Dưới đây là bản dịch tiếng Việt của nội dung trên:
【银河期货有色】Báo cáo năm về lithium丨Trung tâm giá nâng cao, có thể có sự phân kỳ theo giai đoạn
Tổng quan mở đầu
Tổng quan thị trường:
Dự báo giá lithium năm 2025 có thể phân chia rõ ràng thành hai nửa theo trung tâm năm. Nửa đầu duy trì kỳ vọng dư thừa như đã dự đoán, giá giảm về gần chi phí tiền mặt của spodumene, theo nguồn tin đã có kế hoạch giảm sản lượng tại các mỏ ở nước ngoài, nhưng chưa chính thức quyết định giảm sản lượng. Giai đoạn nửa cuối đã bắt đầu. Quý III, hoạt động dự trữ và động lực kép thúc đẩy, cộng thêm ảnh hưởng của Luật tài nguyên khoáng sản mới đối với giấy phép khai thác, dòng vốn chuyển hướng từ giảm giá, điểm xoay vòng chu kỳ giao dịch xuất hiện, xu hướng ngành tích cực. Đến cuối năm, giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với đáy, dù chính sách quản lý liên tục ra đời, cũng không thể thay đổi xu hướng tăng, sau đợt điều chỉnh ngắn hạn, giá liên tục lập đỉnh mới. Báo cáo cho rằng, lithium là khoáng sản then chốt trong chuyển đổi năng lượng, là nền tảng quan trọng trong cạnh tranh định giá điện toàn cầu, dưới xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” của ngành, xu hướng dài hạn vẫn tích cực. Năm 2026, lithium trở thành lựa chọn ưu tiên của dòng vốn đầu cơ, dự kiến trung tâm giá sẽ nâng cao. Tuy nhiên, do dự báo dư thừa nhỏ trong cả năm, nhịp điệu có phần phức tạp. Nửa đầu xu hướng mua vào khi giá giảm, nửa cuối khi nguồn cung linh hoạt hơn, có thể linh hoạt điều chỉnh chiến lược phòng hộ.
Toàn văn như sau
【银河期货有色】Báo cáo năm về lithium丨Trung tâm giá nâng cao, có thể có sự phân kỳ theo giai đoạn
Tổng quan mở đầu
Tổng quan thị trường:
Dự báo giá lithium năm 2025 có thể phân chia rõ ràng thành hai nửa theo trung tâm năm. Nửa đầu duy trì kỳ vọng dư thừa như đã dự đoán, giá giảm về gần chi phí tiền mặt của spodumene, theo nguồn tin đã có kế hoạch giảm sản lượng tại các mỏ ở nước ngoài, nhưng chưa chính thức quyết định giảm sản lượng. Giai đoạn nửa cuối đã bắt đầu. Quý III, hoạt động dự trữ và động lực kép thúc đẩy, cộng thêm ảnh hưởng của Luật tài nguyên khoáng sản mới đối với giấy phép khai thác, dòng vốn chuyển hướng từ giảm giá, điểm xoay vòng chu kỳ giao dịch xuất hiện, xu hướng ngành tích cực. Đến cuối năm, giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với đáy, dù chính sách quản lý liên tục ra đời, cũng không thể thay đổi xu hướng tăng, sau đợt điều chỉnh ngắn hạn, giá liên tục lập đỉnh mới.
Triển vọng thị trường
Ở cấp độ vĩ mô, thanh khoản nới lỏng, rủi ro thị trường tăng lên. Hướng chiến lược quốc gia khuyến khích hỗ trợ chuyển đổi năng lượng, xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” của ngành tích cực. Ở phía cầu, trợ cấp xe mới giảm tốc, tăng trưởng chậm lại, bùng nổ lưu trữ năng lượng tiếp sức tiêu thụ lithium carbonate. Các nhà sản xuất pin mở rộng sản xuất rút ngắn chu kỳ giao hàng của đơn hàng lưu trữ năng lượng, tăng lượng tiêu thụ lithium carbonate hàng tháng. Giữ tỷ lệ dự trữ và tiêu thụ như cũ đòi hỏi nhiều nguyên liệu hơn. Trong chu kỳ tăng, các doanh nghiệp “bảo cung” theo hướng chủ động bổ sung kho, giảm lượng hàng tồn kho hiện có, thúc đẩy giá tăng. Ở phía cung, giá cao kích thích các dự án mới, tái sản xuất và tăng tốc khai thác, cung linh hoạt tăng trong nửa cuối năm, phù hợp với nhu cầu mở rộng của các nhà sản xuất pin. Trong nửa đầu, các mỏ và nhà luyện kim giữ giá, có thể gây ra sự phân kỳ theo giai đoạn trong quý II. Logic giao dịch: lithium là khoáng sản then chốt trong chuyển đổi năng lượng, là nền tảng quan trọng trong cạnh tranh định giá điện toàn cầu, dưới xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” của ngành, xu hướng dài hạn vẫn tích cực. Năm 2026 là năm chuyển tiếp từ thị trường gấu sang thị trường bò, dòng vốn ưa chuộng, nhịp điệu nhanh, đề xuất linh hoạt trong phòng hộ.
Khuyến nghị chiến lược
Mua đơn phương: Nửa đầu điều chỉnh mua vào, nửa cuối linh hoạt nắm bắt nhịp điệu.
Phương án quyền chọn: Bán quyền chọn giảm giá theo chu kỳ.
Rủi ro: Ảnh hưởng của các yếu tố chính sách vĩ mô và ngành.
Tổng quan thị trường
Dự báo giá lithium năm 2025 có thể phân chia rõ ràng thành hai nửa theo trung tâm năm. Nửa đầu duy trì kỳ vọng dư thừa như đã dự đoán, giá giảm về gần chi phí tiền mặt của spodumene, theo nguồn tin đã có kế hoạch giảm sản lượng tại các mỏ ở nước ngoài, nhưng chưa chính thức quyết định giảm sản lượng. Giai đoạn nửa cuối đã bắt đầu. Quý III, hoạt động dự trữ và động lực kép thúc đẩy, cộng thêm ảnh hưởng của Luật tài nguyên khoáng sản mới đối với giấy phép khai thác, dòng vốn chuyển hướng từ giảm giá, điểm xoay vòng chu kỳ giao dịch xuất hiện, xu hướng ngành tích cực. Đến cuối năm, giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với đáy, dù chính sách quản lý liên tục ra đời, cũng không thể thay đổi xu hướng tăng, sau đợt điều chỉnh ngắn hạn, giá liên tục lập đỉnh mới.
Tốc độ tăng trưởng năng lượng chậm lại, lưu trữ năng lượng không phụ lòng mong đợi
Trợ cấp xe mới giảm tốc, tăng trưởng chậm lại, bùng nổ lưu trữ năng lượng tiếp sức tiêu thụ lithium carbonate. Các nhà sản xuất pin mở rộng sản xuất rút ngắn chu kỳ giao hàng của đơn hàng lưu trữ năng lượng, tăng lượng tiêu thụ lithium carbonate hàng tháng, giữ tỷ lệ dự trữ và tiêu thụ như cũ đòi hỏi nhiều nguyên liệu hơn. Trong chu kỳ tăng, các doanh nghiệp “bảo cung” theo hướng chủ động bổ sung kho, giảm lượng hàng tồn kho hiện có, thúc đẩy giá tăng.
