Sổ tay chơi của Buffett có thể dạy bạn về những bước đi khó khăn nhất của thị trường năm 2026

Toán Học Đằng Sau Sự Thống Trị 60 Năm của Warren Buffett

Hãy bắt đầu với những con số quan trọng. Trong hơn sáu thập kỷ quản lý Berkshire Hathaway, Buffett đạt tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm gần 20%—gần gấp đôi lợi nhuận trung bình của S&P 500. Khi bạn cộng gộp thành tích vượt trội đó qua 60 năm, khoảng cách giàu có trở nên đáng kinh ngạc.

Quỹ đầu tư ban đầu của ông? Thậm chí còn khốc liệt hơn: hơn 30% lợi nhuận hàng năm từ năm 1957 đến 1968. Nhưng đây là điều mà hầu hết các nhà đầu tư bỏ lỡ—những khoản lợi nhuận gây sốc đó không dựa trên sự hoàn hảo. Chúng dựa trên niềm tin, chọn lọc các cược, và ý chí sắt đá để giữ khi người khác hoảng loạn.

Tập Trung Thay Vì Đa Dạng Hóa: Tại Sao Những Năm Hoàn Hảo Không Quan Trọng

Thư năm 1966 của Buffett tiết lộ bí mật thực sự của ông: “Tôi sẵn sàng tập trung khá nhiều vào những cơ hội đầu tư mà tôi tin là tốt nhất, nhận thức rõ rằng điều này có thể gây ra một năm thua lỗ rất lớn.”

Dịch ra sao? Danh mục của ông không thắng thị trường mỗi năm. Một số năm rất khắc nghiệt. Nhưng bằng cách chấp nhận biến động ngắn hạn trên những ý tưởng tốt nhất của mình, ông đã tạo ra sự vượt trội dài hạn mà các nhà đầu tư khác đơn giản không thể bắt kịp.

Đây là sự thật khó chịu cho năm 2026: Danh mục của chính bạn có thể cũng cảm thấy tập trung. Câu hỏi quan trọng không phải là bạn đã đa dạng hóa đủ chưa—mà là mỗi khoản nắm giữ có thực sự gia tăng giá trị không. Cổ phiếu này có vượt trội so với các lựa chọn khác của bạn không, hay nó giảm thiểu biến động tổng thể? Nếu một vị thế biến động đã tăng mạnh và mang lại lợi ích hạn chế, có thể đã đến lúc xem xét lại phân bổ của bạn.

Gần đây, Buffett đã cắt giảm các vị trí Apple và Bank of America. Ngay cả ông cũng liên tục đánh giá xem các cược lớn nhất của mình có còn xứng đáng ngồi tại bàn hay không.

Sự Thật Khốc Liệt Về Việc Tìm Kiếm Cơ Hội Tuyệt Vời

Đây là những gì Buffett viết năm 1966: “Chúng tôi phải làm việc cực kỳ chăm chỉ để tìm ra chỉ một vài tình huống đầu tư hấp dẫn.”

Sáu mươi năm sau? Công việc trở nên khó khăn hơn, không dễ dàng hơn. Trong thư tháng 2 năm 2025, Buffett thừa nhận: “thường thì, không có gì hấp dẫn.”

Đó không phải là bi quan—đó là thực tế. Các vị trí tiền mặt tại Berkshire Hathaway đã đạt mức cao kỷ lục chính xác vì định giá đang bị kéo dài, rủi ro giảm giá tăng cao, và các cơ hội hấp dẫn hiếm hoi. Đây không phải là thời điểm để ép buộc các giao dịch. Đây là thời điểm chờ đợi những sai lệch giá thực sự và duy trì niềm tin khi bạn tìm thấy chúng.

Bí Mật Thật Sự: Niềm Tin Hơn Là Sự Thông Minh

Thiên tài của Buffett không chỉ nằm ở việc chọn cổ phiếu—mà còn ở duy trì niềm tin khi chúng hoạt động kém hiệu quả trong thời gian dài. Ông liên tục đánh giá xem các doanh nghiệp cơ bản vẫn còn xứng đáng để giữ ở mức định giá hiện tại hay không.

Hầu hết các nhà đầu tư không bao giờ phát triển được kỷ luật này. Như Buffett đã lưu ý năm 2013: “Hầu hết các nhà đầu tư chưa coi việc nghiên cứu triển vọng kinh doanh là ưu tiên trong cuộc sống của họ.”

Khi bạn không hiểu rõ những gì bạn sở hữu, tâm lý thị trường trở thành chủ của bạn. Bạn mua vào đỉnh điểm do phấn khích và bán ra đáy do sợ hãi. Đây là con đường nhanh nhất dẫn đến lợi nhuận trung bình kém.

Hai Quy Tắc Thực Sự Hiệu Quả

Đối với các nhà đầu tư nghiêm túc về sự giàu có lâu dài, Buffett đề xuất hai con đường:

Con đường 1: Quỹ Chỉ Số (Index Fund)
Nếu bạn không thích phân tích doanh nghiệp sâu, hãy mua quỹ chỉ số S&P 500 và cam kết theo một phương pháp hệ thống—đóng góp hàng tháng hoặc theo lương, không bán ra khi thị trường sụp đổ trừ khi bạn cần tiền. Nguy hiểm không phải là thị trường; mà là bán hoảng loạn sau khi vào đỉnh.

Con đường 2: Lựa Chọn Tập Trung
Nếu bạn chọn nghiên cứu các doanh nghiệp riêng lẻ, hãy làm đúng cách. Xây dựng niềm tin dựa trên phân tích vững chắc, không dựa trên linh cảm. Sau đó, giữ vững qua biến động, miễn là luận điểm vẫn còn hợp lý.

Dù theo cách nào, quy tắc là giống nhau: Duy trì niềm tin qua những ồn ào.

Phần Kết Cho 2026

Sự khôn ngoan thực sự của Buffett không phải là đánh bại thị trường mỗi năm. Đó là hiểu rõ các khoản đầu tư của bạn đủ sâu để tồn tại khi chúng thất vọng trong ngắn hạn. Đó là có đủ tiền mặt và kỷ luật để chờ đợi những cơ hội thực sự, và niềm tin để hành động quyết đoán khi chúng xuất hiện.

Như ông đã viết: “Không cần phải biết tất cả mọi thứ. Bạn chỉ cần hiểu rõ những hành động bạn thực hiện.”

Trong một thị trường nơi mọi người đều tìm kiếm cơ hội 10x tiếp theo, lời khuyên đó có thể là điều phản biện nhất—và giá trị nhất—mà bạn sẽ nghe.