Tổng hợp hàng ngày: Cơ sở hạ tầng tài chính của châu Phi đang hình thành giữa những thay đổi về quy định

Những điểm chính nhanh từ khắp châu lục. Chào mừng bạn đến với bản tin cuối tuần của bạn. Dưới đây là những gì đang định hình lại fintech, viễn thông và thị trường châu Phi—

Các ông lớn chuyển tiền liên kết: MoMo và Thunes xây dựng cầu nối

Ngân hàng Dịch vụ Thanh toán MoMo của MTN Nigeria đã chính thức kết nối với Thunes, một công ty chuyên về thanh toán xuyên biên giới có trụ sở tại Singapore, để tối ưu hóa dòng tiền của người Việt Nam ở nước ngoài về nhà. Sự hợp tác này mở khóa tám tuyến đường chuyển tiền chính—Mỹ, Anh, Canada, Pháp, Úc, Ả Rập Saudi, Israel, và Nam Phi—cho phép 2,7 triệu người dùng đăng ký của MoMo nhận chuyển khoản quốc tế mà không bị chậm trễ.

Cơ chế hoạt động: Mạng lưới Trực tiếp Toàn cầu của Thunes bao phủ hơn 130 quốc gia và xử lý hơn 80 loại tiền tệ. Nhờ vào hạ tầng này, người dùng MoMo PSB có thể truy cập hơn 7 tỷ ví điện tử và 320 phương thức thanh toán toàn cầu, bao gồm M-Pesa, GCash, và WeChat Pay. Kết quả: thanh toán không biên giới nhưng vẫn cảm giác như địa phương.

Tại sao điều này quan trọng: Thị trường chuyển tiền của Nigeria tăng trưởng 9% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 20,9 tỷ USD vào năm 2024 theo số liệu của Ngân hàng Thế giới. MoMo đang định vị mình như một cỗ máy momo cho tài sản của người Việt ở nước ngoài—nhanh chóng, minh bạch và giá cả phải chăng. Đối với nền kinh tế số của Nigeria, đây là sự bao gồm tài chính đang hoạt động.

Nam Phi tăng thuế đối với cá cược trực tuyến

Ngân khố Quốc gia Nam Phi đang nhắm tới mức thuế quốc gia 20% đối với cờ bạc trực tuyến, cộng thêm các khoản thu thuế tỉnh thành hiện có. Cơ quan Thuế vụ (SARS) sẽ phụ trách thu thuế. Động thái này cho thấy mối quan tâm ngày càng tăng: vấn đề cờ bạc có vấn đề hiện ảnh hưởng đến khoảng một phần ba số người chơi trong nước.

Những thay đổi: Các công ty cá cược phải tuân thủ chặt chẽ hơn, nghĩa vụ báo cáo tăng lên, và biên lợi nhuận hoạt động bị thu hẹp. Ngay cả các dịch vụ bất hợp pháp—slots trực tuyến, roulette, blackjack—cũng có thể bị đánh thuế; lý luận là: đánh thuế để giảm thiểu tác hại.

Cảnh báo xu hướng khu vực: Kenya mới đây đã ban hành Đạo luật Kiểm soát Cờ bạc 2025, thành lập Cơ quan Quản lý có quyền áp dụng khấu trừ cược. Benin thu 10% trên doanh thu đất liền và 25% trên tiền thắng trực tuyến. Nam Phi cấm một số trò chơi trực tuyến vào tháng 10 nhưng hiện xem xét thuế như một công cụ kiểm soát. Châu lục đang thử nghiệm quy định như một biện pháp giảm thiểu tác hại.

Kết luận: Nếu được ban hành, khung pháp lý của Nam Phi sẽ làm cho hoạt động cờ bạc ít mờ ám hơn và ít hấp dẫn hơn đối với các nhóm dễ bị tổn thương.

Vodacom vượt qua chặng đua: Giao dịch Maziv cuối cùng đã được phê duyệt

Sau một cuộc marathon pháp lý kéo dài bốn năm, Vodacom, nhà cung cấp dịch vụ viễn thông thứ hai của Nam Phi, đã nhận được sự chấp thuận cuối cùng để mua lại 30% cổ phần kiểm soát của Maziv—một công ty holding sở hữu các nhà khai thác cáp quang Dark Fibre Africa và Vumatel. Việc thực hiện dự kiến bắt đầu từ ngày 1 tháng 12 năm 2025.

Tại sao lại chậm trễ? ICASA (cơ quan quản lý viễn thông) đã phê duyệt thỏa thuận này vào năm 2022, nhưng Ủy ban Cạnh tranh đã đảo ngược quyết định vào năm 2023, lo ngại về giảm cạnh tranh thị trường và sự thống trị của Vodacom trong lĩnh vực cáp quang. Đã có tranh chấp pháp lý. Quyết định mới nhất của ICASA giải quyết các phản đối này.

