Nghịch lý của Nhật Bản về trái phiếu: Khi nào chuỗi đòn bẩy toàn cầu sẽ bị phá vỡ?

Cơn bão hoàn hảo trong lợi nhuận

Gần đây, lợi suất trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 2 năm đã vượt qua ngưỡng quan trọng: 1,155%. Đây không phải là một con số tùy ý. Đây là mức đầu tiên kể từ năm 1996, gần ba thập kỷ trước, một rào cản tâm lý mà thị trường đã duy trì trong thời kỳ Abenomics. Đồng thời, trái phiếu kỳ hạn 10 năm gần chạm mức 1,8% và trái phiếu 30 năm đạt 3,4%, tạo thành điều mà các nhà phân tích gọi là “nén định giá”: toàn bộ đường cong lợi suất tăng vọt cùng lúc.

Tại sao điều này xảy ra bây giờ? Không chỉ vì một lý do kỹ thuật đơn lẻ, mà là do sự hội tụ hoàn hảo. Các cuộc đấu thầu trái phiếu chính phủ Nhật Bản đang cho thấy nhu cầu yếu; các nhà đầu tư yêu cầu bù đắp cao hơn để mua; và Thống đốc Kazuo Ueda đã gửi nhiều tín hiệu rằng thời kỳ lãi suất bằng 0 có thể đang kết thúc. Một số nghiên cứu thị trường đã dự đoán xác suất tăng lãi suất vào tháng 1 gần 90%, tăng từ 80% dự kiến trước đó cho tháng 12.

Điều này không phải là điều chỉnh kỹ thuật. Đó là định giá lại toàn cầu.

Gót chân Achilles của Nhật Bản: 260% nợ công

Đây là vấn đề cấu trúc. Nhật Bản có nợ công chiếm tới 260% GDP, là một trong những mức cao nhất thế giới phát triển. Khi lợi suất tăng 100 điểm cơ bản, chi phí lãi vay của chính phủ tăng đột biến. Mỗi lần tăng lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản không chỉ là điều chỉnh giá, mà còn là áp lực tích tụ lên tài chính công.

Ngân hàng Nhật Bản đang mắc kẹt trong một tình thế tiến thoái lưỡng nan:

• Nếu tăng lãi suất mạnh để củng cố yên và kiềm chế lạm phát, trái phiếu chịu áp lực bán ra và hoảng loạn tài chính lan rộng
• Nếu giữ lãi suất thấp, mua trái phiếu và phát ngôn bằng lời, yên sẽ mất giá, lạm phát nhập khẩu và uy tín bị giảm sút

Thị trường xem đây như một rủi ro hệ thống cấp độ một.

Cách yên Nhật thống trị và các carry trade sụp đổ

Khi lợi suất tăng, sức hấp dẫn của yên tăng theo. Các hoạt động carry trade—những hoạt động vay yên giá rẻ để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn bằng đô la hoặc các đồng tiền khác—bị giảm lợi nhuận.

Với yên mạnh hơn và chi phí vay tăng lên, đòn bẩy toàn cầu trở nên đắt đỏ hơn. Các quỹ trước đây hoạt động với biên độ hẹp giờ phải đối mặt với áp lực về vốn. Một số buộc phải đóng vị thế; số khác tích cực rút khỏi các tài sản có độ rủi ro cao.

Ảnh hưởng ngay lập tức: mỗi lần kỳ vọng về lãi suất Nhật Bản tăng trong năm qua, bitcoin và altcoin giảm tới 30% chỉ trong vài tuần. Đây không phải là sự trùng hợp. Đó là truyền dẫn thanh khoản.

Trái phiếu như chất kích thích chuỗi giảm đòn bẩy

Câu chuyện lan truyền trên mạng xã hội giữa các KOLs là đơn giản và đáng sợ: trái phiếu chính phủ Nhật Bản là quả bom hẹn giờ. Nếu lợi suất 30 năm vượt 3% liên tục (đã gần chạm mức đó), một số dự đoán sẽ xảy ra là điều chỉnh giá trái phiếu toàn cầu và thanh lý theo chuỗi.

