Bitcoin mất cơ hội thăng hoa, lý do vàng trở thành nơi trú ẩn trong khủng hoảng ngắn hạn

Liệu Bitcoin có thực sự là ‘Vàng kỹ thuật số’ không? Gần đây, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, Bitcoin không những không phát triển mà còn giảm 6.6%, trong khi vàng lại tăng 8.6% và vượt qua mức cao lịch sử là 5.500 USD/ounce. Hiện tại, biến động trong 24 giờ của Bitcoin ghi nhận -3.73%. Trong lý thuyết, Bitcoin nên là một đồng tiền lành mạnh, chống kiểm duyệt, nhưng hiện tượng này cho thấy, trong thời kỳ không chắc chắn, Bitcoin không thể phát triển không phải do thị trường yếu đi đơn thuần mà còn phản ánh các vấn đề cấu trúc sâu xa hơn.

Cú sốc địa chính trị, sự phản ứng rõ rệt của hai tài sản

Sau ngày 18 tháng 1, khi Tổng thống Trump đe dọa áp thuế để thúc đẩy việc mua lại Greenland, thị trường đã chạm đến một điểm mốc bất ngờ. Các đe dọa về thuế đối với các đồng minh NATO và khả năng hành động quân sự tại Bắc Cực đã làm gia tăng căng thẳng địa chính trị, thúc đẩy nhu cầu tái cân đối danh mục đầu tư của các nhà đầu tư.

Trong quá trình này, phản ứng của hai tài sản hoàn toàn trái ngược. Vàng, như một nơi trú ẩn truyền thống cho rủi ro ngắn hạn, nhận được nhu cầu mạnh mẽ từ các nhà đầu tư, còn Bitcoin trở thành ‘lựa chọn đầu tiên’ để huy động vốn của các nhà đầu tư trong tình trạng căng thẳng, khi thanh khoản bị đe dọa. Điều này phản ánh sự khác biệt căn bản về độ tin cậy mà thị trường dành cho hai tài sản này.

Vàng trong khủng hoảng thanh khoản, số phận của ‘máy rút tiền’ Bitcoin

Giám đốc nghiên cứu toàn cầu của NYDIG, Greg Cipolaro, đã phân tích rõ hiện tượng này. Giao dịch liên tục của Bitcoin, độ thanh khoản sâu và hệ thống thanh toán tức thì giúp nhà đầu tư có thể bán ra nhanh hơn bất kỳ tài sản nào khác khi cần huy động tiền mặt. Trong khi đó, vàng, mặc dù hạn chế về khả năng tiếp cận, lại là tài sản của các nhà đầu tư dài hạn.

Cipolaro giải thích: “Trong thời kỳ căng thẳng và không chắc chắn, ưu tiên về thanh khoản chiếm ưu thế, và cơ chế này tác động mạnh hơn nhiều đến Bitcoin so với vàng.” Mặc dù có quy mô lớn, Bitcoin vẫn có độ biến động cao và phản ứng theo chiều hướng tiêu cực trong các giai đoạn tránh rủi ro. Các nhà đầu tư sử dụng Bitcoin như một ‘máy rút tiền’ để giảm thiểu rủi ro danh mục, điều này đang làm tổn hại vai trò vốn có của nó như một tài sản kỹ thuật số.

Cipolaro tiếp tục: “Bitcoin vẫn còn độ biến động lớn và thường bị bán ra phản ứng khi đòn bẩy được giải tỏa. Kết quả là, trong môi trường tránh rủi ro, nó thường được dùng để huy động tiền mặt và giảm thiểu rủi ro danh mục bất kể câu chuyện dài hạn, trong khi vàng vẫn tiếp tục giữ vai trò hấp thụ thanh khoản thực sự.”

Mua vàng của ngân hàng trung ương vs Bán Bitcoin của các nhà lớn

Dòng chảy vốn lớn cũng quyết định số phận của hai tài sản. Trong khi các ngân hàng trung ương mua vàng ở mức cao nhất mọi thời đại, tạo ra nhu cầu cấu trúc mạnh mẽ, thì thị trường Bitcoin lại chứng kiến chiều hướng ngược lại.

Theo báo cáo của NYDIG, các nhà nắm giữ Bitcoin dài hạn đang bán ra, và dữ liệu on-chain cho thấy các đồng coin cũ liên tục di chuyển ra khỏi sàn giao dịch. Sự ‘bán ra quá mức’ này làm giảm khả năng giữ giá của Bitcoin. Ngược lại, thị trường vàng lại chứng kiến các nhà nắm giữ lớn, đặc biệt là các ngân hàng trung ương, tích trữ vàng liên tục, tạo thành một mức hỗ trợ cấu trúc giúp giá đạt 5.500 USD.

Các chỉ số tâm lý như chỉ số sợ hãi và tham lam của JM Bullion cũng phản ánh điều này. Trong khi vàng thể hiện sự lạc quan cực độ, các chỉ số tương tự của các đồng tiền mã hóa tương tự vẫn duy trì trong trạng thái sợ hãi. Các nhà đầu tư, mặc dù vẫn theo đuổi câu chuyện ‘tài sản vật chất’, lại giao dịch Bitcoin như một tài sản rủi ro cao có đòn bẩy, trong khi những người tìm kiếm phương tiện lưu trữ giá trị lại ưu tiên vàng và bạc vật chất hơn.

Rủi ro ngắn hạn vs Rối loạn dài hạn, sự lựa chọn của thị trường

Biến động hiện tại chủ yếu được xem là do thuế quan, các mối đe dọa chính sách và cú sốc ngắn hạn gây ra. Vàng đã lâu nay được xem như một phương tiện phòng vệ tự nhiên trước các rủi ro ngắn hạn này, nên là lựa chọn tự nhiên của nhà đầu tư. Trong khi đó, Bitcoin phù hợp hơn với các vấn đề sâu xa hơn—giảm giá tiền tệ, khủng hoảng nợ quốc gia, hoặc các rối loạn địa chính trị dài hạn.

Cipolaro phân biệt rõ ràng: “Vàng vượt trội trong các thời điểm mất niềm tin tức thì, rủi ro chiến tranh, hoặc hệ thống sụp đổ toàn diện mà không liên quan đến giảm giá tiền tệ danh nghĩa,” và “Bitcoin phù hợp để phòng vệ trước các rối loạn tiền tệ và địa chính trị diễn ra trong nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ, cùng với sự mất niềm tin chậm rãi.”

Thị trường hiện tại đang hạn chế khả năng Bitcoin phát triển do cách đánh giá rủi ro. Khi thị trường coi các rủi ro hiện tại là có, nhưng chưa đủ căn bản, vàng vẫn là phương tiện phòng vệ ưa thích. Để Bitcoin có thể phát triển trở lại, khả năng cao là các rủi ro không chắc chắn này phải vượt ra khỏi các cú sốc chính sách tạm thời, chuyển thành các mất niềm tin mang tính cấu trúc.