Chênh lệch hạng thương gia: Các hãng hàng không dự định thắng hay thua vào năm 2026

Ngành hàng không Mỹ đang chuẩn bị cho một năm quan trọng phía trước, đánh dấu bởi những vận may hoàn toàn trái ngược nhau giữa các hãng hàng không. Khi Ed Bastian và các lãnh đạo hàng không khác vạch ra chiến lược cho năm 2026, một chủ đề chiếm ưu thế: phục vụ hành khách trả phí cao trong khi siết chặt chi phí cho những khách hàng nhạy cảm với giá cả. Theo Robert Mann, chủ tịch của công ty tư vấn hàng không R.W. Mann & Co., ngành này đang áp dụng phương pháp “K-shaped economy”—tối đa hóa doanh thu từ khách hàng giàu có trong khi cắt giảm chi phí cho các chuyến bay giá rẻ.

Trò chơi tập trung: Tại sao lợi nhuận chảy lên trên

Trong ba quý đầu của năm 2025, hai hãng hàng không chiếm gần như toàn bộ lợi nhuận ngành: Delta và United. Sự tập trung thị trường này phản ánh quá trình hợp nhất kéo dài nhiều năm và một sự thay đổi căn bản trong kinh tế hàng không. Khi người tiêu dùng ngày càng phân tầng rõ rệt—với những du khách giàu có đặt chỗ hạng cao với mức kỷ lục—các hãng hàng không đang tăng cường đầu tư vào khoang hạng cao cấp, các chương trình trung thành gắn liền với chi tiêu, và các nguồn doanh thu phụ trợ.

Khoảng cách giữa các hãng thắng và thua đã mở rộng đáng kể. Các hãng lớn như Delta và United tận dụng quy mô của mình để đầu tư vào máy bay mới, mở rộng phòng chờ và nâng cao trải nghiệm khách hàng. Các hãng nhỏ hơn và các chuyên gia giá rẻ đối mặt với áp lực ngày càng tăng để cạnh tranh hoặc rút khỏi thị trường hoàn toàn.

Ổn định giá cả che giấu biến động tiềm ẩn

Đối với phần lớn hành khách, giá vé máy bay năm 2026 dự kiến sẽ giữ ở mức tương đối ổn định so với năm 2025, theo dự báo của American Express Global Business Travel. Tuy nhiên, sự ổn định này che giấu những biến động đáng kể phía dưới bề mặt. Nhu cầu đã phục hồi sau đợt đóng cửa chính phủ kéo dài làm giảm hoạt động du lịch, nhưng liệu năm 2026 có trở thành năm bứt phá hay không vẫn còn chưa chắc chắn.

CEO của Southwest Airlines, Bob Jordan, đã thừa nhận sự mơ hồ này vào tháng 12, lưu ý rằng “quý đầu tiên trông có vẻ mạnh mẽ,” nhưng dự đoán toàn bộ năm còn quá sớm. Câu hỏi không phải là liệu giá vé có tăng mạnh hay không, mà là liệu tăng trưởng nhu cầu có thể duy trì đà tăng giá hay không.

Các câu chuyện chuyển đổi: Southwest và American dẫn đầu cuộc cải tổ

Chuyển đổi lịch sử của Southwest

Southwest Airlines đang trải qua cuộc chuyển đổi mạnh mẽ nhất trong nhiều thập kỷ. Bắt đầu từ ngày 27/1/2026, hãng sẽ từ bỏ mô hình chỗ ngồi mở nổi tiếng để chuyển sang chỗ ngồi được chỉ định—kết thúc một thực hành đã định hình hãng trong 50 năm. Sự thay đổi này đi kèm với một số điều chỉnh trong năm 2025: giới thiệu chỗ ngồi hạng cao cấp có thêm chân rộng và phí hành lý ký gửi, đã mang lại hơn $7 tỷ đô la cho các hãng Mỹ trong năm 2024.

Thị trường đã phản ứng tích cực với sự định vị lại này. Cổ phiếu Southwest tăng gần 23% trong năm 2025, vượt xa chỉ số Hàng không NYSE Arca và vượt qua các nhà lợi nhuận truyền thống. Nhà đầu tư tích cực Elliott Investment Management đã ủng hộ cuộc chuyển đổi này, báo hiệu sự tin tưởng của các tổ chức vào hướng đi chiến lược.

Tham vọng sang trọng của American Airlines

American Airlines đang thực hiện chiến dịch hiện đại hóa mạnh mẽ để thu hẹp khoảng cách với Delta và United trong phân khúc cao cấp. Hãng mở rộng mạng lưới phòng chờ sân bay và triển khai đội tàu Airbus 321XLR mới dành cho các tuyến quốc tế dài hạn, lợi nhuận cao. Bắt đầu từ tháng 1, thành viên chương trình bay thường xuyên sẽ được miễn phí Wi-Fi trên chuyến bay—một đặc quyền đã được các đối thủ cạnh tranh lâu nay cung cấp.