Ảnh hưởng lan tỏa: Hiện tại, Vodacom vừa sở hữu cả hạ tầng di động lẫn cáp quang. Các đối thủ—MTN và các công ty khác—đang chịu áp lực thúc đẩy nhanh M&A cáp quang hoặc tăng cường các khoản đầu tư nội bộ vào hạ tầng. Các cuộc thảo luận hợp nhất sẽ ngày càng sôi động khi kinh tế dữ liệu ưu tiên quy mô.

Sự tiến bộ của ngân hàng số Lesaka: Mua lại Bank Zero được phê duyệt không điều kiện

Tòa án Cạnh tranh Nam Phi đã phê duyệt không điều kiện cho Lesaka Technologies mua lại Bank Zero với giá R1,1 tỷ ($61 triệu), công bố vào tháng 6 năm 2025. Các phê duyệt của Cơ quan Quản lý Prudential và Kiểm soát Ngoại hối vẫn đang chờ xử lý trước khi hoàn tất.

Ý nghĩa: Lesaka, một công ty fintech thanh toán, đang phát triển thành ngân hàng số toàn diện. Bank Zero mang đến giấy phép ngân hàng hợp lệ, hạ tầng hiện đại, và hơn R400 triệu ($22 triệu) trong tiền gửi khách hàng qua hơn 40.000 tài khoản hoạt động. Các cổ đông của Bank Zero sẽ nhận khoảng 12% cổ phần của Lesaka sau thương vụ, cộng thêm tối đa R91 triệu ($5 triệu) tiền mặt.

Ghi chú về sự liên tục: Đồng sáng lập Bank Zero, Michael Jordaan (cựu CEO FNB), vẫn giữ chức chủ tịch; đồng sáng lập Yatin Narsai vẫn là CEO. Cả hai đều giữ cam kết không bán cổ phần trong 18–36 tháng. Đổi mới của họ—ngân hàng dựa trên ứng dụng không phí, công nghệ thẻ chống gian lận—vẫn giữ nguyên.

Lợi ích chiến lược: Lesaka dự kiến giảm nợ gộp vượt quá R1 tỷ ($56 triệu) và dự định tài trợ cho vay qua tiền gửi khách hàng thay vì vay ngân hàng đắt đỏ. Các đối thủ như TymeBank và Discovery Bank giờ đây đối mặt với một đối thủ mạnh hơn, linh hoạt fintech cộng với quyền ngân hàng đầy đủ.

Thị trường Crypto: Bản tóm tắt cuối tuần

Hiệu suất Coin (tính đến ngày 15 tháng 1 năm 2026):

Giai đoạn ngắn hạn có xu hướng củng cố trong các cặp chính, mặc dù xu hướng hàng tháng vẫn tích cực trên toàn bộ thị trường.

Những gì sắp tới

Hội nghị & Thông báo:

• Art of Technology Lagos (lần thứ 7): ngày 4 tháng 12 tại Landmark Event Centre. Chủ đề: các giải pháp công nghệ bền vững cho các thách thức đô thị. Đăng ký trước ngày 4 tháng 12.
• Hội nghị DIVE 2025: ngày 10 tháng 12 tại Landmark, VI Lagos. Chủ đề: “Chiến thắng với Nhóm Sản phẩm để Sinh lợi.” Truy cập trực tuyến toàn châu Phi.
• Tiệc brunch nghề nghiệp của GenZ HR & Xara: ngày 29 tháng 11 tại MIVA Open University, Lagos. Các panel về nghề nghiệp, công nghệ, và kinh tế sáng tạo.
• TEDx Ajegunle (“Vượt qua giới hạn”): ngày 28 tháng 11 năm 2025.

Điểm sáng hệ sinh thái:

• Afam Nwaoboli đang phổ cập các công cụ AI cho các chuyên gia sáng tạo châu Phi.
• Hai nhà sáng lập Nigeria đã mở rộng một nền tảng thương mại trị giá ₦2 tỷ.
• AXIAN đổi thương hiệu hoạt động fintech trong chiến lược mở rộng ngân hàng số châu Phi.

Chọn lọc bởi nhóm tin tức TechCabal. Đăng ký nhận bản tin của chúng tôi để có phân tích sâu hơn:

• Làn sóng tiếp theo: Phủ sóng các doanh nghiệp công nghệ tương lai ở châu Phi.
• Tin nóng của TC: Tin tức nóng hổi và điều tra.
• Tuần báo Francophone: Những hiểu biết về hệ sinh thái công nghệ Pháp ngữ.