Trong lịch sử luôn có những "sấm sét nổi lên từ đất bằng"! Cổ phiếu Mỹ cần cẩn trọng với "lời nguyền thay đổi người đứng đầu" của Cục Dự trữ Liên bang?

Cục Dự trữ Liên bang năm nay sẽ đón nhận một cuộc chuyển đổi lãnh đạo đáng chú ý — cựu Ủy viên Cục Dự trữ Liên bang Kevin Woorh đã được Tổng thống Mỹ Donald Trump đề cử làm Chủ tịch mới của Fed, dự kiến sẽ tiếp nhận “quyền lực” của Chủ tịch Powell vào tháng 5 năm nay.

Và dựa trên kinh nghiệm về sự thay đổi lãnh đạo của Fed trong quá khứ, điều này rất có thể sẽ mang lại những yếu tố dao động mới cho thị trường chứng khoán Mỹ…

Dữ liệu do Giám đốc chiến lược chiến thuật cổ phiếu toàn cầu của Ngân hàng Barclays, Alexander Altmann tổng hợp cho thấy, kể từ năm 1930, trong vòng một, ba, sáu tháng sau khi Chủ tịch mới của Fed nhậm chức, chỉ số S&P 500 trung bình có mức giảm lớn nhất lần lượt là 5%, 12% và 16%. Các mức giảm này đều vượt xa mức giảm trung bình trong các năm ngẫu nhiên của chỉ số S&P 500 trong các đỉnh đáy điển hình.

Altmann viết trong một báo cáo gửi khách hàng rằng, “Mặc dù ‘thị trường có thể lo lắng về việc ông Woorh có bị xem là ‘diều hâu’ hay không, nhưng thử thách thực sự có khả năng sẽ đến sau tháng 5. Chủ tịch Fed mới thường sẽ bị ‘thử thách’ phần nào trong vòng sáu tháng đầu tiên sau khi nhậm chức.”

Thực tế, khi xem lại kinh nghiệm của năm vị Chủ tịch Fed trong nửa đầu nhiệm kỳ của họ, những lo ngại về “lời nguyền thay đổi người đứng đầu” rõ ràng không phải là vô căn cứ. Ngoại trừ thời điểm Yellen nhậm chức, chỉ số S&P 500 trong bốn lần thay đổi lãnh đạo Fed còn lại đều đã trải qua ít nhất một thời gian ngắn của “bão tố”.

Ví dụ, trong tuần đầu tiên ông Powell nhậm chức vào tháng 2 năm 2018, thị trường Mỹ đã trải qua một đợt giảm mạnh. Thời điểm đó, do kỳ vọng lạm phát tăng cao gây ra “sụp đổ biến động (Volmageddon)”, các chỉ số chứng khoán nhanh chóng giảm điểm.

Sự biến động dưới thời Bernanke xảy ra vào khoảng tháng thứ 4 sau khi ông nhậm chức. Trong khoảng tháng 5-6 năm 2006, do lo ngại Fed tăng lãi suất quá mức, thị trường đã xuất hiện một đợt bán tháo rõ rệt.

Nguy hiểm hơn, là Greenspan — chỉ sau 3 tháng nhậm chức đã gặp phải “Thứ Hai đen tối” năm 1987, khi chỉ số S&P 500 sụp đổ trong thời gian cực ngắn.

Ngoài ra, để kiểm soát lạm phát phi mã, Volcker đã tăng lãi suất mạnh ngay từ khi bắt đầu nhậm chức vào tháng 8 năm 1979, dẫn đến những biến động dữ dội trên thị trường Mỹ vào mùa thu năm đó.

Liệu Woorh có thể cũng không thoát khỏi số phận đó?

Những kinh nghiệm lịch sử này chắc chắn đã đủ để khiến nhiều nhà giao dịch trên phố Wall cảm thấy căng thẳng trong năm “năm thay đổi lãnh đạo Fed” này.

Hơn nữa, khác với các lần chuyển giao Chủ tịch Fed trước đây thường diễn ra theo kiểu “theo lối cũ” (từ Greenspan đến Bernanke, rồi Yellen, rồi Powell, chính sách tiền tệ gần như kế thừa liên tục), lần này, Woorh, người được Trump đề cử, đã mang trong mình nhãn hiệu “cải cách lớn, thay máu lớn của Fed”.

Nếu được Thượng viện phê chuẩn, Woorh sẽ phải đối mặt với tình trạng thị trường tài chính căng thẳng do Trump nhiều lần chỉ trích Powell về việc chính sách tiền tệ còn quá nới lỏng — thị trường đã bắt đầu lo ngại về tính độc lập của Fed.

Ngoài ra, sau khi Tổng thống Trump đề cử Woorh thay thế Jerome Powell vào thứ Sáu tuần trước, thị trường chứng khoán Mỹ đã giảm mạnh, giá vàng và bạc còn trải qua một đợt sụp đổ lịch sử, do các nhà giao dịch cho rằng Woorh là ứng viên chủ chốt ít thiên về lập trường “diều hâu”. Woorh từng giữ chức Ủy viên Fed từ năm 2006 đến 2011.

Trong thời gian làm việc tại Fed trước đó, Woorh nổi tiếng với lập trường diều hâu, mặc dù gần đây ông đã công khai ủng hộ cắt giảm lãi suất để phù hợp với quan điểm của tổng thống, nhưng quan điểm ủng hộ thu hẹp bảng cân đối của ông vẫn là một điểm lo ngại lớn của thị trường. Nhiều năm qua, Woorh đã nhiều lần công khai chỉ trích các quan chức Fed về việc để ngân hàng trung ương phình to tài sản, điều này đã khiến thị trường đồn đoán rằng, nếu ông lên nắm quyền, có thể sẽ nhanh chóng thực hiện các hành động thu hẹp bảng cân đối.

Nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng, lần thay đổi lãnh đạo Fed này rất có thể sẽ làm gia tăng sự không chắc chắn về đường đi của chính sách tiền tệ — hiện tại, chính sách đang bị kìm hãm bởi các tín hiệu về lạm phát cao và chu kỳ giảm nhiệt của thị trường lao động.

Giám đốc chiến lược thị trường cổ phiếu và danh mục đầu tư của Ngân hàng Thương mại Hoàng gia Canada, Christopher Harvey, nhận định rằng, nếu Fed bắt đầu thu hẹp quy mô bảng cân đối, hành động này sẽ rút bớt thanh khoản khỏi hệ thống tài chính, có thể gây tác động tiêu cực đến các tài sản rủi ro.

Trong khi đó, chiến lược gia của Morgan Stanley, Michael Wilson, trong thư gửi khách hàng hôm thứ Hai, viết rằng, danh tiếng của Woorh với tư cách là người diều hâu về bảng cân đối có thể giúp kiềm chế giá vàng và hỗ trợ nhẹ đồng USD, từ đó “tạo điều kiện để thực hiện các mục tiêu chính sách rộng hơn theo kế hoạch”.