Thay đổi đột phá của nền kinh tế toàn cầu năm 2026: Sự dự đoán của việc từ chối công nghệ về tăng giá đồng, suy thoái dầu mỏ, và sự trỗi dậy của các tài sản mã hóa mới

Trong khí hậu ấm áp của Texas đầu năm mới với nhiệt độ 70°F (21°C), bốn nhà đầu tư hàng đầu của Thung lũng Silicon đang vẽ bản đồ địa hình kinh tế năm 2026. Các người dẫn chương trình của All-In Podcast—nhà đầu tư ban đầu của Uber và Robinhood Jason Calacanis, tỷ phú Chamath Palihapitiya được mệnh danh là vua SPAC, nhà phân tích có tầm nhìn khoa học David Friedberg, và cố vấn chính sách AI và tiền mã hóa của chính phủ Mỹ David Sacks—đã đưa ra dự báo kinh tế 2026 tóm gọn trong ba trục chính: đổi mới công nghệ, sốc quy định, và tái cấu trúc ngành công nghiệp.

Theo phân tích của họ, năm 2026 không chỉ là năm của tiến bộ công nghệ đơn thuần mà còn là điểm khởi đầu của một ‘kịch bản phá vỡ’ khi trật tự kinh tế cũ bị tái cấu trúc căn bản. Đặc biệt, sự dịch chuyển vốn, mất cân đối trong cung ứng nguyên liệu, và sự trỗi dậy của tài sản mã hóa sẽ kết hợp để hoàn toàn thay đổi chiến lược danh mục đầu tư của các nhà đầu tư toàn cầu.

Khủng hoảng thuế giàu có tại California: Dấu hiệu của dòng chảy vốn ra ngoài

Hiện tượng đáng chú ý nhất dự kiến sẽ là tranh luận về thuế giàu có (wealth tax) tại California sẽ trở thành vấn đề lớn nhất năm 2026. Hiện tại, các tầng lớp thượng lưu tại California đang rút lui, và tổng tài sản ròng của những người đã rời đi đã lên tới khoảng 50 tỷ USD. Nếu tính cả những người đang xem xét rời đi, có lo ngại rằng khoảng một nửa tài sản có thể bị mất khỏi ngân sách California do thuế.

Nếu dự luật thuế giàu có được đưa ra bỏ phiếu vào tháng 4, dự kiến sẽ xảy ra làn sóng rút vốn lớn do tâm lý hoảng loạn. Đặc biệt, các nhà sáng lập startup đối mặt với tình huống khó khăn: họ phải nộp thuế 5% cổ phần không lưu động của mình, trong khi giá trị công ty có thể giảm mạnh vào năm sau, khiến khoản nợ thuế đã nộp không thể hoàn lại. Thêm vào đó, điều đáng lo ngại là điều khoản quyền biểu quyết siêu cấp. Theo đó, cổ phần của người nắm giữ quyền biểu quyết siêu cấp sẽ được đánh giá lại theo hệ số nhân quyền biểu quyết, có thể khiến tài sản bị đánh thuế với mức cao gấp hơn 5 lần giá trị thực. Ví dụ, nhà sáng lập nắm giữ 52% quyền biểu quyết của Google có thể bị đánh thuế với mức thuế cao hơn nhiều so với giá trị tài sản thực, từ 5% danh nghĩa thành 25-50%.

Dữ liệu từ thị trường dự đoán Polymarket cho thấy xác suất dự luật thuế giàu có được đưa ra bỏ phiếu đã tăng từ 45% lên 80%, và xác suất thông qua khoảng 40%. Những rủi ro chính sách này có thể đẩy các doanh nhân và vốn đầu tư ra khỏi California, chuyển đến các bang khác như Texas, Florida.

Các ngành công nghiệp mới nổi năm 2026: Đồng, AI robot, và sự trở lại của IPO

Trong bối cảnh thay đổi cấu trúc kinh tế, một số ngành và tài sản dự kiến sẽ bùng nổ tăng trưởng.

