Liệu Bitcoin có thể trở thành tiền tệ hàng ngày? Jack Mallers đặt cược vào tương lai của Strike trên điều đó

Khi Jack Mallers tuyên bố Bitcoin là “đồng tiền tốt nhất trong lịch sử nhân loại,” ông không chỉ đơn thuần đưa ra một lời giới thiệu đầu tư bình thường. Là nhà sáng lập và CEO của Strike, nền tảng thanh toán dựa trên Lightning Network, Mallers đã đặt toàn bộ sứ mệnh của công ty vào niềm tin này: nếu hệ thống tiền tệ thay đổi căn bản, xã hội sẽ theo đó mà thay đổi. Triết lý của ông tóm gọn trong một câu: “Nếu chúng ta có thể sửa chữa tiền tệ, chúng ta có thể sửa chữa thế giới.”

Nhưng biến tầm nhìn đó thành hiện thực đòi hỏi nhiều hơn là lý tưởng. Nó cần hạ tầng, sự chấp nhận của người dùng, và bằng chứng cho thấy Bitcoin có thể hoạt động như một loại tiền tệ hàng ngày—không chỉ là một tài sản đầu cơ. Đó chính là nơi Strike thể hiện vai trò của mình.

Từ Lý thuyết đến Thực tiễn

Mallers mang đến một sự pha trộn độc đáo trong việc ủng hộ Bitcoin: chiều sâu kỹ thuật kết hợp với sự tự tin truyền giáo. Thay vì chỉ dừng lại ở vai trò một nhà bình luận khách quan, ông đã đặt Strike vào tuyến đầu của sự tiến bộ thực tiễn của Bitcoin, đặc biệt qua vai trò gây tranh cãi của công ty trong thử nghiệm tiền tệ hợp pháp tại El Salvador.

Strike cung cấp nền tảng kỹ thuật cho ví Chivo của El Salvador, hỗ trợ cho nỗ lực đầy tham vọng nhất thế giới nhằm biến Bitcoin thành tiền tệ quốc gia. Đây không phải là lý thuyết—đây là thử nghiệm xem liệu người bình thường có thể thực sự sử dụng Bitcoin cho các giao dịch hàng ngày hay không. Kết quả còn nhiều tranh cãi, với những thách thức về sự chấp nhận và biến động chính trị, nhưng thử nghiệm đã chứng minh một điều quan trọng: hạ tầng có thể tồn tại.

Ngoài El Salvador, Strike đã mở rộng sang các tuyến chuyển tiền quốc tế, nơi các dịch vụ chuyển tiền truyền thống thu phí cao từ các công nhân di cư gửi tiền ra nước ngoài. Lightning Network của Bitcoin cung cấp một phương án thay thế: chuyển tiền nhanh hơn, rẻ hơn qua biên giới. Đối với những người lao động mất từ 5-10% thu nhập vào trung gian, điều này không chỉ tiện lợi—mà còn mang ý nghĩa kinh tế rõ ràng.

Các bước đi mới nhất của công ty—cho phép người dùng nhận lương bằng Bitcoin và tự động chuyển đổi giữa đô la và Bitcoin—giảm thiểu ma sát cho việc tích trữ Bitcoin dần dần mà không cần người dùng phải trực tiếp điều hướng các sàn giao dịch crypto.

Lập luận về Tiền cứng và Phản biện

Sự tự tin của Mallers dựa trên một triết lý kinh tế cụ thể: sự làm suy yếu tiền tệ gây ra rối loạn xã hội. Luận đề “tiền lành mạnh” này bắt nguồn từ kinh tế học Áo, cho rằng khi chính phủ có thể mở rộng cung tiền vô hạn, hậu quả sẽ lan rộng trong xã hội—lạm phát làm giảm giá trị tiết kiệm, bất bình đẳng giàu nghèo gia tăng, chu kỳ bùng nổ và sụp đổ ngày càng dữ dội.

Nguồn cung cố định 21 triệu coin của Bitcoin mang đến một sự thay thế triệt để. Trong khi sức mua của đô la đã giảm rõ rệt kể từ năm 1970, thì tính khan hiếm của Bitcoin về lý thuyết giúp duy trì giá trị qua các thế hệ. Những người ủng hộ tiền cứng cho rằng kỷ luật này sẽ tự nhiên giảm thiểu sự can thiệp quá mức của chính phủ, bảo vệ tiết kiệm của người bình thường, và điều chỉnh các động lực kinh tế hướng tới sản xuất thay vì đầu cơ.

Dòng chảy tư duy này có nguồn gốc từ nhiều thế kỷ trước. Tuy nhiên, phản biện vẫn rất mạnh mẽ: tính linh hoạt của tiền tệ phục vụ các chức năng thực tế. Ngân hàng trung ương cần các công cụ để ứng phó với khủng hoảng, hỗ trợ việc làm trong thời kỳ suy thoái, và kiểm soát các chu kỳ giảm phát. Cuộc tranh luận về tiền cứng so với tiền linh hoạt vẫn chưa có lời kết—Bitcoin thực tế là một cuộc thử nghiệm sống của phương pháp thứ nhất.