1. Tốc độ tăng trưởng thị trường xe mới chậm lại
1. Thị trường Trung Quốc
Trợ cấp đổi xe cũ trở thành lực lượng quan trọng hỗ trợ tiêu thụ xe mới trong năm 2025. Từ tháng 1 đến 11, đã có hơn 11,2 triệu hồ sơ đăng ký trợ cấp đổi xe cũ, trong khi doanh số xe tại Trung Quốc trong cùng kỳ đạt 31,07 triệu chiếc, chiếm hơn 1/3, trong đó hơn 57% là xe mới năng lượng. Bộ Phát triển và Cải cách Quốc gia, Bộ Tài chính cuối năm ban hành thông báo về chính sách đổi xe lớn quy mô từ năm 2026, hỗ trợ xe cũ và thay thế, mức trợ cấp tối đa bằng mức cố định năm 2025, khác biệt là năm 2026 sẽ dựa theo tỷ lệ giá xe, trợ cấp cho xe giá thấp đã bắt đầu giảm, đồng thời phải theo tiêu chuẩn thống nhất toàn quốc, cấm trợ cấp địa phương để thu hút tiêu dùng, có thể làm giảm doanh số xe tải nặng. Lợi ích là khoản trợ cấp 62,5 tỷ nhân dân tệ được phát trước tháng 1, giúp quá trình chuyển mùa thấp điểm diễn ra suôn sẻ hơn.
Không chỉ trợ cấp đổi xe cũ, từ năm 2026 trở đi, thuế mua xe mới năng lượng sẽ giảm còn một nửa (tiết kiệm tối đa 15.000 nhân dân tệ), các hãng xe đưa ra “chính sách đảm bảo”, cam kết bù chênh lệch thuế cho khách hàng giao xe qua năm, giúp làm dịu mùa thấp điểm đầu năm, nhưng cả năm vẫn sẽ có tác động tiêu cực.
Theo số liệu của Hiệp hội ô tô Trung Quốc, từ tháng 1 đến 11 năm 2025, doanh số xe năng lượng mới của Trung Quốc tăng 31% so với cùng kỳ, đạt 14,73 triệu chiếc, tỷ lệ thâm nhập tháng 11 đạt 53%. Dự kiến cả năm sẽ đạt 16,55 triệu, tăng 29% so với cùng kỳ, tỷ lệ thâm nhập cả năm dự kiến đạt 48%. Trong bối cảnh tỷ lệ thâm nhập của xe con năng lượng mới đã vượt quá 60%, nếu trợ cấp không tăng thêm, tốc độ bán hàng sẽ chậm lại. Do trợ cấp giảm mạnh, từ tháng 10 đã xuất hiện dấu hiệu suy yếu, tháng 12 không rõ ràng trong việc thúc đẩy doanh số, chỉ dựa vào tăng trưởng lớn của xe thương mại mới có thể duy trì tốc độ tăng trưởng chung của xe năng lượng mới. Do trợ cấp toàn diện giảm, dự kiến doanh số xe con năng lượng mới Trung Quốc năm 2026 sẽ tăng trưởng 16%, đạt 17,8 triệu chiếc.
2. Thị trường nước ngoài
Năm 2025, Mỹ thông qua Đạo luật “Lớn và Đẹp”, ngày 30 tháng 9 chấm dứt trợ cấp IRA, quý III tiêu thụ xe năng lượng mới bị thâm hụt do tiêu chuẩn trợ cấp bị hạn chế, doanh số quý IV giảm mạnh. Các chính sách như nới lỏng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu và khí thải đã thúc đẩy các hãng xe quay trở lại thị trường xe chạy nhiên liệu truyền thống, ví dụ Ford công bố cắt giảm nhiều mẫu xe điện, Tesla chuyển hướng sang tự lái, AI và robot, một số nhà máy pin Mỹ chuyển sang lưu trữ năng lượng. Quá trình điện khí hóa ô tô Mỹ dưới chính quyền này không thể tiếp tục.
Châu Âu trong năm nay, nhờ trợ cấp mới, doanh số xe năng lượng mới từ tháng 1 đến 11 tăng 29%, đạt 3,434 triệu chiếc. Tỷ lệ doanh số xe tại Trung Quốc không cao, vẫn còn nhiều dư địa. EU đã bỏ quy định cấm bán xe chạy nhiên liệu mới sau năm 2035, chuyển sang giảm phát thải 90%, nhưng hướng đi không thay đổi, nhịp độ linh hoạt hơn, do các hãng xe nội địa có năng lực cạnh tranh thấp hơn, cần nhiều sự tham gia của các thương hiệu Trung Quốc. Dự kiến năm 2026, tỷ lệ thâm nhập xe con năng lượng mới tại châu Âu vẫn sẽ tăng, đồng thời nhập khẩu nhiều thương hiệu Trung Quốc hơn để đáp ứng tiêu chuẩn phát thải trung bình năm 2025-2027.
Dự báo năm 2026, doanh số xe con năng lượng mới toàn cầu tăng 14%, đạt 24,1 triệu chiếc, trong khi xuất khẩu của Trung Quốc duy trì ở mức cao.
Thứ hai, năng lượng lưu trữ thúc đẩy bùng nổ
1. Thị trường Trung Quốc
Lợi nhuận của các trạm lưu trữ năng lượng Trung Quốc có thể phân thành bốn kênh chính. Thứ nhất, cho thuê dung lượng cung cấp thu nhập ổn định cơ bản, các trạm năng lượng mới sử dụng thuê dung lượng để đáp ứng yêu cầu dự trữ, phí thuê thường từ 250-350 nhân dân tệ mỗi kW mỗi năm, với một trạm 100MW, doanh thu hàng năm có thể đạt 25-35 triệu nhân dân tệ. Thứ hai, khai thác chênh lệch thị trường điện năng là nguồn lợi chính, khi giá thấp thì sạc, giá cao thì xả, lợi nhuận từ chênh lệch giá đỉnh đáy; tại các khu vực đã phát triển như Sơn Đông, Quảng Đông, một trạm 100MW/200MWh có thể thu về 20-25 triệu nhân dân tệ mỗi năm từ khai thác chênh lệch, các trạm lưu trữ phía người dùng còn có thể hưởng lợi cao hơn, vì tự dùng thay thế giá điện tại hộ, cao hơn giá bán lẻ và giá cơ chế. Thứ ba, cung cấp dịch vụ điều chỉnh tần số, điều chỉnh đỉnh, nhận bù đắp, trong đó bù đắp đỉnh khoảng 0,15-0,8 nhân dân tệ mỗi kWh, bù tần số từ 0,1-15 nhân dân tệ mỗi MW. Ngoài ra, một số địa phương còn cung cấp bù trữ lượng như một phần thu nhập, tiêu chuẩn bù khác nhau theo tỉnh, ví dụ Sơn Đông khoảng 330 nhân dân tệ mỗi kW mỗi năm, Nội Mông bù lượng xả của các dự án trước năm 2025 lên tới 0,35 nhân dân tệ mỗi kWh (năm 2026 là 0,28), thực hiện trong 10 năm, bao phủ toàn vòng đời. Nhìn chung, tại các khu vực có chính sách và thị trường tốt, một trạm lưu trữ độc lập 100MW/200MWh vận hành tốt có thể đạt doanh thu hàng năm 50-60 triệu nhân dân tệ, đủ để hỗ trợ dự án đạt tỷ suất lợi nhuận nội bộ khoảng 8%.
