Từ Đế chế Cơ sở dữ liệu đến Ngựa đen AI: Làm thế nào Larry Ellison 81 tuổi trở thành người giàu nhất thế giới lần nữa

Khi cổ phiếu của Oracle tăng 40% trong một ngày giao dịch vào ngày 10 tháng 9 năm 2025, ít ai dự đoán được rằng chất xúc tác này sẽ định hình lại toàn bộ hệ thống phân cấp giàu có. Larry Ellison, đồng sáng lập và cổ đông lớn nhất của Oracle, chứng kiến giá trị tài sản ròng của mình tăng vọt lên $393 tỷ đô—vượt qua Elon Musk với $385 tỷ đô và giành lấy danh hiệu người giàu nhất thế giới. Nhưng đây không chỉ là chiến thắng trên thị trường chứng khoán; đó là một cuộc lội ngược dòng cuối trận chứng tỏ thế lực cũ của Thung lũng Silicon vẫn còn sức chiến đấu.

Thỏa thuận OpenAI: Chiến thắng muộn của Oracle trong kỷ nguyên AI

Nguyên nhân bắt nguồn rõ ràng: Oracle ký kết hợp tác năm năm trị giá $300 tỷ đô với OpenAI, cùng với ba hợp đồng đám mây khổng lồ khác trị giá hàng trăm tỷ đô. Thông báo này đã làm rõ điều mà các nhà quan sát ngành đã thì thầm trong nhiều tháng—Oracle, lâu nay bị xem là một công ty phần mềm di sản, đã thành công trong việc định vị lại chính mình như một nhà cung cấp hạ tầng AI quan trọng.

Trong nhiều năm, cuộc đua điện toán đám mây trông như là sân chơi của Amazon AWS và Microsoft Azure. Oracle dường như bị vượt mặt, mắc kẹt với các hệ thống cơ sở dữ liệu cũ kỹ trong một thế giới đam mê điện toán không máy chủ. Tuy nhiên, công ty sở hữu thứ mà cả AWS lẫn Azure không thể nhân rộng: mối quan hệ kéo dài hàng thập kỷ với khách hàng doanh nghiệp và công nghệ cơ sở dữ liệu vô song.

Mùa hè 2025 đánh dấu điểm ngoặt. Oracle công bố cắt giảm hàng nghìn nhân viên trong các bộ phận phần mềm và phần cứng truyền thống, đồng thời đầu tư hàng tỷ đô vào trung tâm dữ liệu và hạ tầng AI. Đó là một bước ngoặt tàn nhẫn—bỏ lại phía sau kinh doanh ngày hôm qua để thống trị ngày mai. Thị trường đã thưởng cho cược này một cách ngoạn mục.

Người đứng sau cỗ máy

Hiểu về sự bùng nổ tài sản của Ellison đòi hỏi phải hiểu về chính ông. Ở tuổi 81, ông vẫn vận hành với khát khao của người còn đang chứng minh điều gì đó với thế giới.

Sinh năm 1944 trong một gia đình mẹ đơn thân 19 tuổi ở Bronx, Ellison được nhận nuôi bởi họ hàng tại Chicago. Thời thơ ấu của ông là thuộc tầng lớp lao động; cha nuôi làm việc trong chính phủ trong khi gia đình chật vật kiếm sống. Ông theo học tại Đại học Illinois nhưng bỏ học sau khi mẹ nuôi qua đời. Một thời gian tại Đại học Chicago kéo dài một học kỳ. Học vấn chính thức của ông kết thúc tại đó.

Điều Ellison có được thay vào đó là một trực giác về tài năng và thời điểm. Là một lập trình viên tại Ampex Corporation vào đầu những năm 1970, ông làm việc trong một dự án cơ sở dữ liệu của CIA mang tên mã “Oracle.” Khi rời Ampex năm 1977 cùng các đồng nghiệp Bob Miner và Ed Oates, họ chỉ đầu tư 2.000 đô—Ellison góp 1.200 đô trong số đó—để thành lập Phòng thí nghiệm Phát triển Phần mềm. Họ thương mại hóa hệ thống cơ sở dữ liệu và đặt tên sản phẩm là Oracle.

Đến năm 1986, Oracle niêm yết cổ phiếu. Ellison không phải là người sáng chế ra cơ sở dữ liệu quan hệ, nhưng ông là người đầu tiên nhận ra tiềm năng thương mại của chúng và thực hiện quy mô lớn. Mô hình này—nhận diện các điểm ngoặt và hành động quyết đoán—sẽ định hình toàn bộ sự nghiệp của ông. Năm 2025, ở độ tuổi mà hầu hết tỷ phú chuyển sang hoạt động từ thiện, ông lại thực hiện chiến lược tương tự.

Gia đình Ellison: Công nghệ và Hollywood

Sự giàu có ở quy mô của Ellison vượt ra ngoài cá nhân. Con trai ông, David Ellison, đã mua lại Paramount Global—công ty mẹ của CBS và MTV—với $8 tỷ đô, trong đó $6 tỷ đô được tài trợ từ nguồn lực gia đình. Đây là một bước mở rộng có tính toán: cha kiểm soát hạ tầng cơ sở dữ liệu của Thung lũng Silicon; con kiểm soát phân phối nội dung Hollywood. Hai thế hệ, hai ngành công nghiệp, một đế chế.

