Sự Phán Xét của AI: Tại sao Michael Burry dự đoán một cuộc sụp đổ sắp tới

Nhà đầu tư đối nghịch huyền thoại nổi tiếng đã từng đặt cược chống lại thị trường nhà ở trước khi sụp đổ vào năm 2008 hiện đang chuẩn bị cho một cuộc sụp đổ thị trường lớn khác—lần này nhắm vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Michael Burry đã đặt cược lớn rằng các ông lớn công nghệ Nvidia và Palantir Technologies sẽ trải qua những đợt giảm mạnh, mặc dù tổng vốn hóa thị trường của họ vượt quá $5 nghìn tỷ và đóng vai trò trung tâm trong việc thúc đẩy các chỉ số chứng khoán đạt mức kỷ lục vào năm 2024.

Thuyết bong bóng AI

Sau một thập kỷ gần như vắng bóng trong các cuộc thảo luận công khai, gần đây Burry đã xuất hiện trở lại với niềm tin mới về những bất cập của thị trường. Lập luận của ông xoay quanh một câu chuyện quen thuộc: hiện tượng đầu tư vào AI hiện tại phản ánh bong bóng dot-com đầu những năm 2000, mặc dù với các cơ chế nền tảng khác nhau.

Theo Burry, vấn đề không phải là trí tuệ nhân tạo tự nó, mà là sự mất kết nối của thị trường với thực tế kinh tế cơ bản. Các công ty đã thổi phồng định giá dựa trên tiềm năng AI mang tính đầu cơ thay vì các mô hình kinh doanh bền vững. Ông so sánh điều này với thời kỳ dot-com trước đây, vốn không thực sự xoay quanh công nghệ internet, mà là về đầu tư không bền vững vào hạ tầng truyền dữ liệu.

Từ quỹ phòng hộ đến bản tin Substack

Sự trở lại của Burry đi kèm với những thay đổi lớn trong sự nghiệp. Gần đây ông đã đóng cửa quỹ phòng hộ của mình và ra mắt một bản tin trả phí có tên “Cassandra Unchained” trên Substack, nơi ông trình bày các luận điểm đầu tư của mình cho một lượng người đăng ký ngày càng tăng. Bản tin nhanh chóng thu hút được khoảng 171.000 người đăng ký sẵn sàng trả $379 hàng năm—mức phí khá khiêm tốn so với các bản tin đầu tư cao cấp có giá hơn $1.000 mỗi năm.

Chiến lược định vị công khai của ông đã thắp lại sự quan tâm của các nhà đầu tư cá nhân và các nhà phân tích chuyên nghiệp, với các cộng đồng trực tuyến dành riêng để phân tích các tuyên bố của ông nhằm tìm kiếm các insight thị trường.

Các cược cụ thể

Các cam kết tài chính thực tế của Burry chống lại các công ty này vẫn còn khiêm tốn về mặt tuyệt đối—khoảng $10 triệu đô la trong các quyền chọn bán—nhưng mang theo đòn bẩy lớn. Các vị thế này có thể nhân lên thành hơn $1 tỷ đô la lợi nhuận nếu các đợt giảm dự đoán xảy ra.

Với Palantir Technologies, Burry dự đoán cổ phiếu phải giảm xuống khoảng $50 vào năm 2027 từ mức giao dịch hiện tại gần $200. Lý do của ông bao gồm một số mối lo ngại: sự phụ thuộc nặng nề vào hợp đồng chính phủ, các gói thù lao điều hành hào phóng, và áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các công ty công nghệ lớn như International Business Machines.

Trường hợp của Nvidia liên quan đến các mối lo ngại khác nhưng liên kết chặt chẽ. Burry cáo buộc nhà sản xuất chip đã về cơ bản tài trợ cho các khoản mua hàng của các khách hàng lớn như Oracle và Meta Platforms—một thực hành mà ông mô tả là không bền vững về mặt kinh tế và gợi nhớ cách Enron đã giả tạo nâng đỡ các khoản mua hàng của nhà cung cấp. Phân tích của ông cho thấy các thực hành tính tuổi thọ chip có thể làm giả báo cáo lợi nhuận của toàn ngành, và nếu bong bóng đầu cơ vỡ, một chuỗi các điều chỉnh giảm có thể làm tổn hại kỳ vọng doanh thu trong tương lai của toàn bộ ngành.

Vị thế Nvidia của Burry hòa vốn nếu cổ phiếu giảm khoảng 37% xuống $110 mỗi cổ phần vào năm 2027, từ mức hiện tại khoảng $190.

Vấn đề về thành tích dự báo

Sự hoài nghi về các cảnh báo hiện tại của Burry phần nào bắt nguồn từ lịch sử dự báo không đều của ông. Trong 15 năm qua, ông đã đưa ra nhiều dự đoán về sụp đổ thị trường, nhiều trong số đó đã không xảy ra đúng như dự đoán trong khung thời gian mong đợi. Một ví dụ nổi bật là bài đăng tháng 1 năm 2023 kêu gọi các follower thanh lý các vị thế; sau đó Ngân hàng Silicon Valley sụp đổ hai tháng sau, nhưng chỉ số S&P 500 đã tăng khoảng 70% trong khoảng thời gian đó—một sự đảo ngược dự đoán mà chính Burry cũng thừa nhận.

Các nhà phê bình thị trường thường nhắc đến mô hình này, với các bình luận trên mạng xã hội đùa rằng Burry đã “dự đoán 20 trong số 2 cuộc suy thoái gần đây nhất.” Lịch sử này làm phức tạp thêm độ tin cậy hiện tại của ông mặc dù khung phân tích của ông có giá trị về mặt lý thuyết.

Phản ứng của các công ty và động thái thị trường

Cả Nvidia và Palantir đều phản đối mạnh mẽ các cáo buộc của Burry. Giám đốc điều hành của Palantir, Alex Karp, đã bác bỏ cách mô tả của Burry qua các cuộc xuất hiện truyền thông, trong khi Nvidia phát hành tuyên bố chính thức khẳng định rằng “Nvidia không giống các vụ gian lận kế toán trong quá khứ vì hoạt động kinh doanh của Nvidia về cơ bản là vững chắc về mặt kinh tế, báo cáo của chúng tôi đầy đủ và minh bạch, và chúng tôi quan tâm đến uy tín về tính chính trực.”

Kể từ khi Burry công bố quan điểm của mình vào đầu tháng 11, cả hai cổ phiếu đều trải qua biến động giá, mặc dù không rõ ràng theo hướng như luận điểm của ông đòi hỏi. Thú vị là, một số nhà quan sát thị trường cho rằng việc nhận thức rõ hơn về các vị thế bán khống của Burry có thể đã vô tình củng cố tâm lý lạc quan của một số nhà đầu tư, những người cho rằng bất kỳ thách thức nào đối với các cổ phiếu dẫn đầu về AI đều là bằng chứng cho thấy định giá có thể duy trì đà tăng vô thời hạn.

Thách thức về thời điểm

Ngay cả những người ủng hộ phương pháp phân tích của Burry cũng thừa nhận ông dễ mắc sai lầm về thời điểm. Như các nhà quan sát ngành đã lưu ý, dự đoán thành công nhất của ông—sự sụp đổ của thị trường nhà ở—đã hưởng lợi từ việc ông đã chuẩn bị trước nhiều năm trước khi sự kiện thực sự xảy ra. Thách thức cơ bản vẫn là việc xác định sự tồn tại của bong bóng khác biệt rõ ràng với việc dự đoán khi nào nó sẽ vỡ.