Dollar mất trạng thái dự trữ: Bitcoin trong tâm bão sau các hành động của Trump tại Davos

Thị trường chứng khoán và thị trường tiền điện tử đang trong tình trạng hỗn loạn. Bitcoin dao động quanh mức 78.220 USD, giảm 0,43% trong 24 giờ qua, trong khi tâm lý thị trường rộng hơn bị chi phối bởi bất ổn địa chính trị và cuộc tranh luận liên tục về vai trò tương lai của đô la Mỹ. Những gì diễn ra tại Davos và các tuyên bố chính sách sau đó đã đưa vấn đề đế quốc tiền tệ trở lại trọng tâm—và ngành công nghiệp crypto đang lắng nghe rất sát sao.

Vấn đề trung tâm không còn là liệu Bitcoin có phải là nơi trú ẩn an toàn hay không, mà là liệu các nhà đầu tư truyền thống và ngân hàng trung ương có thay đổi quan điểm về ai mới thực sự là người giữ của cải hay không. Mike Novogratz, CEO của Galaxy Digital, đã nhấn mạnh một thời điểm quan trọng trong tuần này: giá vàng cho thấy đô la đang mất dần vai trò là đồng dự trữ toàn cầu. “Đây là sự mất dần nhanh chóng vị trí đồng dự trữ của Mỹ,” Novogratz viết trên mạng xã hội. Tuy nhiên, ông cũng phàn nàn rằng hiệu suất của Bitcoin thất vọng—thị trường phản ứng bằng cách bán ra trong khi các nhà đầu tư truyền thống nên đang tìm kiếm các phương tiện lưu trữ giá trị thay thế.

Tại sao Bitcoin không hành xử như một nơi trú ẩn an toàn

Chân lý nghịch lý của giai đoạn này thật đáng sợ. Trong điều kiện bình thường, các nhà đầu tư tránh rủi ro sẽ chạy vào Bitcoin như một biện pháp bảo vệ chống lại bất ổn chính trị và suy thoái tiền tệ. Nhưng ngày nay, Bitcoin lại hành xử như một tài sản rủi ro cao—không phải như một phương án thay thế dự trữ. Các nhà phân tích của QCP Capital đã nhấn mạnh rõ ràng: “Đà tăng của BTC đang gặp khó khăn trong việc tự định hình lại. Thay vì hành xử như một hedge, BTC lại như một cổ phiếu rủi ro cao phản ứng mạnh với lãi suất, địa chính trị và biến động thị trường xuyên biên giới.”

Hành vi này tiết lộ một sự thật căn bản về thị trường hiện tại. Chức năng đồng dự trữ của đô la đang chịu áp lực—vàng tăng giá, châu Âu xem xét độc lập khỏi hệ thống thanh toán của Mỹ—nhưng đồng thời các mối đe dọa chính trị (cuộc thảo luận về thuế của Trump, Greenland, Iran) cảnh báo các nhà đầu tư cần thận trọng. Bitcoin do đó bị kéo vào xu hướng rủi ro chung, bất chấp sức hấp dẫn lý thuyết của nó.

Chương trình ngày: Tâm lý rủi ro toàn thị trường

Chỉ số CoinDesk 20 giảm khoảng 2% trong 24 giờ qua, phản ánh đợt bán tháo diễn ra vào tối thứ Tư qua tất cả các loại tiền điện tử. Ethereum mất 2,06%, Solana và Cardano (ADA) có sức đề kháng cao hơn với +0,49% và +1,82% lần lượt, trong khi XRP ổn định quanh mức 1,62 USD. Các cổ phiếu liên quan đến khai thác mỏ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất—Riot Platforms, Core Scientific và CleanSpark đều giảm từ 3-9% do giá Bitcoin giảm và áp lực lợi suất trái phiếu.

Nguyên nhân? Trái phiếu chính phủ Nhật Bản đã phục hồi sau đợt bán tháo mạnh trước đó—điều này báo hiệu tạm thời an toàn và làm giảm áp lực lợi suất trái phiếu. Nhưng sự phục hồi này rất mong manh. Lợi suất trái phiếu 10 năm của Mỹ vẫn ở mức 4,285%, và tâm lý chung vẫn thận trọng: các tài sản rủi ro như tiền điện tử, cổ phiếu và các vị thế đầu cơ đang giảm dần khi các nhà đầu tư chuyển hướng sang các nơi trú ẩn an toàn hơn.

