Cardano sở hữu tài sản trị giá 15 tỷ USD nhưng thất bại trong DeFi, Charles Hoskinson tiết lộ logic đằng sau thử thách này

Quy mô vị thế nắm giữ lớn và sự thờ ơ của hệ sinh thái tạo ra sự đối lập kỳ quặc

Charles Hoskinson gần đây đã đưa ra một loạt bình luận về tình hình hiện tại của Cardano DeFi, trong đó ông đã nêu ra nghịch lý cốt lõi mà chuỗi công cộng này đang đối mặt: mạng lưới có hơn 150 tỷ USD tài sản ADA bị khóa trong khoảng 130.000 ví tham gia staking hoặc quản trị, nhưng số vốn khổng lồ này lại chưa thể chuyển hóa thành sự thịnh vượng của DeFi trong hệ sinh thái.

Dữ liệu cho thấy tổng giá trị bị khóa (TVL) của Cardano còn khá thấp, hoạt động DeFi rất ít ỏi so với kỳ vọng của ngành. Điều này không phải do mạng thiếu khả năng kỹ thuật hoặc vốn, mà còn do một vấn đề cấu trúc sâu xa hơn: phần lớn người nắm giữ ADA vẫn đóng vai trò thụ động, họ sở hữu token nhưng ít tham gia cung cấp thanh khoản trong các giao thức DeFi.

Stablecoin không phải là thuốc chữa bách bệnh, thực sự vấn đề nằm ở sự tham gia của người dùng

Về luận điểm cho rằng “việc giới thiệu stablecoin chính thống có thể cứu vãn DeFi của Cardano”, Hoskinson đã trực tiếp phản bác. Sự xuất hiện của USDT hoặc USDC không tự nhiên nâng cao số lượng người dùng hoạt động hàng tháng hay cải thiện chỉ số TVL, vì không ai có thể giải thích rõ cơ chế cụ thể của sự chuyển đổi này.

Thực tế, Cardano đã hỗ trợ các stablecoin nội bộ như USDM và USDA, các token hỗ trợ này có thể được tạo ra theo nhu cầu trong mạng và duy trì giá trị neo cố định. Tuy nhiên, sự tồn tại của chúng chưa kích hoạt sự bùng nổ hệ sinh thái như kỳ vọng — điều này cho thấy nguồn cung stablecoin đã đủ, vấn đề nằm ở phía cầu.

Hoskinson chỉ ra rằng, nhiều người dùng đã duy trì ví trên Cardano hơn năm năm, nhưng vẫn chưa từng trải nghiệm bất kỳ sản phẩm DeFi nào. Khoảng cách lớn giữa quy mô nắm giữ và mức độ tham gia thực tế của người dùng chính là rào cản then chốt hạn chế sự phát triển của hệ sinh thái.

Vòng luẩn quẩn “gà hay trứng”

Nhà sáng lập này mô tả tình trạng của DeFi Cardano như một vấn đề “gà hay trứng” điển hình. Mức độ hoạt động thấp khiến các đối tác bên ngoài thiếu động lực cung cấp thanh khoản, đồng thời sự hạn chế trong tích hợp khiến việc áp dụng trên chuỗi và sự tham gia của người dùng bị giới hạn — tạo thành một vòng luẩn quẩn tự củng cố.

Phá vỡ vòng luẩn quẩn này cần bắt đầu từ hành vi của người dùng. Làm thế nào để biến những chủ sở hữu tài sản thụ động thành những người tham gia DeFi tích cực là vấn đề cốt lõi của sự tăng trưởng hệ sinh thái.

Kế hoạch dài hạn: Tương tác với Bitcoin và hội nhập tài chính thực tế

Để giải quyết tình trạng này, Hoskinson đã vẽ ra một chiến lược dài hạn xuyên suốt nhiều chu kỳ. Mạng lưới Midnight sẽ là chuỗi phụ tập trung vào quyền riêng tư của hệ sinh thái, còn kế hoạch RealFi nhằm hướng tới nhu cầu vay nhỏ tại thị trường châu Phi.

Hai sáng kiến này đều xoay quanh một mục tiêu cốt lõi: tích hợp DeFi của Bitcoin. Người dùng có thể vay mượn ADA và BTC trên Cardano, chuyển đổi token thành stablecoin để phục vụ các sản phẩm tài chính thực tế. Hoskinson dự kiến dòng chảy vốn xuyên chuỗi, xuyên lĩnh vực này sẽ thu hút hàng tỷ lượng vốn mới đổ vào hệ sinh thái.

Bitcoin, với tư cách là tài sản mã hóa lớn nhất toàn cầu, nếu kết nối với các giao thức DeFi của Cardano, sẽ nâng cao đáng kể tỷ lệ chấp nhận và khả năng cạnh tranh của Cardano. Sự tích hợp này không chỉ là bước đột phá về mặt kỹ thuật, mà còn là sự định nghĩa lại giá trị của hệ sinh thái.

Thiếu quản trị mới là rào cản căn bản

Hoskinson thẳng thắn thừa nhận rằng, vấn đề của Cardano không nằm ở công nghệ hay nhân lực. Mạng có khả năng phát triển mạnh mẽ và nguồn lực sáng tạo, nhưng thiếu một cấu trúc tổ chức rõ ràng và cơ chế trách nhiệm. Không có một thực thể duy nhất chịu trách nhiệm lập kế hoạch và thực thi chiến lược mở rộng hệ sinh thái, dẫn đến hiệu quả phối hợp trong marketing và huy động hệ sinh thái cực kỳ thấp.

Hậu quả của việc thiếu quản trị này là: dù mạng có khả năng thực thi, những khả năng đó bị phân tán khắp cộng đồng, không thể hợp lực. Các nhiệm vụ cốt lõi như phát triển phần mềm, vận hành hoạt động vẫn đang diễn ra, nhưng thiếu một chiến lược cấp cao rõ ràng và trách nhiệm rõ ràng.

Kế hoạch tổ chức vào năm 2026

Hoskinson đề xuất rằng, kế hoạch cho năm 2026 cần tập trung phân bổ rõ ràng trách nhiệm phát triển hệ sinh thái. Trong đó, các hoạt động marketing có mục tiêu — chuyển đổi các chủ sở hữu ADA thụ động thành người dùng DeFi tích cực, và xây dựng cấu trúc lãnh đạo rõ ràng cùng cơ chế ra quyết định.

Những cải cách về tổ chức này được xem là điều kiện cần thiết để phá vỡ vòng luẩn quẩn tăng trưởng hiện tại. Công nghệ đã sẵn sàng, vốn đã chuẩn bị, chỉ còn thiếu một khung quản trị có thể điều phối nguồn lực và kích thích tiềm năng cộng đồng.