Ngân hàng trung ương BRICS thúc đẩy tái cấu trúc hệ thống tài chính quốc tế thông qua khả năng tương tác của CBDC

Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) đã kêu gọi chính phủ đưa hệ thống liên vận CBDC (tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương) vào chương trình nghị sự chính của Hội nghị thượng đỉnh BRICS do Ấn Độ tổ chức vào năm 2026. Đây được đánh giá là một đề xuất chiến lược nhằm đơn giản hóa thương mại xuyên biên giới và du lịch giữa các quốc gia thành viên BRICS, đồng thời giảm dần sự phụ thuộc vào đô la Mỹ.

Bối cảnh chính trị kinh tế của kế hoạch liên kết CBDC của BRICS

Đề xuất này xuất phát trong bối cảnh xung đột thương mại Mỹ-Ấn đang ngày càng gia tăng. Chính quyền Trump đã áp thuế 50% đối với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ, đặc biệt là thuế 25% đối với nhập khẩu dầu Nga. Các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ và Ấn Độ gần như đã đi đến giai đoạn kết thúc vào giữa năm ngoái, nhưng trong vài tháng gần đây đã rơi vào bế tắc, khiến các doanh nghiệp Ấn Độ xuất khẩu hàng dệt may, trang sức, hóa chất gặp khó khăn trực tiếp.

Việc RBI nhấn mạnh về liên vận CBDC phản ánh tín hiệu cho thấy các quốc gia mới nổi đang thể hiện ý chí thoát khỏi hệ thống tài chính quốc tế dựa trên đô la trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Ấn. Nếu các quốc gia thành viên BRICS như Brazil, Nga, Trung Quốc, Nam Phi và các quốc gia mới gia nhập gần đây như UAE, Iran, Indonesia xây dựng hệ thống liên kết CBDC, điều này sẽ mở ra một mô hình mới cho các giao dịch tài chính quốc tế.

Tình hình phát triển CBDC của các quốc gia chủ chốt trong BRICS

Hiện tại, không quốc gia nào trong số các thành viên BRICS đã triển khai hoàn toàn CBDC, nhưng tất cả các quốc gia trọng điểm đều đang thử nghiệm dự án.

Ấn Độ bắt đầu thử nghiệm e-Rupee vào tháng 12 năm 2022, hiện đã có khoảng 7 triệu người dùng bán lẻ. RBI đang nỗ lực thúc đẩy tỷ lệ chấp nhận bằng cách tích hợp chức năng thanh toán ngoại tuyến, hệ thống trợ cấp có thể lập trình và liên kết với ví fintech.

Trung Quốc đã rõ ràng về việc thúc đẩy mở rộng toàn cầu của đồng nhân dân tệ kỹ thuật số, gần đây đã ban hành chính sách cho phép các ngân hàng thương mại trả lãi trên số dư đồng nhân dân tệ kỹ thuật số. Điều này nhằm thúc đẩy việc sử dụng trong nước đồng thời nâng cao khả năng sử dụng trong các giao dịch quốc tế.

Ý nghĩa quốc tế của hệ thống liên vận CBDC

Việc xây dựng hệ thống liên vận CBDC của BRICS không chỉ là một đổi mới công nghệ mà còn là sự tái cấu trúc trật tự tài chính quốc tế. Nó giúp các giao dịch xuyên biên giới trở nên nhanh chóng và hiệu quả hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào đô la như một trung tâm trung gian.

Động thái này đã gây lo ngại tại Washington. Tổng thống Donald Trump nhiều lần cảnh báo về việc các quốc gia BRICS thúc đẩy thay thế đô la bằng đồng tiền khác, và đã đe dọa đáp trả bằng thuế 100%. Từ góc nhìn của Mỹ, liên vận CBDC được xem là mối đe dọa đến vị thế của đô la như đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Thách thức và triển vọng trong tương lai

Để hiện thực hóa liên vận CBDC của BRICS, cần có sự đồng thuận về mặt kỹ thuật, quy định và chính trị. Các quốc gia phải điều chỉnh hài hòa chính sách tiền tệ và hệ thống giám sát tài chính, đồng thời xây dựng hạ tầng dựa trên công nghệ blockchain.

Nếu tại Hội nghị thượng đỉnh năm 2026 do Ấn Độ tổ chức, liên vận CBDC chính thức được đưa vào chương trình nghị sự, dự kiến sẽ mang lại những biến số mới cho thị trường tài chính quốc tế. Sự hợp tác về CBDC của các quốc gia mới nổi có thể thúc đẩy quá trình đa cực hóa hệ thống tiền tệ dự trữ toàn cầu. Cần theo dõi sát sao các phản ứng chính sách của Mỹ và các chiến lược thúc đẩy CBDC của các quốc gia phát triển khác để dự đoán tác động của chúng đến cục diện tài chính quốc tế.