Ảnh hưởng chính trị của Ellison cũng tăng theo tỷ lệ với sự giàu có của ông. Là một nhà tài trợ Đảng Cộng hòa lâu năm, ông đã tài trợ cho chiến dịch tranh cử tổng thống của Marco Rubio năm 2015 và đóng góp $15 triệu đô vào Super PAC của Tim Scott năm 2022. Xuất hiện tại Nhà Trắng vào tháng 1 năm 2025 cùng với Masayoshi Son của SoftBank và Sam Altman của OpenAI để công bố sáng kiến trung tâm dữ liệu AI trị giá $500 tỷ đô không phải là nghi lễ—nó báo hiệu vai trò trung tâm của Oracle trong chiến lược hạ tầng AI của quốc gia.

Cuộc đời của một người phản biện: Kỷ luật gặp th excess

Ellison thể hiện mâu thuẫn căn bản của Thung lũng Silicon: ông sở hữu 98% đảo Lanai của Hawaii, duy trì bộ sưu tập du thuyền đẳng cấp thế giới, và điều hành các biệt thự xa hoa khắp California. Tuy nhiên, các cựu giám đốc điều hành mô tả ông là người duy trì chế độ tập luyện cuồng nhiệt suốt nhiều thập kỷ, chỉ uống nước và trà xanh trong khi người khác thụ hưởng. Kỷ luật tự thân có tính toán này giúp ông trông trẻ hơn, theo một số nguồn tin, “20 năm so với bạn bè cùng trang lứa.”

Sở thích của ông rất lớn. Một tai nạn lướt sóng năm 1992 suýt giết chết ông—hầu hết mọi người sẽ bỏ cuộc. Ellison lại càng đam mê hơn. Ông trở nên mê mẩn với chèo thuyền, ủng hộ cuộc trở lại lịch sử của Oracle Team USA tại America’s Cup năm 2013. Năm 2018, ông thành lập SailGP, thu hút các nhà đầu tư nổi bật như Anne Hathaway và Kylian Mbappé. Ông hồi sinh giải quần vợt Indian Wells, đổi tên thành “Grand Slam thứ năm.”

Nhưng cuộc sống cá nhân của Ellison cũng đầy biến động như các dự án kinh doanh của ông. Trước đây, ông đã kết hôn bốn lần, và năm 2024, ông gây chú ý khi âm thầm kết hôn với Jolin Zhu, một người phụ nữ gốc Hoa-Mỹ từ Shenyang, kém ông 47 tuổi. Cuộc hôn nhân này trở thành công khai qua một tài liệu quyên góp của Đại học Michigan đề cập đến “Larry Ellison và vợ ông, Jolin.” Các nhà quan sát mạng xã hội nhận thấy sự mỉa mai: Ellison, người yêu thích lướt sóng, hẹn hò, và có vẻ như mọi thứ khác, đã dành thời gian cho một người vợ khác ở tuổi 81.

Quyết định cho đi theo cách của riêng mình

Năm 2010, Ellison ký cam kết Giving Pledge, cam kết dành 95% tài sản của mình cho hoạt động từ thiện. Khác với Gates hay Buffett, ông hoạt động độc lập. Ông hiếm khi hợp tác với các nhà từ thiện đồng nghiệp, thích sự cô lập và tầm nhìn không bị ảnh hưởng. Năm 2016, ông quyên góp 1 triệu đô cho USC để thành lập trung tâm nghiên cứu ung thư. Gần đây nhất, ông công bố chuyển giao tài sản đáng kể cho Viện Công nghệ Ellison—một liên doanh với Đại học Oxford để giải quyết các vấn đề về chăm sóc sức khỏe, hệ thống thực phẩm và biến đổi khí hậu.

Triết lý từ thiện của ông mang tính không khoan nhượng: ông thiết kế tương lai theo tầm nhìn của chính mình, không theo ý kiến chung.

Thế hệ trở lại

Ở tuổi 81, Larry Ellison cuối cùng đã giành danh hiệu người giàu nhất thế giới. Hành trình của ông như một câu chuyện ngụ ngôn của Thung lũng Silicon: mồ côi thành người bỏ học, xây dựng đế chế, rồi nhận ra trước phần lớn mọi người rằng làn sóng hạ tầng AI sẽ cần chính thứ mà Oracle sở hữu—quản lý dữ liệu đáng tin cậy, có thể mở rộng quy mô cho doanh nghiệp.

Trong thời đại nhiều người cho rằng chiếc đu đưa của cải sẽ nghiêng về phía trẻ trung và phá cách, Ellison chứng minh rằng các nền tảng công nghệ di sản với tầm nhìn chiến lược có thể thực hiện cuộc trở lại. Danh hiệu người giàu nhất có thể sẽ đổi chủ trong thời gian tới, nhưng hiện tại, Ellison vẫn là minh chứng cho thế hệ cựu trào của các ông trùm công nghệ—với kiến thức ngành dày dạn và quyết đoán tàn nhẫn—vẫn còn sức mạnh đáng gờm.

Ông là người sống sót kiên cường nhất của Thung lũng Silicon: chiến đấu, không khoan nhượng, liên tục đổi mới. Cuộc sống cá nhân của ông có thể làm các nhà quan sát bối rối—những cuộc hôn nhân, các môn thể thao mạo hiểm, hoạt động từ thiện đơn độc—nhưng bản năng kinh doanh của ông vẫn sắc bén ở tuổi 81. Hiện tại, vị vua cơ sở dữ liệu đã trở thành nhà tiên phong hạ tầng AI đang đeo vương miện người giàu nhất thế giới.