#MajorStockIndexesPlunge

Tính đến ngày 23 tháng 1 năm 2026 (sáng sớm theo giờ PKT), thị trường tài chính toàn cầu vẫn đang xử lý một trong những đợt bán tháo mạnh nhất, dẫn dắt bởi yếu tố địa chính trị trong nhiều tháng. Vào thứ Ba, ngày 20 tháng 1 năm 2026, chỉ số Dow, S&P 500 và Nasdaq trải qua mức giảm trong ngày tồi tệ nhất kể từ tháng 10 năm 2025, với hơn 1,2 nghìn tỷ đô la bị xóa bỏ chỉ riêng trong S&P 500 trong vòng vài giờ. Độ biến động tăng vọt, chỉ số VIX tăng lên khoảng 21, vàng và bạc đạt mức cao kỷ lục quanh mức 4.689–4.920 đô la, và các tài sản rủi ro, bao gồm Bitcoin và các altcoin chính, giảm mạnh trước khi phục hồi trở lại.
Tập đoạn này làm nổi bật mô hình “đảo chiều theo tiêu đề” cổ điển: đe dọa → hoảng loạn → rút lui → phục hồi nhẹ nhàng.

1. Dòng thời gian chi tiết: Từ đe dọa đến phục hồi
Chuẩn bị cuối tuần (Ngày 18–19 tháng 1)
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khơi lại nỗ lực mua lại Greenland toàn phần hoặc một phần, viện dẫn vị trí chiến lược ở Bắc Cực chống lại Nga và Trung Quốc. Ông đe dọa áp thuế lên tám đồng minh NATO/Châu Âu — Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan, Phần Lan — bắt đầu từ 10% vào ngày 1 tháng 2, tăng lên 25% vào ngày 1 tháng 6 trừ khi có thỏa thuận đạt được.
Các nhà lãnh đạo châu Âu phản ứng mạnh mẽ, coi hành động này là cưỡng ép kinh tế và đề xuất áp thuế trả đũa lên tới $108 tỷ đô la, đồng thời đóng băng tiến trình các thỏa thuận thương mại.
Thứ Hai, ngày 20 tháng 1 (Thị trường Mỹ đóng cửa)
Hợp đồng tương lai giảm mạnh trong phiên giao dịch trước giờ mở cửa:
Hợp đồng Dow giảm -600–700 điểm
S&P 500 giảm -1.5–1.6%
Nasdaq giảm -1.8–2%
Sân khấu đã sẵn sàng cho một ngày “rút lui rủi ro” lịch sử khi thị trường Mỹ mở cửa.
Thứ Ba, ngày 20 tháng 1 — Đỉnh điểm giảm mạnh
Thị trường mở cửa với tâm lý rút lui rủi ro cực đoan:
Chỉ số Dow Jones Industrial Average: giảm -870.74 điểm (−1.76–1.8%) xuống còn 48,488.59
S&P 500: giảm -143.15 điểm (−2.06–2.1%) xuống còn 6,796.86, xóa bỏ lợi nhuận tích lũy trong năm 2026
Nasdaq Composite: giảm -561.07 điểm (−2.39–2.4%) xuống còn 22,954.32, dẫn đầu bởi đợt bán tháo công nghệ
Russell 2000: giảm -1.2–1.5%
Chỉ số VIX: tăng đột biến trong ngày lên khoảng 20.99–21 (đỉnh 8 tuần)
Phản ứng toàn cầu: cổ phiếu châu Âu và châu Á giảm mạnh; USD tạm thời yếu đi do vị thế rút lui rủi ro.

Thứ Tư, ngày 21 tháng 1 — Phục hồi nhẹ tại Davos
Trump, phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, đã làm dịu lời lẽ, công bố “khung khổ cho một thỏa thuận trong tương lai” với Tổng thư ký NATO Mark Rutte về Greenland, xác nhận không có thuế hoặc hành động quân sự ngay lập tức.
Thị trường hồi phục:
Dow +588 điểm (+1.2%)
S&P +1.1–1.2%
Nasdaq +1.2%
Thứ Năm, ngày 22 tháng 1 — Tiếp tục phục hồi
Thị trường tiếp tục tăng trở lại:
S&P +0.5–0.9%
Dow +0.6%
Nasdaq +0.9%
Đến cuối ngày thứ Năm, các chỉ số đã phục hồi khoảng 50–70% mức giảm của thứ Ba.
Tình hình hiện tại (Ngày 23 tháng 1, sáng sớm)
Thị trường đang ổn định nhẹ trong phiên trước giờ mở cửa châu Á, độ biến động giảm nhưng nhà đầu tư vẫn thận trọng trước các diễn biến địa chính trị mới có thể xảy ra.

2. Nguyên nhân gốc rễ: Chính trị địa chính, áp lực vĩ mô và cơ chế thị trường
Chất xúc tác chính:
Các đe dọa áp thuế liên quan Greenland của Trump đã gắn chính sách thương mại với tham vọng lãnh thổ, tạo ra lo ngại về một cuộc chiến thương mại Mỹ-EU tiềm năng.