Điểm khác biệt trong lời lẽ của Mallers đôi khi lệch khỏi thực tế hiện tại: Bitcoin vẫn còn biến động mạnh, tiêu tốn năng lượng, phức tạp về kỹ thuật, và chưa rõ ràng về quy định pháp lý. Khoảng cách giữa tiềm năng lý thuyết của Bitcoin và tiện ích hiện tại còn rất lớn. Ngay cả những người ủng hộ đồng tình cũng thừa nhận rằng những trở ngại này không thể chỉ giải quyết bằng sự nhiệt huyết.

Đà tiến của các tổ chức đang định hình lại câu chuyện

Thú vị thay, thông điệp của Mallers đến đúng lúc Bitcoin ngày càng được chấp nhận rộng rãi hơn. Các ETF Bitcoin giao ngay hiện đã được giao dịch tại nhiều khu vực pháp lý, bao gồm cả Hoa Kỳ, mang lại khả năng tiếp xúc có quy định cho các nhà đầu tư truyền thống trước đây không có lối vào dễ dàng. Các tổ chức tài chính lớn—trước đây hoàn toàn xem thường tiền điện tử—nay đã vận hành dịch vụ lưu ký, bàn giao dịch, và tư vấn cho các tài sản kỹ thuật số.

Hạ tầng tổ chức này mâu thuẫn một cách nghịch lý khi xác nhận độ bền của Bitcoin, đồng thời cũng tạo ra những căng thẳng mới. Việc tài chính truyền thống chấp nhận Bitcoin rõ ràng là một sự xác thực; nhưng nó cũng có thể làm lu mờ tầm nhìn ban đầu về sự phân quyền kinh tế và chủ quyền tiền tệ của cá nhân. Khi Wall Street tích hợp Bitcoin vào các danh mục đầu tư truyền thống, liệu tính cách cách mạng có còn được giữ nguyên hay đã bị hòa nhập?

Mallers đặt Strike vào phe thứ nhất: Bitcoin như một cuộc tái cấu trúc tiền tệ chân chính, chứ không chỉ là một phương tiện đầu tư khác. Liệu tầm nhìn này có tồn tại sau khi Bitcoin trở thành một phần của hệ thống tổ chức hay không vẫn là câu hỏi trung tâm.

Tiếng nói của thế hệ mới

Mallers đã trở thành một trong những nhà ủng hộ Bitcoin nổi bật nhất hiện nay, mang đến một tông giọng thế hệ khác so với các tiếng nói tự do và cypherpunk thường chiếm ưu thế trong phong trào này. Phong cách truyền đạt của ông biến các khái niệm trừu tượng về tiền tệ thành những câu chuyện cảm xúc—thường xuyên đề cập đến mối liên hệ gia đình với lĩnh vực tài chính truyền thống như một điểm đối lập với sự gián đoạn của Strike.

Cách tiếp cận cá nhân này củng cố quan điểm của Mallers về các lợi ích thế hệ: thành công hay thất bại của Bitcoin sẽ định hình hệ thống tiền tệ trong nhiều thập kỷ tới. Sự sẵn sàng của ông để đưa ra những tuyên bố táo bạo, đôi khi gây tranh cãi—gọi Bitcoin là “đồng tiền tốt nhất trong lịch sử nhân loại” chắc chắn là một ví dụ—giữ cho cuộc trò chuyện luôn sôi động, dù các nhà phê bình xem đó là phóng đại hay tiên tri.

Mâu thuẫn chưa được giải quyết

Lời tuyên bố của Mallers về cơ bản không thể được chứng minh hay bác bỏ ngày hôm nay. Nó hoạt động ít như một khẳng định thực tế hơn như một tuyên ngôn sứ mệnh—bày tỏ những gì ông tin là khả thi và cam kết của Strike trong việc xây dựng điều đó.

Bitcoin đã chứng minh được điều gì đó đáng chú ý: khả năng chống chịu qua nhiều chu kỳ bùng nổ và sụp đổ, áp lực pháp lý, và thách thức công nghệ. Những người hoài nghi phải thừa nhận tính bền bỉ này. Liệu sự sống còn này có dẫn đến sự biến đổi tiền tệ mà Mallers hình dung hay không phụ thuộc vào việc liên tục phát triển sản phẩm, sự chấp nhận thực sự của người dùng, và cuối cùng là Bitcoin có thể thực hiện các lời hứa mà các nhà ủng hộ của nó đã đề cập.

Riêng đối với Strike, thách thức nhỏ hơn nhưng cực kỳ quan trọng: đưa Bitcoin vượt ra khỏi “vàng kỹ thuật số” để hoạt động như một đồng tiền thực sự cho các giao dịch hàng ngày. Chuyển tiền, thanh toán lương, và thương mại hàng ngày chính là sân chơi thử nghiệm.

Cuộc tranh luận kéo dài hàng thế kỷ về hình thức lý tưởng của tiền tệ vẫn chưa có câu trả lời dứt khoát. Bitcoin mang đến một sự nhập cuộc mới. Những nhân vật như Jack Mallers đảm bảo cuộc trò chuyện này luôn cấp bách, dù các nhà sử học cuối cùng có thể đánh giá xem sự tự tin của ông có phải là dự báo chính xác hay chỉ là tiếng nói tự tin của một thời đại công nghệ khác đã hứa nhiều hơn là đã thực hiện.