Mạng Helium: Cách Mạng Lại Ngành Công Nghiệp IoT Bởi Một Mạng Không Dây Phi Trung Tâm

Từ Khái Niệm Lý Thuyết Đến Thực Tiễn: Sự Thống Trị của Helium trong Kết Nối IoT

Năm 2013, Amir Haleem, Shawn Fanning và Sean Carey đã khởi xướng một dự án đầy tham vọng: một mạng lưới không dây toàn cầu không do các công ty viễn thông truyền thống quản lý, mà bởi hàng nghìn người tham gia tích cực đóng góp. Đó chính là Helium, và ngày nay hệ sinh thái này phục vụ gần một triệu hotspot phân bổ trên 192 quốc gia và 77.000 thành phố. Với hơn 100.000 thiết bị kết nối (ngoại trừ các đối tác roaming) và 25 nhà sản xuất hotspot khác nhau, Helium chứng minh rằng kết nối phi tập trung không chỉ là một khái niệm lý thuyết.

Giá trị thị trường hiện tại của HNT đạt $1.35 (theo dữ liệu tháng 1 năm 2026), cho thấy các nhà đầu tư vẫn tiếp tục tin tưởng vào tiềm năng của dự án này bất chấp biến động thị trường.

Tại Sao Roof Tec, Greenmetrics và Owen Equipment Chọn Helium

Giá trị thực sự của một mạng lưới không nằm ở số lượng hotspot, mà ở các ứng dụng mà nó có thể hỗ trợ. Lấy ví dụ Roof Tec, một công ty lợp mái tại Washington. Bằng cách giám sát cảm biến thời gian thực qua Helium Hotspots, công ty đã phát hiện ra quạt thông gió lỏng lẻo trước khi gây thiệt hại hàng triệu đô la – và tiết kiệm được khoảng $40.000 chi phí thay thế.

Hoặc xem Greenmetrics tại Bồ Đào Nha. Công ty công nghệ khí hậu này sử dụng mạng LoRaWAN của Helium (Mạng diện rộng dài hạn) để tối ưu hệ thống tưới tiêu trên các sân golf. Kết quả: tiết kiệm 14-28% chi phí tưới tiêu và chi phí phần cứng thấp hơn 5-10 lần. Không chỉ hiệu quả hơn, mà còn thân thiện với môi trường hơn.

Owen Equipment, có trụ sở tại Mỹ, đã chuyển đổi từ các kết nối 3G không đáng tin cậy sang mạng LoRaWAN của Helium qua LoneStar Tracking. Kết quả rõ ràng: giảm chi phí 47%, bảo vệ hơn $2 triệu tài sản( và gấp đôi thời lượng pin.

Mạng IoT: Nhỏ Trong Phạm Vi, To Trong Khả Năng

Mạng IoT của Helium kết hợp công nghệ Mạng diện rộng tiêu thụ điện năng thấp )LPWAN( với các giao thức LoRaWAN. Điều này có nghĩa là cảm biến và thiết bị có thể gửi dữ liệu qua khoảng cách xa với tiêu thụ năng lượng tối thiểu. Người dùng chỉ phải trả 1 Data Credit )DC( cho mỗi gói 24 byte, trong đó DC được tạo ra bằng cách đốt token HNT.

Mô hình kinh tế này đảm bảo rằng chi phí mạng lưới liên kết trực tiếp với mức độ sử dụng – không có hóa đơn bất ngờ, không chi phí ẩn.

Từ Blockchain Riêng đến Solana: Chuyển Đổi Năm 2023

Vào ngày 18 tháng 4 năm 2023, Helium đã đưa ra một quyết định chiến lược khiến nhiều nhà quan sát bất ngờ: chuyển đổi từ blockchain Layer-1 của Helium sang Solana. Đây không phải là do thất bại, mà là do tham vọng. Blockchain ban đầu gặp phải hai thách thức then chốt:

Xác minh Proof of Coverage )PoC(: Khi ngày càng nhiều hotspot tham gia mạng, việc xác minh chất lượng phủ sóng không dây chính xác và công bằng trở nên khó khăn hơn. Thuật toán phải xác thực tất cả các yêu cầu về phủ sóng mạng và làm điều này một cách có khả năng mở rộng.

Chuyển Giao Dữ Liệu Đáng Tin Cậy: Với khối lượng ngày càng tăng, việc đảm bảo dữ liệu được truyền an toàn, chính xác và theo thời gian thực trở nên phức tạp hơn.

Solana cung cấp giải pháp: một blockchain có khả năng xử lý giao dịch thực sự cao )lên tới 65.000 giao dịch mỗi giây( và chi phí tối thiểu. So sánh: trên blockchain cũ của Helium, phí giao dịch là $0,35, còn trên Solana hiện chỉ còn $0,00025.

Ý Nghĩa của Thu Nhập Người Mined Helium năm 2023 và Sau Đó

Sau khi chuyển sang Solana, hệ thống thưởng đã thay đổi căn bản. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người khai thác helium 2023 và các năm tiếp theo:

Trước đây )trên Helium L1(: Các chủ hotspot LoRaWAN kiếm HNT trực tiếp qua cơ chế PoC.