Chính phủ Trung Quốc xây dựng hệ thống quy hoạch hoàn chỉnh dựa trên năng lượng lưu trữ mới, gồm ba giai đoạn “14th Five-Year Plan” (2021-2025), “15th Five-Year Plan” (2026-2030) và trung dài hạn (2030-2035), dựa trên Luật Năng lượng, hướng dẫn “Chỉ đạo thúc đẩy phát triển năng lượng lưu trữ mới”, phối hợp với “Kế hoạch hành động xây dựng quy mô năng lượng lưu trữ mới (2025-2027)”, xác định vị trí chiến lược là “xây dựng hệ thống điện năng lượng mới quan trọng, hỗ trợ đạt mục tiêu trung hòa carbon”. Trong khuôn khổ này, đặt ra mục tiêu rõ ràng về quy mô, dự kiến từ 2025 đến 2027, bổ sung hơn 100 GW công suất lắp đặt, cuối 2025 đã vượt 100 GW, mục tiêu cuối 2027 là trên 180 GW; về trung dài hạn, đến 2030, quy mô đạt hơn 240 GW và toàn thị trường hóa, đến 2035 vượt 300 GW, trở thành trụ cột cân bằng và an toàn hệ thống điện.
Nếu tính đến mục tiêu 180 GW tích lũy đến 2027, thì năm 2025 đã vượt quá 100 GW, dự kiến từ 2026-2027 cần bổ sung thêm 80 GW. Dự đoán năm 2026, phần tăng mới chiếm 55-60%, tương ứng 45-50 GW. Tuy nhiên, thực tế có thể vượt dự kiến. Các chính sách cải cách thị trường điện thúc đẩy khả năng kinh tế của lưu trữ năng lượng, khai thác chênh lệch giá đỉnh đáy, bù trữ lượng đã trưởng thành, nhu cầu các trung tâm dữ liệu AI, năng lượng mới dự kiến bùng nổ, các doanh nghiệp sẽ sớm mở rộng đầu tư, nhận trợ cấp trước khi giảm, để đạt lợi nhuận cao hơn, do đó kỳ vọng tích cực cho năm tới đã được phản ánh đầy đủ. Nhìn chung, dưới tác động của chính sách và thị trường, dự kiến năm 2026, công suất lưu trữ năng lượng sẽ tăng mạnh, tỷ lệ độc lập chiếm 90-95%.
2. Thị trường nước ngoài
Thị trường nước ngoài, Bắc Mỹ thiếu hụt năng lượng lớn, nhu cầu AIDC tăng thêm làm trầm trọng thiếu hụt. Bộ Năng lượng Mỹ dự báo, tiêu thụ điện của AIDC năm 2023 là 176 TWh, chiếm 4,4% tổng nhu cầu điện Mỹ. Từ năm 2023 đến 2028, sẽ đạt 325-580 TWh, chiếm 6,7-12% tổng nhu cầu. Từ 2026, quy định FEOC yêu cầu hệ thống lưu trữ năng lượng phải đáp ứng hơn 50% công suất tế bào pin nội địa, hơn 70% lắp ráp nội địa, không đạt tiêu chuẩn sẽ không hưởng ưu đãi thuế tối đa 30%; đồng thời, thuế nhập khẩu pin lưu trữ từ Trung Quốc tăng lên 48,4%, có thể ảnh hưởng tạm thời đến phát triển lưu trữ Mỹ. Tuy nhiên, hệ thống lưới điện già cỗi của Mỹ vẫn cần lưu trữ, sản xuất trong nước cần thời gian dài, vẫn phải dựa vào chuỗi cung ứng Trung Quốc, có thể phải chia sẻ chi phí tăng. Ủy ban châu Âu năm 2025 thông qua “Khung hỗ trợ quốc gia cho hợp đồng công nghiệp sạch” (CISAF), dự kiến đầu tư 100 tỷ euro thúc đẩy chuyển đổi năng lượng EU, các nước như Tây Ban Nha, Hà Lan, Áo đều có trợ cấp lưu trữ. Trong báo cáo “Triển vọng thị trường pin lưu trữ châu Âu 2025-2029” của Hiệp hội năng lượng mặt trời châu Âu, dự đoán năm 2025, công suất lưu trữ mới của châu Âu sẽ đạt 28,7 GWh, tăng 28% so với cùng kỳ. Dự báo dựa trên kỳ vọng phục hồi thị trường hộ gia đình, gấp đôi dự kiến của lưu trữ thương mại, và tốc độ tăng trưởng 24%. Trong kịch bản trung bình, dự kiến năm 2026, lượng triển khai pin lưu trữ của châu Âu sẽ tăng thêm 41,9 GWh, tăng 41%; năm 2027, tăng thêm 68 GWh, tăng 62%. Ngoài các quốc gia nêu trên, Australia, Trung Đông, Chile và các quốc gia mới nổi khác cũng có chính sách trợ cấp, gần đây liên tục tổ chức đấu thầu. Thị trường lưu trữ toàn cầu đang tăng trưởng nhanh, giả định trung tính, đến 2026, tốc độ xuất xưởng pin lưu trữ đạt 50%.
Thứ ba, doanh nghiệp chuyển sang mô hình “bảo cung”, có thể thắt chặt nguồn lưu thông
Trong hai năm qua, do kỳ vọng chung về dư thừa cung, các doanh nghiệp chủ yếu giảm tồn kho, giữ tiền mặt. Các nhà luyện kim ký hợp đồng dài hạn có chiết khấu, phương thức định giá vẫn là M-1, các nhà sản xuất pin cung cấp cho các nhà cực, do đó nhà cực chỉ kiếm phí gia công, tồn kho nguyên liệu thường đủ dùng 1-2 tuần. Nhưng trong chu kỳ tăng, đặc biệt giai đoạn lithium giá 40-60 vạn, cơ sở thực tế ít biến động, nhưng do kỳ vọng tăng giá chung, từ mỏ đến cuối thị trường đều tích trữ hàng, giữ giá cao. Do nguồn lưu thông khan hiếm, tồn kho ẩn, hình thành xu hướng tăng tự thực hiện, đến khi nhu cầu cuối cùng giảm rõ rệt, chu kỳ tồn kho mới bắt đầu giảm, giá cũng sụp đổ. Nửa cuối năm 2025 chỉ là giai đoạn đầu của chu kỳ tăng tiếp theo, ngành chưa hình thành kỳ vọng chung, nên đợt tăng đầu tiên, ngành tích trữ kho ở mức thấp. Nhưng sau đợt tăng do dòng vốn dẫn dắt, ngành rút ra bài học, năm sau có thể chuyển sang mô hình lạc quan, từ đó lặp lại chu kỳ tích trữ chủ động, tạo ra nhu cầu tích trữ bổ sung.
