecoin dù an toàn nhưng thiếu thanh khoản, có thể gặp khó khăn khi muốn chuyển đổi

Khuyến nghị nhà đầu tư sử dụng các công cụ đánh giá rủi ro của bên thứ ba để hiểu rõ mức độ an toàn và tình trạng thế chấp của từng stablecoin.

Cách mua stablecoin

Cách tiện lợi nhất: Mua trực tiếp bằng tiền pháp định trên các sàn trung tâm lớn
Phương án 1: Đổi từ Bitcoin, Ethereum hoặc các tài sản số khác
Phương án 2: Giao dịch trên các sàn phi tập trung (DEX) qua thị trường P2P, không cần giữ tiền trong ví trung gian, người dùng giữ chìa khóa riêng hoàn toàn

Tóm lại

Stablecoin đã trở thành phần không thể thiếu trong hệ sinh thái tiền mã hóa, ứng dụng từ thanh toán hàng ngày đến các chiến lược DeFi cao cấp. Dù là để tham gia lợi nhuận DeFi, chuyển tiền xuyên biên giới, tránh lạm phát địa phương hay giữ ổn định danh mục đầu tư, người dùng đều có thể tìm thấy stablecoin phù hợp.

Từ USDT phủ sóng toàn diện đến DAI hoàn toàn phi tập trung, từ TUSD minh bạch tối đa đến eUSD sáng tạo lợi nhuận, thị trường stablecoin đa dạng đã đủ để đáp ứng mọi nhu cầu. Tuy nhiên, như với mọi khoản đầu tư tiền mã hóa, trước khi phân bổ stablecoin, cần nghiên cứu kỹ lưỡng, hiểu rõ cơ chế hoạt động, đặc điểm rủi ro và ứng dụng của từng loại.