Sự trỗi dậy của đồng: Mặt hàng đáng chú ý nhất năm 2026 là đồng. Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ toàn cầu gia tăng và các nền kinh tế quốc gia củng cố khả năng chống chịu, các phân tích cho rằng sự mất cân đối trong cung ứng các nguyên tố chính đang bị đánh giá thấp một cách nghiêm trọng. Đặc biệt, đồng là vật liệu hữu dụng nhất, rẻ nhất, dẻo dai và dẫn điện tốt, được sử dụng rộng rãi từ trung tâm dữ liệu, chip bán dẫn đến hệ thống vũ khí. Dựa trên xu hướng cung cấp hiện tại, dự kiến đến năm 2040, thiếu hụt đồng toàn cầu có thể lên tới khoảng 70%, mở ra cơ hội lớn cho các công ty khai thác đồng và các doanh nghiệp liên quan.

AI và tự động hóa robot: Amazon dự kiến sẽ dẫn đầu cuộc cách mạng công nghiệp năm 2026. Công ty con tự hành Zoox của Amazon đang tiến triển thuận lợi, trong khi trụ sở chính đang thúc đẩy thay thế lực lượng lao động quy mô lớn bằng robot. Tại trung tâm logistics Amazon ở Austin, hệ thống giao hàng trong ngày đã được thiết lập, hỗ trợ bởi các kho tự động hóa quy mô lớn và mạng lưới robot tiên tiến. Theo lời Jason, đây sẽ là “điểm siêu việt doanh nghiệp (corporate singularity)”, lần đầu tiên robot mang lại lợi ích vượt quá nhân viên con người.

Sự phục hồi của thị trường IPO: Năm 2026 dự kiến sẽ là năm của IPO. Trái ngược với xu hướng giảm số lượng công ty niêm yết và xu hướng tư nhân hóa doanh nghiệp, hàng trăm nghìn doanh nghiệp dự kiến sẽ niêm yết thành công, tạo ra giá trị vốn hóa mới hàng nghìn tỷ USD. Đây là phần mở rộng của “làn sóng Trump”, khi kích thích kinh tế và nới lỏng quy định thúc đẩy mở cửa lại thị trường vốn.

Sự lan rộng của nền tảng dự đoán thị trường: Polymarket bắt đầu hợp tác với Sở Giao dịch Chứng khoán New York, biến nền tảng này từ thị trường niche thành một nền tảng cung cấp insight thời sự. Đến năm 2026, các sàn giao dịch chính như Robinhood, Coinbase, Nasdaq dự kiến sẽ tích hợp chức năng dự đoán thị trường, và các nền tảng này sẽ phát triển thành nguồn tin tức dự đoán chứ không chỉ đơn thuần là nền tảng giao dịch.

Các ngành yếu thế năm 2026: Khủng hoảng cấu trúc SaaS và bóng tối quy định

Một số ngành dự kiến sẽ gặp khó khăn rõ rệt.

Suy thoái của hệ sinh thái phần mềm: Ngành phần mềm SaaS cấp phép cho các doanh nghiệp Mỹ (khoảng 3-4 nghìn tỷ USD hàng năm) dự kiến sẽ đối mặt với thử thách lớn. Hiện tại, 90% doanh thu của ngành này đến từ hai giai đoạn “bảo trì” và “di chuyển dữ liệu”. Tuy nhiên, với sự tiến bộ của AI và công nghệ, các cơ hội kinh tế trong hai giai đoạn này sẽ giảm mạnh. Các công ty như ServiceNow, Workday, DocuSign đã giảm giá cổ phiếu từ năm 2025, báo hiệu sự thay đổi cấu trúc này. Các doanh nghiệp vẫn cần phần mềm, nhưng phần doanh thu gia tăng sẽ giảm đáng kể, dẫn đến kết quả hoạt động kém khả quan của các công ty SaaS niêm yết.

Khủng hoảng tài chính của các chính quyền bang: Các chính quyền bang Mỹ dự kiến sẽ gặp khó khăn lớn trong huy động vốn. Các vụ lãng phí, gian lận, lạm dụng ngày càng lộ rõ, khiến khả năng thanh toán dài hạn của các chính quyền này bị nghi ngờ. Đặc biệt, nợ hưu trí chưa thực hiện lớn sẽ nổi lên vào năm 2026, tạo ra lỗ hổng trong tài chính bang, có thể dẫn đến giảm xếp hạng tín dụng của trái phiếu bang.