Chỉ số S&P 500 giảm 2,06%, Nasdaq Composite giảm 2,39%—những mức giảm đáng kể này xác nhận xu hướng rủi ro toàn cầu. Hợp đồng tương lai E-mini S&P 500 mở cửa trước thị trường tăng nhẹ +0,15%, cho thấy các nhà đầu tư đang chuẩn bị cho khả năng phục hồi, nhưng vẫn còn thận trọng.

Nơi nào vàng đi, nơi đó theo sau là nhu cầu đồng dự trữ

Đây là điểm then chốt của vấn đề đồng dự trữ. Hợp đồng tương lai vàng tăng 2,18% lên mức 4.869,70 USD—một dấu hiệu cổ điển cho thấy các nhà đầu tư toàn cầu đang hoài nghi về tiền giấy và chính sách của ngân hàng trung ương. Sự yếu đi của đô la (chỉ số DXY không đổi ở 98,67 nhưng chịu áp lực từ sự tăng giá của châu Âu) cũng cho thấy xu hướng tương tự. Châu Âu và các khu vực khác đang tìm kiếm các phương án thay thế, không phải vì họ muốn chấp nhận Bitcoin, mà vì họ xem chính sách đế quốc thuế của Mỹ là lý do để giảm phụ thuộc vào đô la.

Kịch bản này nên giúp Bitcoin hoạt động tốt hơn. Nhưng điều đó không xảy ra. Tại sao? Bởi trong các giai đoạn bất ổn địa chính trị có hậu quả kinh tế, các nhà đầu tư ưu tiên tiền mặt và các nơi trú ẩn an toàn truyền thống—không phải các phương án thay thế mang tính thử nghiệm. Bitcoin chỉ có thể hoạt động như một đồng dự trữ thay thế khi niềm tin vĩ mô ổn định. Bất ổn sẽ đẩy giá xuống trước tiên.

Các mức kỹ thuật và triển vọng cho Bitcoin

Điểm quan trọng mà các nhà phân tích chú ý là: mức kháng cự tại trung bình động hàm mũ 50 tuần (50W EMA) trên biểu đồ Bitcoin/USD hàng tuần. BTC bị từ chối tại mức này, cho thấy xu hướng đang chịu áp lực. Vùng hỗ trợ cần theo dõi là: 88.120 USD. Miễn là Bitcoin duy trì trên mức này, chúng ta có thể dự đoán xu hướng đi ngang giữa giá EMA và vùng hỗ trợ này.

Nếu không có đột phá rõ ràng trên mức 50 tuần, tâm lý thị trường có khả năng sẽ phản ứng hơn là định hướng. Điều này phù hợp với cảnh báo của QCP: cho đến khi các nhà hoạch định chính sách đưa ra tín hiệu rõ ràng hơn và bất ổn chính trị giảm bớt, crypto có thể sẽ bị thúc đẩy bởi các yếu tố bên ngoài hơn là các yếu tố nội tại của chính nó. Nỗ lực của Bitcoin trong việc tự định vị như một đồng dự trữ thay thế sẽ không có cơ hội cho đến khi áp lực bên ngoài giảm xuống.

Các công ty lớn trong ngành crypto chịu áp lực

Các cổ phiếu liên quan đến hoạt động crypto đều chịu chung đợt giảm. Coinbase Global (COIN) đóng cửa ngày thứ Ba ở mức 227,73 USD, giảm 5,57%, Galaxy Digital (GLXY) giảm 6,44% xuống còn 32,10 USD. Mira Holdings (MARA) mất hơn 8,71% còn 10,37 USD. Các công ty “Kho bạc”—những doanh nghiệp giữ lượng lớn Bitcoin trong bảng cân đối—cũng giảm mạnh: MicroStrategy (MSTR) giảm 7,76% còn 160,23 USD.

