Euro kỹ thuật số đang bị xem xét: Thư của các nhà kinh tế nhấn mạnh những rủi ro cho tương lai thanh toán của châu Âu

Khi Ngân hàng Trung ương Châu Âu tiến hành chuẩn bị cho đồng euro kỹ thuật số, một bức thư mới từ các học giả kinh tế hàng đầu đã làm gia tăng cuộc tranh luận về tương lai tiền tệ của châu lục. Bức thư, do hơn 70 nhà phân tích và chuyên gia chính sách, bao gồm cựu quan chức Ngân hàng Đầu tư Châu Âu (EBRD) và các nhà kinh tế nổi bật như Thomas Piketty, viết, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của một đồng tiền kỹ thuật số do nhà nước bảo trợ để duy trì chủ quyền tài chính của châu Âu.

Lập luận về một lựa chọn kỹ thuật số công cộng mạnh mẽ

Bức thư của các nhà kinh tế khung cảnh đồng euro kỹ thuật số không chỉ đơn thuần là một nâng cấp công nghệ mà còn là hạ tầng thiết yếu cho EU. Lập luận cốt lõi của họ tập trung vào điều gì sẽ xảy ra nếu không có hành động quyết đoán: các stablecoin tư nhân và các nhà xử lý thanh toán nước ngoài lớn có thể tập trung kiểm soát hệ sinh thái thanh toán kỹ thuật số của châu Âu. Các học giả cho rằng một đồng tiền kỹ thuật số do Eurosystem phát hành, có sẵn miễn phí cho các giao dịch cơ bản và tồn tại song song cùng tiền mặt truyền thống, đại diện cho một lợi ích công cộng thực sự chứ không phải là mối đe dọa đối với các hệ thống hiện có.

Bức thư đặc biệt cảnh báo về các rủi ro hệ thống nếu các nhà hoạch định chính sách châu Âu giảm bớt cam kết của họ. Các thương nhân và công dân có thể ngày càng dựa vào các mạng lưới thẻ không phải của châu Âu và các giải pháp thanh toán của các tập đoàn công nghệ lớn, điều này có thể làm suy yếu tính vững chắc và tự chủ của hạ tầng thanh toán trong thời kỳ căng thẳng kinh tế hoặc địa chính trị.

Lộ trình kỹ thuật của ECB và triết lý thiết kế

Trong khi đó, ECB đang tích cực định hình kiến trúc của đồng euro kỹ thuật số trong giai đoạn chuẩn bị. Ngân hàng trung ương đang phát triển một quy tắc toàn diện, các đặc điểm kỹ thuật và chức năng cho các giao dịch ngoại tuyến—tất cả đều là điều kiện tiên quyết trước khi đưa ra quyết định phát hành chính thức. Lãnh đạo ECB, đặc biệt là Thành viên Hội đồng Điều hành Philip Lane, đã trình bày một tầm nhìn cân bằng ba ưu tiên: đổi mới công nghệ, quyền riêng tư của người dùng, và vai trò duy trì của các ngân hàng thương mại trong mạng lưới thanh toán bán lẻ.

Theo tài liệu kỹ thuật của ECB, đồng euro kỹ thuật số sẽ cho phép truy cập giống tiền mặt vào dự trữ của ngân hàng trung ương, có khả năng thanh toán ngoại tuyến cùng với các biện pháp bảo vệ vững chắc. Các tham số thiết kế bao gồm giới hạn giữ giao dịch và cấu trúc lãi suất theo tầng để bảo vệ sự ổn định tài chính. ECB cũng đã phân tích các trường hợp sử dụng từ thanh toán có điều kiện đến tuân thủ các tiêu chuẩn chống rửa tiền trong khi duy trì các giao thức quyền riêng tư.

Khung ổn định tài chính và giới hạn giữ

Phân tích kỹ thuật của ECB cho thấy rằng giới hạn giữ cá nhân đặt ở mức 3.000 euro sẽ không tạo ra rủi ro ổn định tài chính đáng kể, ngay cả trong các kịch bản kinh tế bất lợi. Ngưỡng này thể hiện nỗ lực của ECB trong việc cân bằng giữa khả năng tiếp cận và các mối quan tâm thận trọng. Tuy nhiên, các tham số cuối cùng vẫn còn đang trong quá trình xem xét kỹ thuật và chính trị.

Lo ngại của các ngân hàng thương mại và kỳ vọng của người tiêu dùng

Sáng kiến đồng euro kỹ thuật số gặp phải nhiều trở ngại từ nhiều phía. Các ngân hàng thương mại bày tỏ lo ngại về khả năng rút tiền gửi (disintermediation), chi phí thực hiện, và nhu cầu chưa rõ ràng từ người dùng. Các tổ chức tài chính, bao gồm các nhà phân tích tại các tập đoàn ngân hàng lớn, đã cảnh báo rằng áp lực lợi nhuận có thể gia tăng tùy thuộc vào nơi ECB cuối cùng đặt giới hạn giữ và mức lãi suất thù lao.

Tuy nhiên, nghiên cứu người tiêu dùng cho thấy việc bảo vệ quyền riêng tư nổi lên như yếu tố quyết định để công chúng chấp nhận. Nếu không có các biện pháp bảo vệ đáng tin cậy, việc người dùng chấp nhận có thể kém hơn bất kể các ưu điểm kỹ thuật của đồng tiền. Đây là một thách thức quan trọng đối với ECB: cân bằng giữa yêu cầu về quyền riêng tư và nghĩa vụ tuân thủ AML/CFT cùng các yêu cầu giám sát tài chính.

Điều hướng kỳ vọng của nhiều bên liên quan

Cuộc tranh luận về đồng euro kỹ thuật số phản ánh các căng thẳng rộng lớn hơn trong bối cảnh thanh toán kỹ thuật số của châu Âu. Các nhà hoạch định chính sách phải cân bằng lợi ích chủ quyền tiền tệ với khả năng tồn tại của ngành ngân hàng, yêu cầu về quyền riêng tư của người tiêu dùng với tuân thủ quy định, và mục tiêu đổi mới với các yêu cầu về ổn định tài chính. Bức thư của các nhà kinh tế cố gắng chuyển hướng xu hướng về phía ưu tiên lợi ích công cộng—lập luận rằng nếu không có cam kết chính trị bền vững, cơ hội để thiết lập một hạ tầng thanh toán do EU kiểm soát mạnh mẽ có thể thu hẹp lại khi các giải pháp thay thế chiếm lĩnh thị trường.

Công việc kỹ thuật của ECB tiếp tục trên nhiều mặt trận, với các nghiên cứu riêng biệt xem xét kiến trúc quyền riêng tư, yêu cầu đầu tư của ngành ngân hàng, và tích hợp với các hệ thống thanh toán hiện có. Khi giai đoạn chuẩn bị tiếp tục, các rủi ro chính trị và kinh tế liên quan đến đồng euro kỹ thuật số ngày càng gia tăng trong các tổ chức và cộng đồng các bên liên quan của châu Âu.