Khả năng linh hoạt của cung vẫn cần thời gian giải phóng
Giá cao kích thích dự án mới, tái sản xuất và tăng tốc khai thác, cung linh hoạt trong nửa cuối năm tăng, phù hợp với nhu cầu mở rộng của các nhà sản xuất pin. Nửa đầu năm, các mỏ và nhà luyện kim giữ giá, có thể gây ra sự phân kỳ theo giai đoạn trong quý II.
1. Tăng sản lượng mới, khai thác và tái sản xuất của mỏ để tăng khả năng cung
Trong giai đoạn 2021-2022, giá lithium cao thúc đẩy đầu tư công suất mới, từ 2023-2026, mỗi năm tăng thêm 40-50 nghìn tấn. Do giá giảm, nhiều mỏ tuyên bố cắt giảm chi tiêu vốn trong năm 2024, ảnh hưởng đến thăm dò và quy hoạch dự án mới. Trong khoảng 2027-2028, công suất mới giảm xuống dưới 20 nghìn tấn mỗi năm. Dự kiến, đỉnh tăng trưởng sẽ đến vào nửa cuối năm 2026 đến đầu năm 2027.
Trong năm 2026, các nguồn tăng trưởng chủ yếu gồm: các mỏ muối ở Argentina, Qinghai, Tây Tạng; nhà máy chế biến số 3 tại Greenbushes, Australia; các mỏ spodumene ở Mali, Congo (Kinshasa), Brazil, các mỏ spodumene tại Tân Cương và Tứ Xuyên trong nội địa, cùng các mỏ mica lithium ở Hồ Nam và Nội Mông. Ngoài ra còn có các dự án tái sản xuất như mỏ của Sigma tại Brazil, mỏ ở Zimbabwe, mỏ ở Giang Tây, v.v. Hiện dự kiến tái sản xuất của Giản Thạch bị trì hoãn đến sau Tết Nguyên đán 2026, cần theo dõi biến động thực tế. Trong năm 2024, có 4 mỏ Australia tạm dừng hoạt động do giá thấp, trong đó Cattlin do cạn kiệt tài nguyên chuyển sang bảo trì, không còn nhạy cảm với giá. Các mỏ Finniss, Bald Hill, Ngungaju đều có điều kiện tái sản xuất, giá hiện tại đã có lợi nhuận, nếu duy trì lâu dài, có thể kích thích các mỏ này hoạt động trở lại, cung cấp khả năng linh hoạt bổ sung. Hiện giá muối lithium gấp khoảng 2 lần chi phí tiền mặt của các mỏ chính, dự kiến sẽ thúc đẩy các mỏ đẩy nhanh đầu tư, khai thác và tái sản xuất.
Sau nhiều năm phát triển, tỷ lệ sản lượng muối hồ muối vượt qua Australia, chiếm gần 30%, trong khi Australia giảm còn khoảng 25%. Dự kiến năm 2026, các loại nguyên liệu đều có tăng trưởng, nhưng do các bất ổn chính trị và khó khăn logistics tại châu Phi, sản lượng có thể không đạt kỳ vọng. Các mỏ lithium nội địa sau điều chỉnh ngày càng hợp quy, phần lớn là công suất mới, tăng trưởng cũng có thể thấp hơn dự kiến. Ước tính thận trọng, năm 2026, nguồn tài nguyên lithium toàn cầu tăng 26%, đạt 2,066 triệu tấn.
2. Tăng công suất luyện kim, tỷ lệ mỏ tự sở hữu tăng
Sau khi Giản Thạch ngừng hoạt động tháng 8, cần bổ sung sản lượng từ các mỏ gia công lithium. Công suất gia công nội địa gần như đã đạt mức tối đa, có thể thấy tỷ lệ vận hành không còn tăng nữa. Theo thông tin, trong năm nay, các nhà luyện kim cũng có thêm công suất mới đi vào hoạt động, nhưng việc tăng sản lượng cần thời gian, đồng thời giá các mỏ nước ngoài theo sát thị trường, do giữ giá cao, phí gia công của các nhà gia công thấp, một số công suất cao chi phí cao vẫn còn bỏ trống. Chỉ còn cách mở rộng các mỏ của doanh nghiệp Trung Quốc, nâng cao tỷ lệ mỏ tự sở hữu. Năm 2025, hai mỏ ở Mali hoạt động bình thường, năm 2026 dự kiến vận hành đầy đủ, đồng thời các mỏ lớn trong nước cũng đi vào hoạt động, tỷ lệ tự cung tự cấp tiếp tục tăng. Ngoài ra, chênh lệch giá giữa lithium carbonate và hydroxide lithium cũng mở rộng, một số dây chuyền linh hoạt chuyển sang sản xuất lithium carbonate, cùng với xu hướng tăng giá, có thể mang lại phần tăng trưởng bổ sung.
Hiện tại, tồn kho các nhà sản xuất muối lithium ở mức thấp, dự kiến tỷ lệ ký hợp đồng dài hạn năm 2026 còn thấp hơn, do đó các nhà luyện kim cần bổ sung tồn kho trước. Quá trình này sẽ mất thời gian, ngay cả khi sản lượng tháng tăng, cũng có thể không lưu thông hết, cần theo dõi biến động liên tục.
Triển vọng thị trường và khuyến nghị chiến lược
Trong giả định trung tính năm 2026, Giản Thạch sẽ hoạt động trở lại sau Tết Nguyên đán với công suất 60.000 tấn/năm. Nhu cầu năng lượng tăng 20%, nhu cầu lưu trữ tăng 50%. Tốc độ tăng cung cao hơn nhu cầu, dư thừa mở rộng chút ít. Dự kiến đến 2027, sẽ chuyển sang thiếu hụt.
Trong mô hình cân bằng tĩnh, không tính đến biến động chu kỳ tồn kho ảnh hưởng đến giá. Xét về logic vĩ mô, lithium là khoáng sản then chốt trong chuyển đổi năng lượng, là nền tảng cạnh tranh định giá điện toàn cầu, dưới xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” dài hạn của ngành, xu hướng tích cực. Với mức tồn kho hiện thấp, khi doanh nghiệp chuyển sang mô hình “bảo cung”, chắc chắn sẽ bước vào giai đoạn tích trữ chủ động, khả năng tăng giá lớn. Nhưng giá cao cũng sẽ ảnh hưởng đến cân bằng, nếu định giá quá lạc quan, có thể gây áp lực ngược. Năm 2026 là năm chuyển tiếp từ thị trường gấu sang thị trường bò, lithium trở thành lựa chọn ưu tiên của dòng vốn, trung tâm giá dự kiến nâng cao. Tuy nhiên, do dự báo dư thừa nhỏ trong cả năm, nhịp điệu có phần phức tạp. Nửa đầu xu hướng mua vào khi giá giảm, nửa cuối linh hoạt điều chỉnh theo khả năng cung ứng.
(Nguồn: Nhân Dân Tài Tín)
Xem bản gốc
Trang này có thể chứa nội dung của bên thứ ba, được cung cấp chỉ nhằm mục đích thông tin (không phải là tuyên bố/bảo đảm) và không được coi là sự chứng thực cho quan điểm của Gate hoặc là lời khuyên về tài chính hoặc chuyên môn. Xem Tuyên bố từ chối trách nhiệm để biết chi tiết.