Suy thoái hệ sinh thái California: Bức tranh về thuế giàu có và quy định chặt chẽ khiến các doanh nghiệp và vốn rời khỏi California. Đây không chỉ là sự di chuyển của từng doanh nghiệp mà còn là hiện tượng “hollowing out” toàn bộ hệ sinh thái.

Khủng hoảng tuyển dụng của giới trẻ văn phòng: Tự động hóa AI thay thế các công việc sơ cấp, khiến cơ hội việc làm cho sinh viên mới ra trường giảm sút. Nhiều doanh nghiệp nhận ra rằng tự động hóa AI hiệu quả hơn so với đào tạo nhân viên mới. Tuy nhiên, điều này không chỉ do AI, mà còn do yếu tố văn hóa. Một số CEO cho biết thế hệ Z mới tốt nghiệp thiếu động lực làm việc, khả năng tổ chức và thực thi, có thể do ảnh hưởng của COVID-19 hoặc các thay đổi văn hóa sâu xa hơn.

Trọng tâm đổi mới công nghệ năm 2026: Trợ lý lập trình và tiến trình sử dụng công cụ

Trong năm 2026, tiến bộ công nghệ quan trọng nhất dự kiến sẽ là các trợ lý lập trình (coding assistants) và sự tiến bộ trong việc sử dụng công cụ (tool use). Giống như sự bùng nổ của AI tạo sinh bắt đầu từ cuối 2022 với ChatGPT, lĩnh vực trợ lý lập trình đang tăng trưởng nhanh và sẽ trở thành lĩnh vực ngày càng quan trọng. Sự thay đổi năng suất trong phát triển phần mềm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả doanh nghiệp và thúc đẩy cấu trúc ngành công nghiệp mới.

Tái cấu trúc địa chính trị và sự xuất hiện của tài sản mã hóa mới

Về mặt quốc tế, năm 2026 dự kiến sẽ là năm quyết định. Các điều kiện kinh tế và chính trị để giải quyết xung đột Nga-Ukraine đang trưởng thành, dự kiến sẽ ảnh hưởng lớn đến thị trường năng lượng và nguyên liệu. Đồng thời, quá trình tái cấu trúc ngành bán dẫn theo địa chính trị đang diễn ra, trong đó Huawei hợp tác với SMIC để tiến vào ngành bán dẫn, dự kiến sẽ đạt thành tích vượt mong đợi của phương Tây vào năm 2026.

Trong bối cảnh đổi mới công nghệ và tái cấu trúc ngành, các loại tài sản mã hóa mới sẽ nổi lên. Các đồng stablecoin dựa trên đô la, token dựa trên thị trường dự đoán, và các tài sản blockchain phản ánh khả năng phục hồi của nền kinh tế quốc gia dự kiến sẽ trở thành các mục tiêu đầu tư chính năm 2026.

Kết luận: Năm 2026, nền kinh tế thay đổi như thời tiết 70°F của Texas

Địa hình kinh tế năm 2026 dự kiến sẽ là một năm đầy biến động, nơi mà sự từ chối đổi mới công nghệ (disruption), tái cấu trúc trật tự cũ, và sự xuất hiện của cơ hội mới diễn ra đồng thời. Thiếu hụt đồng đẩy giá nguyên liệu tăng vọt, tự động hóa AI và robot thúc đẩy tái cấu trúc ngành, khủng hoảng cấu trúc SaaS, và sự trỗi dậy của tài sản mã hóa mới sẽ buộc các nhà đầu tư và doanh nghiệp phải tái cấu trúc hoàn toàn chiến lược của mình. Đặc biệt, bất ổn chính sách tại California và căng thẳng địa chính trị sẽ làm cho các biến động này phức tạp hơn nữa.

Các nhà đầu tư hàng đầu của Thung lũng Silicon đều nhất trí rằng: năm 2026 sẽ là năm của những người không chuẩn bị bị loại khỏi cuộc chơi, còn những người linh hoạt thích nghi sẽ có cơ hội. Tìm kiếm môi trường đầu tư thoải mái như 70°F của Texas là quan trọng, nhưng khả năng đọc tín hiệu thị trường và điều chỉnh danh mục nhanh chóng mới là yếu tố quyết định thành bại trong năm 2026.