Sau khi chuyển đổi: Các chủ hotspot LoRaWAN giờ khai thác IOT tokens thay vì HNT. IOT đóng vai trò như:

• Token thưởng: Chủ sở hữu kiếm IOT để cung cấp phủ sóng mạng và xác minh phủ sóng không dây
• Token quản trị: Người tham gia có thể khóa IOT để nhận veIOT và bỏ phiếu về các quyết định mạng IoT
• Token trao đổi: IOT có thể đổi lấy HNT qua ứng dụng Ví Helium

Giá hiện tại của IOT ở mức rất thấp, nhưng token này có tổng cung tối đa 200 tỷ – lớn hơn nhiều so với 223 triệu của HNT. Điều này cho thấy hai token được thiết kế kinh tế khác nhau như thế nào.

Các hotspot như NFT )NFTs( hiện được mint trên Solana bằng công nghệ NFT nén, giúp giảm chi phí lưu trữ và phí giao dịch hơn nữa.

Mạng 5G Di Động: Tập Trung Vào Người Tiêu Dùng

Helium Mobile, do Nova Labs phát triển, cung cấp một mô hình vận hành hoàn toàn khác biệt. Mạng này hỗ trợ 5G CBRS )Citizens Broadband Radio Service( và hotspot WiFi. Với 8.000 radio 5G CBRS được triển khai chỉ trong một năm, Helium đã chứng minh khả năng của hạ tầng di động phi tập trung.

Người dùng Helium Mobile trả **$0,50 cho mỗi gigabyte )GB$5 ** dữ liệu. Gói không giới hạn mới ra mắt tại (Miami và mở rộng đến Broward và Palm Beach County cho thấy dự án hướng tới sự chấp nhận thực sự của người tiêu dùng.

Token MOBILE, tương tự như IOT, được kiếm bởi các chủ hotspot di động và có thể dùng làm phương tiện thanh toán. Tổng cung tối đa là 230 tỷ token.

Kinh Tế Token: HNT, IOT, MOBILE và DC

Hệ sinh thái hoạt động dựa trên bốn token chính với các chức năng khác nhau:

HNT )$1.35 giá hiện tại(: Token chính của mạng Helium. Tổng cung tối đa: 223 triệu token. HNT được dùng để:

• Chuyển đổi thành Data Credits )DCs( cho sử dụng mạng
• Dùng cho quản trị )veHNT(
• Stake để nhận thưởng
• Đốt để tài trợ cho DC

IOT và MOBILE: Các subnetworks token với mục đích khác nhau nhưng cấu trúc tương tự – đều dùng cho quản trị và thưởng trong mạng tương ứng.

Data Credits )DCs(: Token tiện ích liên kết với USD, được tạo ra bằng cách đốt HNT. Cơ chế này giúp duy trì ổn định giá dịch vụ mạng bất chấp biến động giá token.

SOL )$141.49 giá hiện tại(: Cần thiết cho tất cả các tương tác on-chain trên blockchain của Solana – gửi token, staking, mint NFT, yêu cầu thưởng hotspot.

Quản Trị: Từ Token Đến Hệ Thống Escrow

Chuyển đổi sang Solana cũng mang lại sự tinh chỉnh trong mô hình quản trị. Helium đã chuyển từ cách tiếp cận dựa trên token sang cơ chế bỏ phiếu dựa trên escrow. Hiện tại, hai yếu tố quyết định sức mạnh bỏ phiếu của bạn là:

• Số lượng token khóa
• Thời gian khóa token

Cơ chế này, lấy cảm hứng từ mô hình veToken của Curve, khuyến khích tham gia dài hạn thay vì đầu cơ ngắn hạn.

Hợp Đồng Thông Minh và Tiếp Cận DeFi: Những Gì Solana Đã Thêm Vào

Việc chuyển đổi mở ra khả năng cho các hợp đồng thông minh, điều mà L1 dựa trên Erlang của Helium khó có thể mở rộng. Bỗng nhiên, các nhà phát triển có thể xây dựng các ứng dụng phi tập trung )DApps( chạy trên Helium.

Hơn nữa, các chủ sở hữu HNT, IOT và MOBILE có quyền truy cập trực tiếp vào hệ sinh thái tài chính phi tập trung )DeFi của Solana. Các nền tảng như Orca và Kamino cung cấp các cơ hội thanh khoản và cơ chế thưởng.

Chương Trình Hỗ Trợ: Thúc Đẩy Đổi Mới

Quỹ Helium đã mở lại chương trình tài trợ cho phát triển phần cứng mã nguồn mở và các ứng dụng phần mềm. Các dự án này bao gồm theo dõi tài sản vật lý, giám sát chất lượng không khí, phát hiện cháy rừng và giám sát người đi bộ.

Kết Luận: Một Sự Thay Đổi Kiến Trúc Trong Mạng Không Dây

Helium không chỉ là một dự án kỹ thuật – nó là một sự thay đổi kiến trúc. Thay vì hạ tầng viễn thông quản lý tập trung, một cộng đồng toàn cầu các người tham gia quản lý mạng lưới. Các kích thích kinh tế đảm bảo mô hình phi tập trung này hoạt động và mở rộng.

Việc chuyển sang Solana năm 2023, sự phát triển của dịch vụ di động và sự tiến hóa của hệ thống thưởng cho thấy Helium đang chuẩn bị cho việc chấp nhận hàng loạt. Đối với thu nhập người khai thác helium 2023 và các năm tới, điều này không chỉ liên quan đến giá trị token – mà còn chứng minh rằng kết nối không dây phi tập trung là một phương án khả thi thay thế cho các mô hình truyền thống.

Điều này không chỉ có thể định hình lại ngành công nghiệp, mà còn thay đổi cách mọi người nghĩ về kết nối toàn cầu.