Tại sao? Bởi Nhật Bản là nguồn tài chính toàn cầu quan trọng. Việc giảm đòn bẩy bằng yên lan rộng như hiệu ứng domino:

1. Áp lực bán trái phiếu → lợi suất tăng hơn nữa
2. Đóng các carry trade → cầu yên giảm mạnh
3. Các quỹ toàn cầu chịu áp lực về ký quỹ → bán tài sản rủi ro
4. Bitcoin và altcoin bị thanh lý theo chuỗi

Trong các kịch bản cực đoan, biến động của tài sản crypto có thể vượt xa các thay đổi về yếu tố cơ bản. Hoảng loạn, phòng thủ, và các vòng xoáy bán tháo tự duy trì.

Thị trường crypto đứng trước ngã rẽ

Truyền dẫn từ trái phiếu chính phủ Nhật Bản sang thị trường crypto hoạt động qua nhiều kênh:

Kênh 1: Chi phí vay vốn
Yên đắt hơn = vốn toàn cầu đắt hơn = vị thế đòn bẩy ít sinh lợi hơn

Kênh 2: Rủi ro hạn chế
Các tổ chức phân bổ lại ngân sách, rút khỏi các tài sản độ rủi ro cao. Altcoin bị ảnh hưởng nặng nề hơn.

Kênh 3: Đánh giá lại chênh lệch arbitrage
Chiến lược đa tài sản dựa vào chênh lệch yên-đô cần phải cân bằng lại

Trong giai đoạn kỳ vọng tăng lãi suất tháng 12, bitcoin giảm gần 30%, trong khi altcoin đòn bẩy giảm còn nhiều hơn. Điều này phản ánh không chỉ một sự kiện tiêu cực cụ thể mà còn là hiệu ứng chuỗi của việc thu hẹp thanh khoản toàn cầu.

Hai kịch bản tương lai

Kịch bản trung bình: Ngân hàng Nhật Bản tăng lãi suất từ từ, kiểm soát việc mua trái phiếu và truyền thông. Lợi suất tăng chậm. Ảnh hưởng đến crypto là “trung tính đến hơi giảm”: thanh khoản đắt hơn, độ co giãn tăng giá hạn chế, nhưng không có giảm đòn bẩy bắt buộc hàng loạt.

Kịch bản cực đoan: Lợi suất trái phiếu mất kiểm soát, tiến tới hoặc vượt các mức mới, gây hoảng loạn về khả năng thanh toán nợ Nhật Bản. Carry trade sụp đổ, giảm đòn bẩy toàn cầu đồng thời, bitcoin giảm hơn 30% hàng tháng kèm thanh lý hàng loạt trên chuỗi.

Những điều cần theo dõi trong thời gian thực

Nếu bạn là trader hoặc quản lý rủi ro, các chỉ số sau rất quan trọng:

• Độ dốc và biến động của lợi suất trái phiếu 2, 10, 30 năm
• Chuyển động của yên so với đô la (cường lên = thu hẹp thanh khoản)
• Tỷ lệ vay trong hợp đồng tương lai bitcoin
• Mức đòn bẩy và thanh lý bắt buộc trên chuỗi
• Thông báo của Ngân hàng Nhật Bản trước các cuộc họp quan trọng

Quản lý vị thế thận trọng

Thay vì chống cự với đòn bẩy cao tại điểm xoay chuyển:

• Giảm nhẹ đòn bẩy trước các sự kiện chính sách tiền tệ của Nhật
• Kiểm soát tập trung vào các tài sản riêng lẻ
• Dự trữ ngân sách rủi ro cho các biến động đỉnh
• Cân nhắc các quyền chọn hoặc các biện pháp phòng hộ để đối phó các biến động cực đoan

Trái phiếu chính phủ Nhật Bản không còn chỉ là vấn đề của nền kinh tế quốc gia nữa. Chúng là điểm xoay của thanh khoản toàn cầu và, theo đó, của sự ổn định của thị trường crypto. Hãy luôn cảnh giác với các con số, đừng chỉ chú ý đến các tiêu đề.