Chứng khoán Ngân Hà: Dự kiến trung tâm giá lithium sẽ tăng lên, có thể xảy ra sự lệch pha theo giai đoạn
Dưới đây là bản dịch tiếng Việt của nội dung trên:
【银河期货有色】Báo cáo năm về lithium丨Trung tâm giá nâng cao, có thể có sự phân kỳ theo giai đoạn
Tổng quan mở đầu
Tổng quan thị trường:
Dự báo giá lithium năm 2025 có thể phân chia rõ ràng thành hai nửa theo trung tâm năm. Nửa đầu duy trì kỳ vọng dư thừa như đã dự đoán, giá giảm về gần chi phí tiền mặt của spodumene, theo nguồn tin đã có kế hoạch giảm sản lượng tại các mỏ ở nước ngoài, nhưng chưa chính thức quyết định giảm sản lượng. Giai đoạn nửa cuối đã bắt đầu. Quý III, hoạt động dự trữ và động lực kép thúc đẩy, cộng thêm ảnh hưởng của Luật tài nguyên khoáng sản mới đối với giấy phép khai thác, dòng vốn chuyển hướng từ giảm giá, điểm xoay vòng chu kỳ giao dịch xuất hiện, xu hướng ngành tích cực. Đến cuối năm, giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với đáy, dù chính sách quản lý liên tục ra đời, cũng không thể thay đổi xu hướng tăng, sau đợt điều chỉnh ngắn hạn, giá liên tục lập đỉnh mới. Báo cáo cho rằng, lithium là khoáng sản then chốt trong chuyển đổi năng lượng, là nền tảng quan trọng trong cạnh tranh định giá điện toàn cầu, dưới xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” của ngành, xu hướng dài hạn vẫn tích cực. Năm 2026, lithium trở thành lựa chọn ưu tiên của dòng vốn đầu cơ, dự kiến trung tâm giá sẽ nâng cao. Tuy nhiên, do dự báo dư thừa nhỏ trong cả năm, nhịp điệu có phần phức tạp. Nửa đầu xu hướng mua vào khi giá giảm, nửa cuối khi nguồn cung linh hoạt hơn, có thể linh hoạt điều chỉnh chiến lược phòng hộ.
Toàn văn như sau
【银河期货有色】Báo cáo năm về lithium丨Trung tâm giá nâng cao, có thể có sự phân kỳ theo giai đoạn
Tổng quan mở đầu
Tổng quan thị trường:
Dự báo giá lithium năm 2025 có thể phân chia rõ ràng thành hai nửa theo trung tâm năm. Nửa đầu duy trì kỳ vọng dư thừa như đã dự đoán, giá giảm về gần chi phí tiền mặt của spodumene, theo nguồn tin đã có kế hoạch giảm sản lượng tại các mỏ ở nước ngoài, nhưng chưa chính thức quyết định giảm sản lượng. Giai đoạn nửa cuối đã bắt đầu. Quý III, hoạt động dự trữ và động lực kép thúc đẩy, cộng thêm ảnh hưởng của Luật tài nguyên khoáng sản mới đối với giấy phép khai thác, dòng vốn chuyển hướng từ giảm giá, điểm xoay vòng chu kỳ giao dịch xuất hiện, xu hướng ngành tích cực. Đến cuối năm, giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với đáy, dù chính sách quản lý liên tục ra đời, cũng không thể thay đổi xu hướng tăng, sau đợt điều chỉnh ngắn hạn, giá liên tục lập đỉnh mới.
Triển vọng thị trường
Ở cấp độ vĩ mô, thanh khoản nới lỏng, rủi ro thị trường tăng lên. Hướng chiến lược quốc gia khuyến khích hỗ trợ chuyển đổi năng lượng, xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” của ngành tích cực. Ở phía cầu, trợ cấp xe mới giảm tốc, tăng trưởng chậm lại, bùng nổ lưu trữ năng lượng tiếp sức tiêu thụ lithium carbonate. Các nhà sản xuất pin mở rộng sản xuất rút ngắn chu kỳ giao hàng của đơn hàng lưu trữ năng lượng, tăng lượng tiêu thụ lithium carbonate hàng tháng. Giữ tỷ lệ dự trữ và tiêu thụ như cũ đòi hỏi nhiều nguyên liệu hơn. Trong chu kỳ tăng, các doanh nghiệp “bảo cung” theo hướng chủ động bổ sung kho, giảm lượng hàng tồn kho hiện có, thúc đẩy giá tăng. Ở phía cung, giá cao kích thích các dự án mới, tái sản xuất và tăng tốc khai thác, cung linh hoạt tăng trong nửa cuối năm, phù hợp với nhu cầu mở rộng của các nhà sản xuất pin. Trong nửa đầu, các mỏ và nhà luyện kim giữ giá, có thể gây ra sự phân kỳ theo giai đoạn trong quý II. Logic giao dịch: lithium là khoáng sản then chốt trong chuyển đổi năng lượng, là nền tảng quan trọng trong cạnh tranh định giá điện toàn cầu, dưới xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” của ngành, xu hướng dài hạn vẫn tích cực. Năm 2026 là năm chuyển tiếp từ thị trường gấu sang thị trường bò, dòng vốn ưa chuộng, nhịp điệu nhanh, đề xuất linh hoạt trong phòng hộ.
Khuyến nghị chiến lược
Rủi ro: Ảnh hưởng của các yếu tố chính sách vĩ mô và ngành.
Tổng quan thị trường
Dự báo giá lithium năm 2025 có thể phân chia rõ ràng thành hai nửa theo trung tâm năm. Nửa đầu duy trì kỳ vọng dư thừa như đã dự đoán, giá giảm về gần chi phí tiền mặt của spodumene, theo nguồn tin đã có kế hoạch giảm sản lượng tại các mỏ ở nước ngoài, nhưng chưa chính thức quyết định giảm sản lượng. Giai đoạn nửa cuối đã bắt đầu. Quý III, hoạt động dự trữ và động lực kép thúc đẩy, cộng thêm ảnh hưởng của Luật tài nguyên khoáng sản mới đối với giấy phép khai thác, dòng vốn chuyển hướng từ giảm giá, điểm xoay vòng chu kỳ giao dịch xuất hiện, xu hướng ngành tích cực. Đến cuối năm, giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với đáy, dù chính sách quản lý liên tục ra đời, cũng không thể thay đổi xu hướng tăng, sau đợt điều chỉnh ngắn hạn, giá liên tục lập đỉnh mới.
Tốc độ tăng trưởng năng lượng chậm lại, lưu trữ năng lượng không phụ lòng mong đợi
Trợ cấp xe mới giảm tốc, tăng trưởng chậm lại, bùng nổ lưu trữ năng lượng tiếp sức tiêu thụ lithium carbonate. Các nhà sản xuất pin mở rộng sản xuất rút ngắn chu kỳ giao hàng của đơn hàng lưu trữ năng lượng, tăng lượng tiêu thụ lithium carbonate hàng tháng, giữ tỷ lệ dự trữ và tiêu thụ như cũ đòi hỏi nhiều nguyên liệu hơn. Trong chu kỳ tăng, các doanh nghiệp “bảo cung” theo hướng chủ động bổ sung kho, giảm lượng hàng tồn kho hiện có, thúc đẩy giá tăng.
