Từ Người Tiên Phong Cơ Sở Dữ Liệu đến Nhà Vô Địch Mới Nhất của AI: Cách Larry Ellison 81 Tuổi Đã Lấy Lại Vương Miện Của Mình

Những con số kể một câu chuyện đầy kịch tính: vào ngày 10 tháng 9 năm 2025, giá trị ròng của Larry Ellison chạm mốc $393 tỷ đô—vượt xa Elon Musk với $385 tỷ đô một cách rõ ràng. Ở tuổi 81, đồng sáng lập Oracle tuyên bố danh hiệu người giàu nhất thế giới, với khối tài sản tăng hơn $100 tỷ đô chỉ trong một phiên giao dịch. Chìa khóa? Một hợp tác năm năm trị giá $300 tỷ đô giữa Oracle và OpenAI đã thay đổi căn bản nhận thức của thị trường về mức độ liên quan của công ty trong kỷ nguyên AI.

Khoảnh khắc này không chỉ đơn thuần là chiến thắng cá nhân. Nó đánh dấu một điểm ngoặt đáng chú ý: một veteran công nghệ từng bị xem nhẹ như một người chơi của ngày hôm qua đã tự reposition mình tại trung tâm của sự bùng nổ hạ tầng trong tương lai.

Câu chuyện nguồn gốc không ngờ

Sinh năm 1944 trong một gia đình vị thành niên chưa kết hôn tại Bronx, Ellison được nhận nuôi khi mới chín tháng tuổi bởi một gia đình trung bình ở Chicago. Học vấn rời rạc—ông đã qua các trường Đại học Illinois và Đại học Chicago mà không hoàn thành bằng cấp. Nhưng tấm bằng thiếu lại ít quan trọng hơn những gì ông khám phá được tại Berkeley vào đầu những năm 1970: điểm giao thoa giữa tham vọng và khả năng kỹ thuật.

Bước đột phá của ông đến từ Ampex Corporation, nơi ông gặp phải một dự án quản lý dữ liệu của CIA mang mã nội bộ “Oracle.” Sự hiểu biết không phải về việc phát minh công nghệ cơ sở dữ liệu—những người khác đã làm điều đó. Tài năng của Ellison nằm ở chỗ nhìn thấy tiềm năng thương mại nơi các nhà nghiên cứu chỉ thấy những câu đố nghiên cứu.

Năm 1977, ở tuổi 32, ông cùng hai cộng sự góp 2.000 đô la (Ellison góp 1.200 đô la) để thành lập Software Development Laboratories. Họ xây dựng sản phẩm cơ sở dữ liệu thương mại dựa trực tiếp từ công trình của CIA, sử dụng tên “Oracle” giống như tên mã nội bộ. Đến năm 1986, Oracle đã niêm yết trên NASDAQ như một nhà phát triển phần mềm doanh nghiệp đang lên.

Trong nhiều thập kỷ, Ellison gắn bó không thể tách rời với sáng tạo của mình. Ông giữ chức chủ tịch (1978-1996), chủ tịch hội đồng quản trị (1990-1992), và trở lại vị trí CEO từ 1995 đến 2014. Ngay cả bây giờ, với vai trò Chủ tịch điều hành và Giám đốc Công nghệ, dấu ấn của ông vẫn hiện diện trong mọi bước ngoặt chiến lược lớn.

Thời kỳ Cloud và sự cứu rỗi của AI

Hành trình của Oracle không chỉ toàn là tăng trưởng. Khi điện toán đám mây bùng nổ vào thập niên 2010, AWS và Azure chiếm lĩnh thị trường trong khi Oracle gặp khó khăn. Nhưng sức mạnh nền tảng của công ty—nhiều thập kỷ xây dựng mối quan hệ doanh nghiệp và chuyên môn về cơ sở dữ liệu—tạo thành một rào cản mà các đối thủ không thể vượt qua.