Ngoài các tiện ích, American đang siết chặt việc kiếm tiền từ dịch vụ. Hãng đã công bố rằng hành khách hạng economy cơ bản sẽ không còn tích lũy điểm bay thường xuyên, tương tự như quyết định của Delta trước đó. Tuy nhiên, American đối mặt với những khó khăn: hãng chưa công bố các thay đổi về yêu cầu trạng thái thượng đỉnh cho năm 2027, trong khi Delta và United đã cam kết giữ nguyên các ngưỡng này.

Về mặt vận hành, American đang thử nghiệm các cải tiến hiệu quả tại Sân bay Quốc tế Dallas Fort Worth, bao gồm các cổng tự phục vụ cho chuyến bay nội địa và mở rộng các cụm chuyến bay để giảm trễ.

Khủng hoảng hãng giá rẻ: Spirit đối mặt cuộc chiến sinh tồn

Spirit Airlines, từng là biểu tượng của du lịch giá rẻ, đang rơi vào cuộc khủng hoảng sinh tồn thứ hai trong chưa đầy một năm. Một vụ sáp nhập bị tòa án chặn đứng với JetBlue, việc đình chỉ động cơ, và lạm phát chi phí đã tạo ra cuộc khủng hoảng tồn tại. Các nhà phân tích Raymond James dự đoán Spirit sẽ không tồn tại như một thực thể độc lập, dự báo sẽ sáp nhập hoặc phá sản theo Chương 7 vào cuối năm 2026.

Frontier Airlines, một hãng giá rẻ khác, đã nhiều lần cố gắng mua lại Spirit kể từ năm 2022 nhưng các cuộc đàm phán đã bị đình trệ. Cả hai hãng vẫn đang trong giai đoạn đàm phán sơ bộ về các phương án tái cơ cấu, mặc dù triển vọng giao dịch còn chưa rõ ràng.

Chiến lược điều chỉnh của JetBlue

JetBlue đang chuyển hướng hướng tới lợi nhuận bằng cách tập trung vào các tuyến bay có biên lợi nhuận cao hơn và các phân khúc khoang cao cấp. Hãng dự định ra mắt dịch vụ hạng thương gia nội địa vào giữa năm 2026, cung cấp chỗ ngồi rộng rãi hơn, nằm ở phía trước khoang—một bước thấp hơn các suite nằm ngang cao cấp Mint nhưng cao hơn giá economy.

Thách thức hạ tầng kéo dài

Dù có các bước đi chiến lược này, các hãng hàng không Mỹ vẫn đối mặt với các rào cản hệ thống mà tiền bạc không thể giải quyết triệt để. Thiếu hụt kiểm soát viên không lưu và cơ sở hạ tầng cũ kỹ vẫn gây khó khăn cho hoạt động. Các khoản chi tiêu liên bang đã được phân bổ, nhưng các cải tiến thực chất đòi hỏi nhiều năm thực hiện.

Bộ Giao thông Vận tải báo cáo tỷ lệ đúng giờ trong năm 2025 là 77%, với “đúng giờ” được định nghĩa là đến nơi trong vòng 15 phút so với lịch trình. Robert Mann nhấn mạnh một điểm mấu chốt: độ tin cậy dịch vụ quan trọng như nhau đối với hành khách hạng cao cấp và hạng economy. “Khi chuyến bay bị trễ hoặc bị hủy, không quan trọng bạn nằm ở đỉnh hay đáy của K,” ông nhấn mạnh, làm nổi bật nền tảng vận hành nằm sau bất kỳ chiến lược cao cấp nào.

Năm tới: Phân kỳ cấu trúc

Bối cảnh hàng không năm 2026 phản ánh sự phân đôi căn bản. Hành khách cao cấp sẽ được hưởng các tiện ích mở rộng, các tuyến mới và các cải tiến chương trình trung thành. Hành khách giá rẻ sẽ đối mặt với phí cao hơn, lợi ích hạn chế và ít đặc quyền hơn. Sự phân khúc này sẽ càng rõ nét hơn khi các hãng mở rộng tối ưu hóa cho khách hàng có giá trị cao.

Liệu nền kinh tế có giữ vững được hay không vẫn còn là một yếu tố chưa rõ. Niềm tin tiêu dùng suy yếu sẽ ảnh hưởng không cân xứng đến các hãng phụ thuộc vào du lịch nội địa hạng phổ thông—chính là mô hình kinh doanh mà các hãng giá rẻ đã dựa vào từ lâu. Hiện tại, ngành đã đặt cược: tối đa hóa doanh thu cao cấp, giảm thiểu rủi ro từ phân khúc economy, và để thị trường tự phân loại người thắng người thua.