1. Tốc độ tăng trưởng thị trường xe mới chậm lại
1. Thị trường Trung Quốc
Trợ cấp đổi xe cũ trở thành lực lượng quan trọng hỗ trợ tiêu thụ xe mới trong năm 2025. Từ tháng 1 đến 11, đã có hơn 11,2 triệu hồ sơ đăng ký trợ cấp đổi xe cũ, trong khi doanh số xe tại Trung Quốc trong cùng kỳ đạt 31,07 triệu chiếc, chiếm hơn 1/3, trong đó hơn 57% là xe mới năng lượng. Bộ Phát triển và Cải cách Quốc gia, Bộ Tài chính cuối năm ban hành thông báo về chính sách đổi xe lớn quy mô từ năm 2026, hỗ trợ xe cũ và thay thế, mức trợ cấp tối đa bằng mức cố định năm 2025, khác biệt là năm 2026 sẽ dựa theo tỷ lệ giá xe, trợ cấp cho xe giá thấp đã bắt đầu giảm, đồng thời phải theo tiêu chuẩn thống nhất toàn quốc, cấm trợ cấp địa phương để thu hút tiêu dùng, có thể làm giảm doanh số xe tải nặng. Lợi ích là khoản trợ cấp 62,5 tỷ nhân dân tệ được phát trước tháng 1, giúp quá trình chuyển mùa thấp điểm diễn ra suôn sẻ hơn.
Không chỉ trợ cấp đổi xe cũ, từ năm 2026 trở đi, thuế mua xe mới năng lượng sẽ giảm còn một nửa (tiết kiệm tối đa 15.000 nhân dân tệ), các hãng xe đưa ra “chính sách đảm bảo”, cam kết bù chênh lệch thuế cho khách hàng giao xe qua năm, giúp làm dịu mùa thấp điểm đầu năm, nhưng cả năm vẫn sẽ có tác động tiêu cực.
Theo số liệu của Hiệp hội ô tô Trung Quốc, từ tháng 1 đến 11 năm 2025, doanh số xe năng lượng mới của Trung Quốc tăng 31% so với cùng kỳ, đạt 14,73 triệu chiếc, tỷ lệ thâm nhập tháng 11 đạt 53%. Dự kiến cả năm sẽ đạt 16,55 triệu, tăng 29% so với cùng kỳ, tỷ lệ thâm nhập cả năm dự kiến đạt 48%. Trong bối cảnh tỷ lệ thâm nhập của xe con năng lượng mới đã vượt quá 60%, nếu trợ cấp không tăng thêm, tốc độ bán hàng sẽ chậm lại. Do trợ cấp giảm mạnh, từ tháng 10 đã xuất hiện dấu hiệu suy yếu, tháng 12 không rõ ràng trong việc thúc đẩy doanh số, chỉ dựa vào tăng trưởng lớn của xe thương mại mới có thể duy trì tốc độ tăng trưởng chung của xe năng lượng mới. Do trợ cấp toàn diện giảm, dự kiến doanh số xe con năng lượng mới Trung Quốc năm 2026 sẽ tăng trưởng 16%, đạt 17,8 triệu chiếc.
2. Thị trường nước ngoài
Năm 2025, Mỹ thông qua Đạo luật “Lớn và Đẹp”, ngày 30 tháng 9 chấm dứt trợ cấp IRA, quý III tiêu thụ xe năng lượng mới bị thâm hụt do tiêu chuẩn trợ cấp bị hạn chế, doanh số quý IV giảm mạnh. Các chính sách như nới lỏng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu và khí thải đã thúc đẩy các hãng xe quay trở lại thị trường xe chạy nhiên liệu truyền thống, ví dụ Ford công bố cắt giảm nhiều mẫu xe điện, Tesla chuyển hướng sang tự lái, AI và robot, một số nhà máy pin Mỹ chuyển sang lưu trữ năng lượng. Quá trình điện khí hóa ô tô Mỹ dưới chính quyền này không thể tiếp tục.
Châu Âu trong năm nay, nhờ trợ cấp mới, doanh số xe năng lượng mới từ tháng 1 đến 11 tăng 29%, đạt 3,434 triệu chiếc. Tỷ lệ doanh số xe tại Trung Quốc không cao, vẫn còn nhiều dư địa. EU đã bỏ quy định cấm bán xe chạy nhiên liệu mới sau năm 2035, chuyển sang giảm phát thải 90%, nhưng hướng đi không thay đổi, nhịp độ linh hoạt hơn, do các hãng xe nội địa có năng lực cạnh tranh thấp hơn, cần nhiều sự tham gia của các thương hiệu Trung Quốc. Dự kiến năm 2026, tỷ lệ thâm nhập xe con năng lượng mới tại châu Âu vẫn sẽ tăng, đồng thời nhập khẩu nhiều thương hiệu Trung Quốc hơn để đáp ứng tiêu chuẩn phát thải trung bình năm 2025-2027.
Dự báo năm 2026, doanh số xe con năng lượng mới toàn cầu tăng 14%, đạt 24,1 triệu chiếc, trong khi xuất khẩu của Trung Quốc duy trì ở mức cao.
Thứ hai, năng lượng lưu trữ thúc đẩy bùng nổ
1. Thị trường Trung Quốc
Lợi nhuận của các trạm lưu trữ năng lượng Trung Quốc có thể phân thành bốn kênh chính. Thứ nhất, cho thuê dung lượng cung cấp thu nhập ổn định cơ bản, các trạm năng lượng mới sử dụng thuê dung lượng để đáp ứng yêu cầu dự trữ, phí thuê thường từ 250-350 nhân dân tệ mỗi kW mỗi năm, với một trạm 100MW, doanh thu hàng năm có thể đạt 25-35 triệu nhân dân tệ. Thứ hai, khai thác chênh lệch thị trường điện năng là nguồn lợi chính, khi giá thấp thì sạc, giá cao thì xả, lợi nhuận từ chênh lệch giá đỉnh đáy; tại các khu vực đã phát triển như Sơn Đông, Quảng Đông, một trạm 100MW/200MWh có thể thu về 20-25 triệu nhân dân tệ mỗi năm từ khai thác chênh lệch, các trạm lưu trữ phía người dùng còn có thể hưởng lợi cao hơn, vì tự dùng thay thế giá điện tại hộ, cao hơn giá bán lẻ và giá cơ chế. Thứ ba, cung cấp dịch vụ điều chỉnh tần số, điều chỉnh đỉnh, nhận bù đắp, trong đó bù đắp đỉnh khoảng 0,15-0,8 nhân dân tệ mỗi kWh, bù tần số từ 0,1-15 nhân dân tệ mỗi MW. Ngoài ra, một số địa phương còn cung cấp bù trữ lượng như một phần thu nhập, tiêu chuẩn bù khác nhau theo tỉnh, ví dụ Sơn Đông khoảng 330 nhân dân tệ mỗi kW mỗi năm, Nội Mông bù lượng xả của các dự án trước năm 2025 lên tới 0,35 nhân dân tệ mỗi kWh (năm 2026 là 0,28), thực hiện trong 10 năm, bao phủ toàn vòng đời. Nhìn chung, tại các khu vực có chính sách và thị trường tốt, một trạm lưu trữ độc lập 100MW/200MWh vận hành tốt có thể đạt doanh thu hàng năm 50-60 triệu nhân dân tệ, đủ để hỗ trợ dự án đạt tỷ suất lợi nhuận nội bộ khoảng 8%.
