Khủng hoảng Định giá AI: Đặt cược $1 tỷ đô của Michael Burry chống lại các ông lớn công nghệ

Michael Burry, nhà đầu tư huyền thoại nổi tiếng với việc đặt cược ngắn hạn vào thị trường nhà ở trước khi sụp đổ năm 2008, đang trở lại với những tiêu đề mới—lần này với một cược lớn rằng sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã đi quá xa. Vào đầu tháng 11, Burry đã đặt các quyền chọn bán lớn chống lại hai trong số những người chiến thắng lớn nhất của thị trường: Nvidia và Palantir Technologies. Vị thế của ông, bắt đầu với khoảng $10 triệu hợp đồng, có thể tăng lên hơn $1 tỷ đô nếu các cổ phiếu này giảm mạnh như ông dự đoán.

Quy Mô của Cược Đó

Các con số kể câu chuyện. Nvidia và Palantir kết hợp có giá trị khoảng $5 nghìn tỷ, trong đó Nvidia hiện giữ danh hiệu công ty có giá trị lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, Burry lập luận rằng định giá này hoàn toàn không liên quan đến thực tế. Ông đang đặt cược Nvidia giảm khoảng 37% xuống còn khoảng $110 mỗi cổ phiếu vào năm 2027 ( hiện đang gần $190), trong khi Palantir giảm xuống còn $50 từ khoảng $200.

Sau khi giữ im lặng phần lớn thập kỷ qua, gần đây Burry đã đóng quỹ phòng hộ của mình và ra mắt “Cassandra Unchained,” một bản tin tài chính trên Substack nhanh chóng thu hút 171.000 người đăng ký trả phí $379 hàng năm. Luận đề trung tâm của ông trở nên rõ ràng: đây không phải là thất bại của trí tuệ nhân tạo, mà là sự định giá sai lệch ngoạn mục của các công ty hưởng lợi từ nó.

Vấn Đề Kế Toán Mà Không Ai Muốn Thảo Luận

Phê phán của Burry đi sâu hơn những lo ngại về định giá đơn thuần. Ông đã chỉ ra các thực hành kế toán đáng lo ngại tại Nvidia và các khách hàng lớn như Oracle và Meta. Phân tích của ông cho thấy các công ty này đang sử dụng các phương pháp đáng ngờ để kéo dài tuổi thọ của chip trên bảng cân đối kế toán—hiệu quả là bơm giả các số lợi nhuận.

Điều đáng báo động hơn, Burry đã ghi nhận những gì ông gọi là các kế hoạch tài chính kiểu Enron, trong đó Nvidia thực chất tài trợ cho các khách hàng của mình mua các sản phẩm của chính mình. Khi các giao dịch này kết thúc, ông lập luận, hiệu ứng domino có thể gây thảm họa: lợi nhuận báo cáo sụp đổ, giá cổ phiếu giảm mạnh, các khoản đầu tư trong tương lai cạn kiệt, và động cơ tăng trưởng của Nvidia hoàn toàn bị đình trệ.

Palantir đối mặt với các áp lực khác nhưng liên quan. Burry cho rằng công ty quá phụ thuộc vào các hợp đồng chính phủ trong khi làm giàu cho các giám đốc điều hành bằng cách làm thiệt hại cổ đông. Cạnh tranh từ các đối thủ lớn như IBM cũng tạo ra một trở ngại khác.

Câu Hỏi Về Thời Điểm Mà Không Ai Có Thể Trả Lời

Đây là điểm mấu chốt mà ngay cả Burry cũng thừa nhận: ông không biết khi nào quá trình này sẽ kết thúc. Michael Green, chiến lược gia trưởng tại Simplify Asset Management và một nhà hoài nghi kỳ cựu về bong bóng, nhận xét rằng điểm yếu trong quá khứ của Burry là việc ông luôn đi trước thời đại—dù là trong vụ sụp đổ dot-com hay vụ sụp đổ nhà ở. “Điều này kết thúc nhanh như thế nào?” trở thành câu hỏi chưa có câu trả lời quan trọng.

Burry đã rõ ràng so sánh điều này, nói với podcaster Michael Lewis: “Bong bóng này trông giống hệt bong bóng dot-com, vốn không thực sự liên quan đến internet—nó là một bong bóng truyền dữ liệu.” Cơ chế khác nhau, nhưng sự không liên kết giữa sự phô trương và các yếu tố cơ bản lại cảm thấy quen thuộc một cách kỳ lạ.

Phản Ứng Thị Trường: Bất Ngờ Không Động

Kể từ khi Burry tiết lộ ngày 3 tháng 11, cả Nvidia lẫn Palantir đều chưa trải qua cú sụp đổ như ông dự đoán. Trong khi cả hai cổ phiếu đã giao dịch không ổn định giảm, đợt tăng giá AI rộng lớn vẫn tiếp tục phần lớn. Nvidia đã từ chối thẳng thừng các cáo buộc của ông, phát đi một tuyên bố: “Nvidia không giống các vụ gian lận kế toán lịch sử vì hoạt động kinh doanh của Nvidia về cơ bản là vững chắc, báo cáo của chúng tôi đầy đủ và minh bạch, và chúng tôi quan tâm đến uy tín về tính chính trực.”

Giám đốc điều hành Palantir, Alex Karp, còn đi xa hơn, gọi Burry là “điên rồ” trên truyền hình trực tiếp thay vì tranh luận về nội dung phê phán của ông.

Thị trường rộng lớn đã bác bỏ thành tích của Burry, đặc biệt sau dự đoán sai hoàn toàn của ông về “BÁN” vào ngày 31 tháng 1 năm 2023, ngay trước khi Ngân hàng Thung lũng Silicon sụp đổ. Chỉ số S&P 500 đã tăng khoảng 70% kể từ đó. Nhưng Green đưa ra một quan sát phản trực giác: nhận thức của thị trường về vị thế của Burry có thể đang phản tác dụng. “Nhận thức về điều này đã khuyến khích mọi người bỏ cuộc và ngày càng tin rằng cổ phiếu có thể tăng đến mức không giới hạn,” ông gợi ý.

Điều Gì Điều Tra Về Thị Trường

Dù Burry đúng hay sai, vị thế của ông làm nổi bật những mối lo ngại có cơ sở về cấu trúc của hạ tầng AI. Những câu hỏi ông đặt ra—về sự tập trung khách hàng không bền vững, các thỏa thuận tài trợ vòng tròn, và kế toán sáng tạo—không dễ dàng bị bác bỏ, dù thời điểm của ông vẫn còn mang tính chất suy đoán.

Cuộc tranh luận thực sự không phải là trí tuệ nhân tạo có quan trọng hay không (nó có), mà là liệu các định giá hiện tại có phản ánh đúng thực tế kinh doanh bền vững hay không. Đó là một cuộc trò chuyện mà thị trường dường như không muốn thảo luận trong khi đà tăng vẫn còn nguyên vẹn.