Tại sao mọi nhà giao dịch tiền điện tử đều nên hiểu về FUD trước khi giao dịch

Mạng xã hội đã thay đổi tốc độ truyền tải thông tin. Nghiên cứu cho thấy, người dùng internet trung bình dành chỉ 47 giây trên một trang web, và sự chú ý ngày càng giảm sút. Trong môi trường nhanh như sinh học của thị trường crypto, các nhà giao dịch càng khao khát tin tức hơn bao giờ hết. Kết quả là gì? Nhiều từ viết tắt ra đời, trong đó “FUD” là một trong những từ phản ánh rõ nhất tâm trạng của các nhà giao dịch.

Một sự kiện FUD có thể gây chấn động toàn bộ hệ sinh thái tiền mã hóa. Là một nhà giao dịch muốn kiếm lợi từ thị trường crypto, bạn phải hiểu ý nghĩa của FUD và cách đưa ra quyết định sáng suốt khi FUD bùng phát.

FUD trong tiền mã hóa đại diện cho gì?

FUD là viết tắt của “Fear, Uncertainty, and Doubt” (Sợ hãi, Không chắc chắn và Nghi ngờ), dùng để mô tả bất kỳ quan điểm hoặc tin tức tiêu cực nào liên quan đến thị trường tiền mã hóa. Mặc dù thường liên kết với các tài sản số như Bitcoin (BTC) và Ethereum (ETH), nhưng nguồn gốc của thuật ngữ này có thể truy về những năm 90—khi IBM dùng nó để mô tả chiến lược marketing của các tập đoàn công nghệ nhằm ngăn khách hàng mua sản phẩm của đối thủ.

Trong lĩnh vực crypto, khi ai đó “phát tán FUD”, họ đang đưa ra những lo ngại và nghi ngờ về một dự án mã hóa hoặc toàn bộ thị trường trên mạng xã hội. Dù FUD xuất phát từ nguồn tin đáng tin cậy, dựa trên thực tế hay chỉ là phỏng đoán thuần túy, đặc điểm cốt lõi của FUD luôn là: tạo ra sự lo lắng trong cộng đồng.

Vì FUD thường liên quan đến diễn biến giá tiêu cực, trong các thị trường gấu của tiền mã hóa, bạn sẽ thấy ngày càng nhiều nhà giao dịch sử dụng từ này. Mức độ hoảng loạn của các nhà giao dịch trước tin FUD càng cao, khả năng giá crypto giảm càng lớn.

Các ví dụ thực tế về FUD trong thị trường crypto

Trong lịch sử tiền mã hóa, nhiều sự kiện FUD đã gây sốc lớn cho thị trường.

Sự kiện Elon Musk và Tesla

Tháng 5 năm 2021, CEO Tesla Elon Musk đăng tweet thông báo rằng, do lo ngại về việc khai thác Bitcoin phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, Tesla sẽ không còn chấp nhận BTC làm phương thức thanh toán cho xe điện nữa. Trước đó, Musk luôn là người ủng hộ trung thành cho crypto, thậm chí thúc đẩy giá Dogecoin tăng vọt. Tweet này đã gây ra phản ứng ngược lại—giá Bitcoin ngay lập tức giảm gần 10%.

Sự sụp đổ của FTX

Ngày 2 tháng 11 năm 2022, trang tin tức crypto CoinDesk đăng bài điều tra về bảng cân đối kế toán của quỹ phòng hộ Alameda Research. Trong vài ngày sau, thị trường lan truyền tin FTX (một sàn giao dịch tập trung lớn) chuyển khoản người dùng sang Alameda để bù đắp khoản lỗ hàng tỷ đô la. Cuối cùng, FTX tạm ngưng rút tiền và nộp đơn phá sản, thiệt hại tài sản của người dùng lên tới 80 tỷ USD.

Vì FTX là một trong những sàn tập trung lớn nhất, nổi tiếng nhất trong thị trường crypto, tin sập sàn này đã gây ra làn sóng bán tháo lớn đối với Bitcoin và các altcoin khác.

FUD lan truyền như thế nào trên mạng xã hội

Các câu chuyện FUD thường bắt đầu từ một bài đăng trên Twitter, Discord hoặc Telegram. Khi những bài đăng này lan truyền mạnh, chúng thường xuất hiện trên các phương tiện truyền thông chính thống, như Bloomberg, Forbes hoặc Yahoo Finance. Khi các tổ chức tin tức uy tín đưa tin về các tranh cãi trong thị trường crypto, các nhà giao dịch thường phân loại đó là tin FUD.

Điều thú vị là, FUD không nhất thiết bắt nguồn từ thông tin sai lệch. Nhiều bài báo hợp lý, khách quan, khi gây hoảng loạn trong thị trường, cũng bị gắn mác là FUD. Chìa khóa nằm ở mức độ tin tưởng của thị trường.

