Chiến tranh Thương mại Nhanh chóng Nóng lên: Liệu khả năng sinh lời của Alibaba có đang gặp rủi ro trước cuộc cạnh tranh khốc liệt?

Việc đẩy mạnh thương mại nhanh của Alibaba đang định hình lại hồ sơ tài chính của công ty theo những cách đòi hỏi phải xem xét kỹ lưỡng hơn. Trong khi phân khúc này đã đạt mức tăng trưởng doanh thu ấn tượng 60% so với cùng kỳ năm trước trong quý 2 tài khóa 2026, các chi phí ngày càng tăng để thúc đẩy sự mở rộng này đang tạo ra những trở ngại nghiêm trọng cho lợi nhuận. Công ty đã thẳng thắn về sự đánh đổi: các khoản trợ cấp lớn, đầu tư vào logistics và chi tiêu cho thu hút khách hàng đang trực tiếp ăn vào biên lợi nhuận của các phân khúc thương mại điện tử tại Trung Quốc, nơi EBITA giảm 76% so với cùng kỳ năm trước trong cùng kỳ.

Chi phí của sự tăng trưởng: Phân tích thách thức lợi nhuận của Alibaba

Khi loại bỏ các khoản lỗ từ thương mại nhanh khỏi phương trình, EBITA cốt lõi của thương mại điện tử Trung Quốc sẽ chỉ tăng trưởng ở mức trung bình một chữ số. Điều này tiết lộ sự thật không thoải mái: thương mại nhanh hiện là thủ phạm chính gây giảm lợi nhuận cho Alibaba. Công ty đối mặt với câu hỏi then chốt—liệu cuối cùng có thể đạt lợi nhuận ở quy mô lớn hay không, hay các động thái cạnh tranh sẽ nhấn chìm họ trong một cuộc chiến trợ cấp liên tục?

Áp lực tài chính thể hiện rõ qua nhiều chỉ số. Chi phí bán hàng và tiếp thị đã tăng gần 27% doanh thu, phản ánh sự cạnh tranh gay gắt khi các lĩnh vực giao hàng nhanh và thương mại địa phương của Trung Quốc ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Đồng thời, khả năng tạo ra tiền mặt đã giảm rõ rệt. Ban quản lý đã minh bạch rằng EBITA điều chỉnh có khả năng dao động trong các quý tới khi chi tiêu cho hạ tầng thương mại nhanh vẫn duy trì ở mức cao. Không có dấu hiệu rõ ràng về việc thoát khỏi giai đoạn đầu tư này, dự kiến sự biến động biên lợi nhuận sẽ còn kéo dài.

JD.com và PDD Holdings: Cuộc thi đua cạnh tranh ngày càng gay gắt

Mặc dù cạnh tranh đã trở nên khốc liệt, Alibaba đối mặt với các đối thủ đáng gờm với các chiến lược khác nhau nhưng cũng hiệu quả không kém. JD.com vận hành mô hình chuỗi cung ứng tự quản, cạnh tranh về giá, mang lại kiểm soát chất lượng vượt trội và thời gian giao hàng nhanh hơn, đặc biệt trong lĩnh vực điện tử và thiết bị gia dụng. Trong quý 3 năm 2025, JD.com đạt mức tăng trưởng doanh thu 14.9% (đạt 299,1 tỷ RMB), cho thấy rằng bối cảnh cạnh tranh không nghiêng về phía Alibaba. Chi phí logistics cao hơn tại JD.com cũng đang gây áp lực lên biên lợi nhuận của họ, nhưng mô hình của công ty có vẻ bền vững hơn về cấu trúc.

PDD Holdings theo đuổi một hướng đi khác thông qua thương mại xã hội và phương pháp tiếp cận ít vốn hơn. Nhấn mạnh vào hiệu quả về giá, sự gắn kết người dùng mạnh mẽ và đòn bẩy vận hành đã giúp công ty duy trì biên lợi nhuận lành mạnh trong khi mở rộng nhanh chóng. Kết quả quý 3 năm 2025 cho thấy mức tăng trưởng doanh thu ổn định cùng với lợi nhuận ròng tăng mạnh, tạo áp lực mới lên các nền tảng cốt lõi của Alibaba. Khả năng của PDD trong việc kiếm tiền từ các thương nhân mà không phải gánh chịu gánh nặng trợ cấp như các mô hình khác cho thấy mức độ cạnh tranh ngày càng khốc liệt khi các mô hình không phù hợp về cơ bản.

Hiệu suất cổ phiếu và định giá: Những tín hiệu hỗn hợp

Cổ phiếu BABA đã tăng 37.5% trong sáu tháng qua, vượt xa ngành Thương mại điện tử trực tuyến (tăng 3.1%) và ngành Bán lẻ-Phân phối (tăng 6.4%). Trên bề mặt, điều này có vẻ khả quan, nhưng các chỉ số định giá lại kể một câu chuyện khác. Cổ phiếu đang giao dịch với P/E dự phóng 12 tháng là 20.04X, thấp hơn trung bình ngành là 24.97X—mức chiết khấu phản ánh những lo ngại về lợi nhuận còn tồn đọng chứ không phải là cơ hội mua vào giá rẻ.

Bức tranh lợi nhuận đã xấu đi. Ước tính đồng thuận của Zacks cho lợi nhuận năm tài chính 2026 là 6.10 USD mỗi cổ phiếu, giảm 5% trong 30 ngày qua và giảm 32.3% so với cùng kỳ năm trước. Quỹ đạo giảm này nhấn mạnh rằng các nhà đầu tư ngày càng hoài nghi về khả năng phục hồi lợi nhuận trong ngắn hạn. Hiện tại, Alibaba được xếp hạng Zacks Rank #5 (Bán mạnh), phản ánh quan điểm đồng thuận rằng các trở ngại có thể vượt quá các yếu tố thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn.

Kết luận: Áp lực biên lợi nhuận là có thật và có thể kéo dài

Tham vọng thương mại nhanh của Alibaba đang định hình lại câu chuyện tài chính của công ty, nhưng không nhất thiết theo hướng tích cực. Sự kết hợp của chi tiêu đầu tư lớn, cạnh tranh ngày càng gay gắt trên nhiều mặt trận và khả năng tạo ra tiền mặt suy giảm cho thấy áp lực biên lợi nhuận không phải là hiện tượng tạm thời. Cho đến khi Alibaba có thể chứng minh được con đường đáng tin cậy để đạt lợi nhuận từ thương mại nhanh—hoặc giảm bớt chi tiêu—biến động EBITA và nén biên lợi nhuận có khả năng sẽ còn tiếp tục là câu chuyện chính của thị trường. Sự minh bạch của công ty về những thách thức này là đáng khen, nhưng chỉ minh bạch thôi sẽ không giải quyết được vấn đề cơ bản về cấu trúc: tăng trưởng bằng mọi giá cuối cùng có thể trở nên quá đắt đỏ.