Chính phủ Trung Quốc xây dựng hệ thống quy hoạch hoàn chỉnh dựa trên năng lượng lưu trữ mới, gồm ba giai đoạn “14th Five-Year Plan” (2021-2025), “15th Five-Year Plan” (2026-2030) và trung dài hạn (2030-2035), dựa trên Luật Năng lượng, hướng dẫn “Chỉ đạo thúc đẩy phát triển năng lượng lưu trữ mới”, phối hợp với “Kế hoạch hành động xây dựng quy mô năng lượng lưu trữ mới (2025-2027)”, xác định vị trí chiến lược là “xây dựng hệ thống điện năng lượng mới quan trọng, hỗ trợ đạt mục tiêu trung hòa carbon”. Trong khuôn khổ này, đặt ra mục tiêu rõ ràng về quy mô, dự kiến từ 2025 đến 2027, bổ sung hơn 100 GW công suất lắp đặt, cuối 2025 đã vượt 100 GW, mục tiêu cuối 2027 là trên 180 GW; về trung dài hạn, đến 2030, quy mô đạt hơn 240 GW và toàn thị trường hóa, đến 2035 vượt 300 GW, trở thành trụ cột cân bằng và an toàn hệ thống điện.
Nếu tính đến mục tiêu 180 GW tích lũy đến 2027, thì năm 2025 đã vượt quá 100 GW, dự kiến từ 2026-2027 cần bổ sung thêm 80 GW. Dự đoán năm 2026, phần tăng mới chiếm 55-60%, tương ứng 45-50 GW. Tuy nhiên, thực tế có thể vượt dự kiến. Các chính sách cải cách thị trường điện thúc đẩy khả năng kinh tế của lưu trữ năng lượng, khai thác chênh lệch giá đỉnh đáy, bù trữ lượng đã trưởng thành, nhu cầu các trung tâm dữ liệu AI, năng lượng mới dự kiến bùng nổ, các doanh nghiệp sẽ sớm mở rộng đầu tư, nhận trợ cấp trước khi giảm, để đạt lợi nhuận cao hơn, do đó kỳ vọng tích cực cho năm tới đã được phản ánh đầy đủ. Nhìn chung, dưới tác động của chính sách và thị trường, dự kiến năm 2026, công suất lưu trữ năng lượng sẽ tăng mạnh, tỷ lệ độc lập chiếm 90-95%.
2. Thị trường nước ngoài
Thị trường nước ngoài, Bắc Mỹ thiếu hụt năng lượng lớn, nhu cầu AIDC tăng thêm làm trầm trọng thiếu hụt. Bộ Năng lượng Mỹ dự báo, tiêu thụ điện của AIDC năm 2023 là 176 TWh, chiếm 4,4% tổng nhu cầu điện Mỹ. Từ năm 2023 đến 2028, sẽ đạt 325-580 TWh, chiếm 6,7-12% tổng nhu cầu. Từ 2026, quy định FEOC yêu cầu hệ thống lưu trữ năng lượng phải đáp ứng hơn 50% công suất tế bào pin nội địa, hơn 70% lắp ráp nội địa, không đạt tiêu chuẩn sẽ không hưởng ưu đãi thuế tối đa 30%; đồng thời, thuế nhập khẩu pin lưu trữ từ Trung Quốc tăng lên 48,4%, có thể ảnh hưởng tạm thời đến phát triển lưu trữ Mỹ. Tuy nhiên, hệ thống lưới điện già cỗi của Mỹ vẫn cần lưu trữ, sản xuất trong nước cần thời gian dài, vẫn phải dựa vào chuỗi cung ứng Trung Quốc, có thể phải chia sẻ chi phí tăng. Ủy ban châu Âu năm 2025 thông qua “Khung hỗ trợ quốc gia cho hợp đồng công nghiệp sạch” (CISAF), dự kiến đầu tư 100 tỷ euro thúc đẩy chuyển đổi năng lượng EU, các nước như Tây Ban Nha, Hà Lan, Áo đều có trợ cấp lưu trữ. Trong báo cáo “Triển vọng thị trường pin lưu trữ châu Âu 2025-2029” của Hiệp hội năng lượng mặt trời châu Âu, dự đoán năm 2025, công suất lưu trữ mới của châu Âu sẽ đạt 28,7 GWh, tăng 28% so với cùng kỳ. Dự báo dựa trên kỳ vọng phục hồi thị trường hộ gia đình, gấp đôi dự kiến của lưu trữ thương mại, và tốc độ tăng trưởng 24%. Trong kịch bản trung bình, dự kiến năm 2026, lượng triển khai pin lưu trữ của châu Âu sẽ tăng thêm 41,9 GWh, tăng 41%; năm 2027, tăng thêm 68 GWh, tăng 62%. Ngoài các quốc gia nêu trên, Australia, Trung Đông, Chile và các quốc gia mới nổi khác cũng có chính sách trợ cấp, gần đây liên tục tổ chức đấu thầu. Thị trường lưu trữ toàn cầu đang tăng trưởng nhanh, giả định trung tính, đến 2026, tốc độ xuất xưởng pin lưu trữ đạt 50%.
Thứ ba, doanh nghiệp chuyển sang mô hình “bảo cung”, có thể thắt chặt nguồn lưu thông
Trong hai năm qua, do kỳ vọng chung về dư thừa cung, các doanh nghiệp chủ yếu giảm tồn kho, giữ tiền mặt. Các nhà luyện kim ký hợp đồng dài hạn có chiết khấu, phương thức định giá vẫn là M-1, các nhà sản xuất pin cung cấp cho các nhà cực, do đó nhà cực chỉ kiếm phí gia công, tồn kho nguyên liệu thường đủ dùng 1-2 tuần. Nhưng trong chu kỳ tăng, đặc biệt giai đoạn lithium giá 40-60 vạn, cơ sở thực tế ít biến động, nhưng do kỳ vọng tăng giá chung, từ mỏ đến cuối thị trường đều tích trữ hàng, giữ giá cao. Do nguồn lưu thông khan hiếm, tồn kho ẩn, hình thành xu hướng tăng tự thực hiện, đến khi nhu cầu cuối cùng giảm rõ rệt, chu kỳ tồn kho mới bắt đầu giảm, giá cũng sụp đổ. Nửa cuối năm 2025 chỉ là giai đoạn đầu của chu kỳ tăng tiếp theo, ngành chưa hình thành kỳ vọng chung, nên đợt tăng đầu tiên, ngành tích trữ kho ở mức thấp. Nhưng sau đợt tăng do dòng vốn dẫn dắt, ngành rút ra bài học, năm sau có thể chuyển sang mô hình lạc quan, từ đó lặp lại chu kỳ tích trữ chủ động, tạo ra nhu cầu tích trữ bổ sung.