Đến giữa năm 2025, Oracle nhận ra làn sóng tiếp theo: hạ tầng AI sinh tạo. Công ty đã tái phân bổ nguồn lực một cách quyết liệt. Họ công bố hàng nghìn việc sa thải trong các bộ phận bán phần mềm và phần cứng truyền thống, đồng thời mở rộng năng lực trung tâm dữ liệu. Thị trường ban đầu xem đây là một bước ngoặt tuyệt vọng. Rồi đến thông báo của OpenAI.

Bất ngờ, câu chuyện đã xoay chiều. Oracle không còn chỉ theo đuổi AI—mà trở thành hạ tầng thiết yếu. Trong một ngày, giá cổ phiếu tăng 40%, mức tăng lớn nhất trong một ngày kể từ năm 1992. Thuyết về hạ tầng đã chứng minh sức mạnh: các doanh nghiệp cần khả năng tính toán, lưu trữ và chuyên môn về cơ sở dữ liệu để vận hành các ứng dụng AI, và Oracle sở hữu tất cả ba.

Cỗ máy giàu có của gia đình Ellison

Chỉ riêng sự giàu có không đủ để giải thích ảnh hưởng của Ellison. Con trai ông, David, đã mở rộng đáng kể danh mục đầu tư gia đình bằng cách mua Paramount Global với trị giá $8 tỷ đô (với $6 tỷ đô từ vốn gia đình), thâu tóm CBS và MTV. Với Larry thống trị Silicon Valley và David kiểm soát Hollywood, gia đình Ellison giờ đây bao trùm cả công nghệ lẫn giải trí—một dòng dõi công nghiệp hiện đại.

Tham gia chính trị đã mở rộng tầm ảnh hưởng này. Ellison tài trợ cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Marco Rubio năm 2015 và quyên góp $15 triệu đô la cho Super PAC của Tim Scott năm 2022. Đầu năm 2025, ông xuất hiện tại Nhà Trắng cùng Masayoshi Son của SoftBank và Sam Altman của OpenAI để công bố sáng kiến trung tâm dữ liệu AI trị giá $500 tỷ đô—với công nghệ của Oracle làm trụ cột hạ tầng. Mối liên hệ giữa lợi ích thương mại và tiếp cận chính trị trở nên không thể tách rời.

Nghịch lý: Kỷ luật gặp phiêu lưu

Ở tuổi 81, Ellison thách thức tuổi tác. Các cựu nhân viên nhớ lại ông dành hàng giờ mỗi ngày tập thể dục trong thập niên 1990 và 2000, chỉ uống nước và trà xanh, duy trì chế độ ăn kiêng khắc khổ. “Như thể trẻ hơn 20 tuổi so với các đồng nghiệp,” họ mô tả—một minh chứng cho cuộc sống có kỷ luật để duy trì sức sống.

Tuy nhiên, sự khắc khổ này song hành cùng những sở thích xa xỉ. Ông sở hữu 98% đảo Lanai của Hawaii, nhiều biệt thự rộng lớn ở California, và bộ sưu tập du thuyền sánh ngang hải quân quốc gia. Mối quan hệ của ông với nước sâu hơn cả bất động sản: lướt sóng gần như đã giết ông vào năm 1992, nhưng ông không thể từ bỏ môn thể thao này. Thay vào đó, ông chuyển hướng sang chèo thuyền với cùng cường độ, tài trợ cho chiến thắng của Oracle Team USA tại America’s Cup năm 2013. Năm 2018, ông thành lập SailGP, một giải đua tàu catamaran tốc độ cao, thu hút các nhà đầu tư gồm diễn viên Anne Hathaway và cầu thủ Mbappé.

Sự tự kỷ luật và mạo hiểm không mâu thuẫn—chúng là hai biểu hiện của cùng một tính cách cạnh tranh. Ellison không sống trong giới hạn; ông sống có mục đích.

