Trong bối cảnh làn sóng ủng hộ ZK-Rollup và Optimistic Rollup, Plasma — một giải pháp mở rộng từng xuất hiện cùng với nhà sáng lập Ethereum Vitalik Buterin — dần dần bị gắn mác là «công nghệ cũ». Tuy nhiên, nhận định này có thể chứa đựng cái bẫy — hiểu nhầm «những hạn chế của phiên bản ban đầu» thành «chết vĩnh viễn của công nghệ».

Các giải pháp Plasma hiện đại đang âm thầm viết lại câu chuyện. Điểm đổi mới cốt lõi của chúng là gì? Đó chính là mô hình mới «khả dụng dữ liệu ngoài chuỗi + chứng minh gian lận trên chuỗi».

Đừng nhìn tên gọi phức tạp, thực ra nó lấy cảm hứng từ Validium — chuyển dữ liệu giao dịch cho mạng lưới phi tập trung (như các dự án Celestia hoặc Avail) quản lý, chỉ khi có ai đó gian lận, người dùng mới cần gửi chứng minh gian lận tối thiểu lên chuỗi. Chiêu này trực tiếp giải quyết vấn đề chết người của Plasma ban đầu: tấn công giữ dữ liệu. Đồng thời, thông lượng giao dịch (TPS) đã tăng vọt lên hàng chục nghìn, phí giao dịch gần như bằng 0.

Điều thú vị hơn nữa là mức độ thân thiện của nó với các chuỗi ứng dụng. Một trò chơi hoặc ứng dụng mạng xã hội có thể nhanh chóng xây dựng một chuỗi con của riêng mình trên Plasma — tự quyết định cơ chế đồng thuận, tự tính toán mức throughput, hoàn toàn kiểm soát logic ứng dụng. Tuy nhiên, tính an toàn của tài sản trên chuỗi này luôn được Ethereum Mainnet đảm bảo. Điều này hoàn toàn khác biệt với cách chơi «tổng thể trạng thái toàn cục» của Rollup, mở ra nhiều khả năng bùng nổ cho các ứng dụng trên các lĩnh vực khác nhau.