Khả năng linh hoạt của cung vẫn cần thời gian giải phóng
Giá cao kích thích dự án mới, tái sản xuất và tăng tốc khai thác, cung linh hoạt trong nửa cuối năm tăng, phù hợp với nhu cầu mở rộng của các nhà sản xuất pin. Nửa đầu năm, các mỏ và nhà luyện kim giữ giá, có thể gây ra sự phân kỳ theo giai đoạn trong quý II.
1. Tăng sản lượng mới, khai thác và tái sản xuất của mỏ để tăng khả năng cung
Trong giai đoạn 2021-2022, giá lithium cao thúc đẩy đầu tư công suất mới, từ 2023-2026, mỗi năm tăng thêm 40-50 nghìn tấn. Do giá giảm, nhiều mỏ tuyên bố cắt giảm chi tiêu vốn trong năm 2024, ảnh hưởng đến thăm dò và quy hoạch dự án mới. Trong khoảng 2027-2028, công suất mới giảm xuống dưới 20 nghìn tấn mỗi năm. Dự kiến, đỉnh tăng trưởng sẽ đến vào nửa cuối năm 2026 đến đầu năm 2027.
Trong năm 2026, các nguồn tăng trưởng chủ yếu gồm: các mỏ muối ở Argentina, Qinghai, Tây Tạng; nhà máy chế biến số 3 tại Greenbushes, Australia; các mỏ spodumene ở Mali, Congo (Kinshasa), Brazil, các mỏ spodumene tại Tân Cương và Tứ Xuyên trong nội địa, cùng các mỏ mica lithium ở Hồ Nam và Nội Mông. Ngoài ra còn có các dự án tái sản xuất như mỏ của Sigma tại Brazil, mỏ ở Zimbabwe, mỏ ở Giang Tây, v.v. Hiện dự kiến tái sản xuất của Giản Thạch bị trì hoãn đến sau Tết Nguyên đán 2026, cần theo dõi biến động thực tế. Trong năm 2024, có 4 mỏ Australia tạm dừng hoạt động do giá thấp, trong đó Cattlin do cạn kiệt tài nguyên chuyển sang bảo trì, không còn nhạy cảm với giá. Các mỏ Finniss, Bald Hill, Ngungaju đều có điều kiện tái sản xuất, giá hiện tại đã có lợi nhuận, nếu duy trì lâu dài, có thể kích thích các mỏ này hoạt động trở lại, cung cấp khả năng linh hoạt bổ sung. Hiện giá muối lithium gấp khoảng 2 lần chi phí tiền mặt của các mỏ chính, dự kiến sẽ thúc đẩy các mỏ đẩy nhanh đầu tư, khai thác và tái sản xuất.
Sau nhiều năm phát triển, tỷ lệ sản lượng muối hồ muối vượt qua Australia, chiếm gần 30%, trong khi Australia giảm còn khoảng 25%. Dự kiến năm 2026, các loại nguyên liệu đều có tăng trưởng, nhưng do các bất ổn chính trị và khó khăn logistics tại châu Phi, sản lượng có thể không đạt kỳ vọng. Các mỏ lithium nội địa sau điều chỉnh ngày càng hợp quy, phần lớn là công suất mới, tăng trưởng cũng có thể thấp hơn dự kiến. Ước tính thận trọng, năm 2026, nguồn tài nguyên lithium toàn cầu tăng 26%, đạt 2,066 triệu tấn.
2. Tăng công suất luyện kim, tỷ lệ mỏ tự sở hữu tăng
Sau khi Giản Thạch ngừng hoạt động tháng 8, cần bổ sung sản lượng từ các mỏ gia công lithium. Công suất gia công nội địa gần như đã đạt mức tối đa, có thể thấy tỷ lệ vận hành không còn tăng nữa. Theo thông tin, trong năm nay, các nhà luyện kim cũng có thêm công suất mới đi vào hoạt động, nhưng việc tăng sản lượng cần thời gian, đồng thời giá các mỏ nước ngoài theo sát thị trường, do giữ giá cao, phí gia công của các nhà gia công thấp, một số công suất cao chi phí cao vẫn còn bỏ trống. Chỉ còn cách mở rộng các mỏ của doanh nghiệp Trung Quốc, nâng cao tỷ lệ mỏ tự sở hữu. Năm 2025, hai mỏ ở Mali hoạt động bình thường, năm 2026 dự kiến vận hành đầy đủ, đồng thời các mỏ lớn trong nước cũng đi vào hoạt động, tỷ lệ tự cung tự cấp tiếp tục tăng. Ngoài ra, chênh lệch giá giữa lithium carbonate và hydroxide lithium cũng mở rộng, một số dây chuyền linh hoạt chuyển sang sản xuất lithium carbonate, cùng với xu hướng tăng giá, có thể mang lại phần tăng trưởng bổ sung.
Hiện tại, tồn kho các nhà sản xuất muối lithium ở mức thấp, dự kiến tỷ lệ ký hợp đồng dài hạn năm 2026 còn thấp hơn, do đó các nhà luyện kim cần bổ sung tồn kho trước. Quá trình này sẽ mất thời gian, ngay cả khi sản lượng tháng tăng, cũng có thể không lưu thông hết, cần theo dõi biến động liên tục.
Triển vọng thị trường và khuyến nghị chiến lược
Trong giả định trung tính năm 2026, Giản Thạch sẽ hoạt động trở lại sau Tết Nguyên đán với công suất 60.000 tấn/năm. Nhu cầu năng lượng tăng 20%, nhu cầu lưu trữ tăng 50%. Tốc độ tăng cung cao hơn nhu cầu, dư thừa mở rộng chút ít. Dự kiến đến 2027, sẽ chuyển sang thiếu hụt.
Trong mô hình cân bằng tĩnh, không tính đến biến động chu kỳ tồn kho ảnh hưởng đến giá. Xét về logic vĩ mô, lithium là khoáng sản then chốt trong chuyển đổi năng lượng, là nền tảng cạnh tranh định giá điện toàn cầu, dưới xu hướng “chống cạnh tranh nội bộ” dài hạn của ngành, xu hướng tích cực. Với mức tồn kho hiện thấp, khi doanh nghiệp chuyển sang mô hình “bảo cung”, chắc chắn sẽ bước vào giai đoạn tích trữ chủ động, khả năng tăng giá lớn. Nhưng giá cao cũng sẽ ảnh hưởng đến cân bằng, nếu định giá quá lạc quan, có thể gây áp lực ngược. Năm 2026 là năm chuyển tiếp từ thị trường gấu sang thị trường bò, lithium trở thành lựa chọn ưu tiên của dòng vốn, trung tâm giá dự kiến nâng cao. Tuy nhiên, do dự báo dư thừa nhỏ trong cả năm, nhịp điệu có phần phức tạp. Nửa đầu xu hướng mua vào khi giá giảm, nửa cuối linh hoạt điều chỉnh theo khả năng cung ứng.
(Nguồn: Nhân Dân Tài Tín)