Ảnh hưởng thực tế của FUD đến các nhà giao dịch

Mục đích của FUD là kích thích sự hoài nghi và lo lắng về một dự án mã hóa nào đó, đôi khi khiến các nhà giao dịch bán tháo một phần hoặc toàn bộ vị thế. Tuy nhiên, FUD chỉ thực sự ảnh hưởng đến quyết định của nhà giao dịch khi:

1. Họ tin rằng câu chuyện đó là thật
2. Họ cho rằng nó gây ảnh hưởng tiêu cực thực chất đến tài sản mã hóa họ đang nắm giữ

Nếu nhà giao dịch nghi ngờ tính xác thực của FUD hoặc cho rằng đó chỉ là mối lo ngại tạm thời, họ có thể không bán ra.

Thực tế, một số nhà giao dịch có kinh nghiệm sẽ lợi dụng thời điểm FUD gia tăng để mua vào—họ gọi đó là “bắt đáy”, mua crypto với giá chiết khấu. Một số khác sẽ mở vị thế bán khống để bảo vệ danh mục đầu tư khi FUD bùng phát. Việc bán khống nghĩa là kiếm lợi khi giá tài sản mã hóa giảm; nhiều nhà giao dịch sử dụng hợp đồng vĩnh viễn và các công cụ phái sinh khác để kiếm lời từ sự giảm giá.

FUD và FOMO: cảm xúc thị trường hoàn toàn trái ngược

FOMO là viết tắt của “Fear of Missing Out” (Sợ bỏ lỡ cơ hội), hoàn toàn trái ngược với FUD, dùng để diễn đạt cảm xúc tham lam cực đoan trong thị trường crypto.

Khi có tin tích cực—ví dụ một quốc gia công nhận Bitcoin là tiền tệ hợp pháp, hoặc một người nổi tiếng ủng hộ crypto—sẽ gây ra làn sóng mua vào hoảng loạn. Các nhà giao dịch tranh nhau mua để không bỏ lỡ đà tăng giá.

Điều thú vị là, trong cơn sốt FOMO, một số người bán ra ở đỉnh cao để kiếm lời và chờ đợi thị trường nguội đi rồi mua vào với giá thấp hơn. Một số nhà giao dịch ngắn hạn sẽ tận dụng đà tăng của các tài sản crypto đã bắt đầu tăng để mở vị thế và cố gắng kiếm lợi nhanh.

Làm thế nào để nhà giao dịch theo dõi FUD trong thị trường crypto

Mạng xã hội là tuyến đầu

Các nhà giao dịch thường theo dõi FUD qua các feed mạng xã hội. Twitter, Telegram và Discord có hàng trăm cộng đồng crypto hoạt động sôi nổi, nhiều câu chuyện FUD lớn thường xuất hiện đầu tiên ở đây. Mặc dù tất cả các tin tức FUD chính đều cuối cùng sẽ xuất hiện trên mạng xã hội, nhưng các bài viết của CoinDesk, CoinTelegraph, Decrypt thường có ảnh hưởng lớn nhất.

Để bắt kịp các tin tức crypto mới nhất, các nhà giao dịch thường đăng ký theo dõi nhiều trang tin uy tín hoặc podcast, và hàng ngày quét các tiêu đề chính.

Công cụ dữ liệu hỗ trợ đánh giá

Chỉ số sợ hãi và tham lam: Trang Alternative.me phát triển một công cụ phổ biến—Chỉ số Sợ Hãi và Tham lam trong crypto. Chỉ số này đo lường hàng ngày các yếu tố như biến động giá, tâm lý xã hội và khảo sát, rồi phát hành điểm số từ 0 đến 100. 0 thể hiện cực kỳ sợ hãi và bi quan, 100 thể hiện quá mức tham lam. Điểm thấp hơn cho thấy thị trường có nhiều FUD hơn.

Chỉ số biến động: Một số chỉ số kỹ thuật cũng giúp đo lường mức độ sợ hãi hoặc tham lam. Ví dụ, Chỉ số biến động crypto (CVI) đo lường mức độ biến động trung bình của giá crypto. Thường thì, độ biến động cao và điểm CVI cao cho thấy FUD có khả năng tác động mạnh lên thị trường hơn.

Tỷ lệ thống trị của Bitcoin: Một số nhà giao dịch dùng tỷ lệ thống trị của Bitcoin để theo dõi dòng tiền trong thị trường crypto. Tỷ lệ này cho biết phần trăm tổng vốn hóa thị trường crypto nằm trong Bitcoin. Một tỷ lệ cao thường cho thấy các nhà đầu tư đang đổ xô vào các tài sản an toàn hơn, có thể là dấu hiệu thị trường có nhiều FUD hơn FOMO.

Ngược lại, khi tỷ lệ này giảm, có thể là dấu hiệu các nhà giao dịch đang phân bổ lại danh mục bằng cách chọn các altcoin có độ biến động cao hơn, rủi ro hơn, cho thấy xu hướng rủi ro của thị trường đang tăng lên.

Tóm lại

Hiểu rõ FUD là điều cực kỳ quan trọng đối với bất kỳ nhà giao dịch crypto nghiêm túc nào. Thuật ngữ này không chỉ phản ánh tâm lý thị trường mà còn giúp bạn nhận diện các cơ hội giao dịch tiềm năng. Dù bạn đang trong trạng thái hoảng loạn để bắt đáy hay đang phân tích lý trí để tránh rủi ro, việc nắm bắt bản chất của FUD sẽ giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt hơn trong thị trường crypto.