Đời tư và cuộc hôn nhân thứ năm

Sự mãnh liệt này cũng mở rộng đến đời sống tình cảm của ông, dù có thể ít thành công hơn. Bốn cuộc hôn nhân trước đó đã kết thúc trước khi ông kết hôn với Jolin Zhu vào năm 2024, một người phụ nữ Mỹ gốc Trung Quốc kém ông 47 tuổi. Tin về vợ của Larry Ellison xuất hiện một cách lặng lẽ qua lời cảm ơn trong một khoản quyên góp của Đại học Michigan: “Larry Ellison và vợ ông, Jolin.”

Zhu, sinh tại Shenyang và học tại Michigan, bước vào nhận thức cộng đồng qua các đồn đoán trên mạng xã hội. Một số người đùa rằng sở thích tình cảm của Ellison cũng sánh ngang đam mê lướt sóng—cả hai đều được ông theo đuổi với nhiệt huyết tuổi trẻ, bất chấp tuổi tác. Chính cuộc hôn nhân này đã xác nhận rằng ngay cả khi đã lớn tuổi, Ellison vẫn sẵn sàng đưa ra những lựa chọn phi truyền thống.

Từ thiện theo cách của riêng ông

Năm 2010, Ellison ký cam kết Giving Pledge, cam kết dành 95% tài sản của mình cho các hoạt động từ thiện. Khác với Gates hay Buffett, ông phản đối việc hợp tác trong quyên góp hoặc chịu ảnh hưởng từ đồng nghiệp. Một phóng viên của New York Times đã ghi lại triết lý của ông: ông “trân trọng sự cô đơn” và từ chối áp lực ý thức hệ từ bên ngoài.

Các khoản quyên góp của ông phản ánh sự độc lập này. Một món quà trị giá $200 triệu đô la gửi đến USC để thành lập trung tâm nghiên cứu ung thư. Gần đây hơn, ông đã hướng vốn vào Viện Công nghệ Ellison—một hợp tác với Đại học Oxford tập trung vào đổi mới y tế, hiệu quả nông nghiệp và năng lượng sạch. Sứ mệnh của ông là: thiết kế các loại thuốc cứu người thế hệ mới, xây dựng hệ thống nông nghiệp giá cả phải chăng, và phát triển năng lượng bền vững.

Cách tiếp cận này phản ánh sự nghiệp của ông: Ellison không theo đám đông trong lĩnh vực từ thiện. Ông tự thiết kế tầm ảnh hưởng tương lai của mình.

Di sản của kẻ ngoại đạo kiên trì

Ở tuổi 81, Larry Ellison không chỉ thừa kế của cải hay theo đuổi một làn sóng duy nhất để thành công. Ông bắt đầu với một hợp đồng chính phủ, xây dựng một công ty cơ sở dữ liệu thành đế chế phần mềm toàn cầu, vượt qua các cuộc khủng hoảng điện toán đám mây, và khéo léo chuyển hướng để phù hợp với kỷ nguyên AI. Giá trị $393 tỷ đô không phải là điểm đến cuối cùng mà là minh chứng mới nhất cho một tính cách chiến đấu, không ngừng nghỉ.

Ellison thể hiện một hình mẫu đặc trưng của Thung lũng Silicon: người sáng lập nổi loạn không muốn nghỉ hưu, người cạnh tranh xem sự trì trệ như cái chết. Các cuộc hôn nhân, những cuộc phiêu lưu, các mối quan hệ chính trị, những chiếc du thuyền—tất cả đều là biểu hiện của một người không bao giờ chấp nhận giới hạn, dù là do tuổi tác, chu kỳ thị trường hay tư duy truyền thống đặt ra.

Danh hiệu người giàu nhất thế giới có thể lại đổi chủ. Nhưng hiện tại, Ellison đã chứng minh điều gì đó bền vững hơn: rằng giới cầm quyền cũ của công nghệ, nếu đủ tàn nhẫn và linh hoạt, vẫn có thể giữ vị trí trong các thời kỳ chuyển đổi. Câu chuyện của ông không chỉ về tiền bạc. Nó là về việc từ chối trở nên vô nghĩa.