Mô hình này chứng tỏ các nhà đầu tư lớn trong lĩnh vực cổ phiếu crypto đang tái cơ cấu danh mục. Không phải là tín hiệu tín nhiệm thấp vào tương lai của Bitcoin như một đồng dự trữ, mà là phản ứng của các cá nhân và chuyên nghiệp khi rút vốn khỏi các tài sản có lợi suất cao hơn.

Dòng vốn ETF tiết lộ sự thận trọng

Các ETF Bitcoin theo dạng spot hàng ngày ghi nhận dòng vốn ròng âm -479,7 triệu USD—một tín hiệu cảnh báo. Tổng cộng, các ETF này đã tạo ra dòng chảy vào khoảng 57,32 tỷ USD kể từ khi thành lập, và chúng nắm giữ khoảng 1,31 triệu BTC. Nhưng các dòng chảy ròng gần đây cho thấy các nhà đầu tư tổ chức đang giảm mức độ tiếp xúc với Bitcoin.

Các ETF spot Ethereum cũng có mô hình tương tự: dòng chảy ròng rút ra hàng ngày -230 triệu USD, mặc dù tổng cộng đã có 12,7 tỷ USD dòng vốn đổ vào. Điều này đặt ra câu hỏi: trước khi có sự chấp nhận của các tổ chức đối với Bitcoin như một đồng dự trữ thay thế, chính các nhà đầu tư tổ chức này lại rút lui khi volatility tăng và chính trị bất ổn gia tăng.

Điều gì sắp tới: Chính sách trên tâm lý

Những ngày tới sẽ phụ thuộc vào các tuyên bố chính sách, các cuộc thảo luận về thuế và các bước đi địa chính trị. Các yêu cầu airdrop của Solana Seeker (SKR) mở vào ngày 21 tháng 1 (đã qua rồi), sự kiện tạo token của Summer.fi (SUMR) diễn ra—nhưng tất cả đều là các vấn đề nhỏ trong bức tranh lớn. Câu hỏi thực sự là: thời gian của giai đoạn rủi ro thấp này kéo dài bao lâu, và khi nào niềm tin vào tiền điện tử sẽ được phục hồi?

Cho đến lúc đó, vị trí đồng dự trữ mà Bitcoin có thể đảm nhận—như một phương án thay thế khi đô la mất vị trí dự trữ—vẫn còn mang tính đầu cơ. Các nhà đầu tư ưu tiên sự thận trọng hơn là suy nghĩ dựa trên kỳ vọng. Bitcoin cần phải chứng minh lại rằng nó là một nơi trú ẩn an toàn trước khi được xem là một đồng dự trữ thay thế nghiêm túc.

Tổng quan thị trường: Biến động và thận trọng

Bitcoin hiện dao động quanh mức 78.220 USD (24h: -0,43%), Ethereum ở mức 2.360 USD (24h: -2,06%). Các tỷ lệ phá vỡ trong crypto vẫn chịu áp lực: tỷ lệ thống trị của BTC là 59,81%, trong khi tỷ lệ ETH/BTC giảm xuống còn 0,03321. Hashrate (trung bình 7 ngày) đạt 1.005 EH/s, cho thấy các miner vẫn tiếp tục hoạt động bất chấp áp lực giá.

Ở cấp độ vĩ mô: lợi suất trái phiếu Mỹ 10 năm là 4,285% (-1 điểm cơ bản), Euro Stoxx 50 giảm -0,61%, FTSE giảm -0,12%. Các nhà giao dịch trước giờ dự kiến phục hồi cẩn trọng, nhưng tâm lý vẫn còn phòng thủ khi bất ổn chính trị còn kéo dài và các ngân hàng trung ương chưa rõ ràng về chính sách của họ.

Đây là thực tế của thị trường crypto hiện đại: không còn dựa vào các yếu tố nội tại hay vị trí dự trữ, mà chủ yếu dựa vào tâm lý vĩ mô, mức độ chấp nhận rủi ro và các diễn biến chính trị. Vai trò của Bitcoin như một đồng dự trữ thay thế sẽ phải chờ đến khi điều kiện thị trường trở nên ổn định hơn.