Các yếu tố khuếch đại:
Suy thoái trái phiếu Nhật Bản: lợi suất trái phiếu JGB dài hạn tăng vọt (40 năm >4%) sau cơn hoảng loạn tài chính, kích hoạt bán tháo trái phiếu toàn cầu và lợi suất cao hơn, gây áp lực lên cổ phiếu.
Đòn bẩy và thanh khoản mỏng: Tuần giao dịch ngắn hơn + nhạy cảm với tiêu đề đã gây ra các biến động quá mức.
Phân tích ngành:
Công nghệ (Nasdaq bị ảnh hưởng nặng nhất): Nvidia, Meta, Alphabet, Amazon, Tesla giảm 2–3.9%+
Tiêu dùng không thiết yếu, Tài chính, Dịch vụ truyền thông: bán tháo mạnh
Các ngành phòng thủ (Tiện ích, Hàng thiết yếu): tương đối bền vững

Tâm lý nhà đầu tư:
Chủ đề “bán Mỹ” chi phối, với tính không dự đoán của tiêu đề vượt qua các chính sách thúc đẩy tăng trưởng hoặc ủng hộ tiền điện tử.

3. Ảnh hưởng lan tỏa toàn cầu
Châu Âu: Stoxx 600, FTSE, DAX giảm mạnh vào thứ Ba; phục hồi vào thứ Năm sau khi rút thuế
Châu Á: Nikkei giảm 2.5% vào thứ Ba; sau đó phục hồi hỗn hợp
Ấn Độ: Sensex/Nifty giảm 1.3% do dòng vốn FII rút khỏi
Nơi trú ẩn an toàn: Vàng và bạc tăng vọt lên mức cao kỷ lục
Tiền điện tử: BTC giảm xuống ~$87K–$88K cùng Ethereum và các altcoin chính khác, phản ánh tâm lý rút lui rủi ro; phục hồi lên khoảng $90K đến ngày 23 tháng 1

4. Phân tích kỹ thuật & tâm lý
Tăng vọt VIX: Thấp trong khoảng teens → 21, một đỉnh hoảng loạn cổ điển thường báo hiệu đáy ngắn hạn
Mức hỗ trợ đã kiểm tra: S&P giữ trong vùng 6,700–6,800; Nasdaq gần 22,800–23,000
Chuyển biến tâm lý: Chỉ số Sợ Hãi & Tham lam chuyển sang “sợ hãi”; quyền chọn mua bị lệch nặng về puts
Mô hình hành vi: Chu kỳ tiêu đề “Trump” thể hiện mô hình Đe dọa → Hoảng loạn → Quay lại → Phục hồi nhẹ, tương tự các đợt lo ngại về thuế Trung Quốc và EU năm 2025 trước đó

5. Quan điểm của chuyên gia và cộng đồng
Các nhà phân tích nhấn mạnh về mô hình “đảo chiều theo tiêu đề”, lưu ý các yếu tố cơ bản — AI, tăng trưởng công nghệ, khả năng cắt giảm lãi suất, và các dự luật ủng hộ crypto như Đạo luật CLARITY — vẫn còn nguyên vẹn
Các cảnh báo nhấn mạnh rủi ro về uy tín tài chính (ví dụ, các so sánh Nhật Bản) và khả năng Trump gây bất ngờ thêm
Các nền tảng xã hội, bao gồm cộng đồng tập trung vào crypto, mô tả sự kiện như một cú sốc vĩ mô, với các nhà giao dịch đề xuất chiến lược “mua vào khi giảm” và liên kết độ biến động của cổ phiếu với tiền điện tử.

6. Triển vọng và hướng dẫn thực tế
Ngắn hạn:
Dự kiến giao dịch biến động; theo dõi chặt chẽ dữ liệu vĩ mô Mỹ (lạm phát PCE, GDP) và các diễn biến địa chính trị
Phục hồi nhẹ có khả năng xảy ra nếu căng thẳng không leo thang thêm

Dài hạn tích cực:
Các chỉ số trước đợt giảm đã gần mức cao kỷ lục
Dòng vốn từ các tổ chức và chính sách hỗ trợ vẫn còn nguyên vẹn
S&P có thể kiểm tra lại hoặc vượt mức cao kỷ lục (~7,000+) nếu điều kiện vĩ mô ổn định

Dành cho Nhà giao dịch/Đầu tư:
Tránh sử dụng đòn bẩy trong các đợt tăng đột biến tiêu đề
Xem xét mua vào khi giảm các cổ phiếu công nghệ/tăng trưởng cho thấy tín hiệu quá bán
Sử dụng crypto như một chỉ số tâm lý rủi ro, theo dõi mối tương quan với cổ phiếu
Thông điệp tổng thể:
Thị trường trừng phạt sự không chắc chắn nhưng nhanh chóng thưởng cho việc giảm leo thang. Đợt giảm ngày 20 tháng 1 là do tiếng ồn địa chính trị, không phải là sụp đổ cấu trúc.
Tóm tắt

Vào ngày 20 tháng 1 năm 2026, các đe dọa áp thuế Greenland của Trump đã gây ra hơn $1 nghìn tỷ đô la mất giá trên các chỉ số chứng khoán Mỹ, tạo ra một làn sóng rút lui rủi ro toàn cầu ảnh hưởng đến cổ phiếu, trái phiếu, nơi trú ẩn an toàn và tiền điện tử. Việc rút lui chính trị nhanh chóng tại diễn đàn Davos đã khơi lại đợt phục hồi nhẹ, thể hiện sự nhạy cảm của thị trường với rủi ro tiêu đề.

Các nhà đầu tư được nhắc nhở: các bất ngờ về địa chính trị và vĩ mô có thể chi phối biến động ngắn hạn của thị trường, nhưng các yếu tố cơ bản, thanh khoản và chính sách hỗ trợ vẫn là chìa khóa cho triển vọng trung và dài hạn.
‌ ‌ ‌