Bạn thực sự cần bao nhiêu tiền để đạt tự do tài chính?

Tự do tài chính là một trong những mục tiêu được săn đón nhất ngày nay, nhưng vẫn còn bao phủ trong một bức màn bí ẩn. Nhiều người tự hỏi: tôi thực sự cần kiếm bao nhiêu để có thể ngừng lo lắng về tiền bạc? Câu trả lời không phải là một con số duy nhất, và đó chính là điểm khởi đầu quan trọng. Tự do tài chính không phải là một đích cố định, mà là một trạng thái động phụ thuộc vào ba yếu tố chính: thu nhập, chi tiêu và cách bạn phân bổ tài sản của mình.

Yếu tố đầu tiên: phong cách sống của bạn xác định mục tiêu

Hãy tưởng tượng hai kịch bản hoàn toàn khác nhau. Giả sử bạn muốn một cuộc sống tối giản: chỉ cần trang trải các chi phí cơ bản như ăn uống, chỗ ở và chi tiêu hàng ngày. Trong trường hợp này, ngay cả 1-2 triệu đồng tiết kiệm cũng có thể đủ, bằng cách rút dần và dựa vào các khoản đầu tư có lợi nhuận ổn định. Đây là tự do tối thiểu.

Bây giờ hãy xem xét kịch bản ngược lại: bạn muốn đi du lịch khắp nơi trên thế giới, ở các khách sạn sang trọng, lái xe hạng sang và mua sắm xa xỉ. Đột nhiên, bạn sẽ cần hàng chục triệu đồng tài sản để duy trì phong cách sống này.

Hãy nghĩ đến trường hợp của Marco, kiếm 15.000 euro mỗi tháng và tích lũy được 3 triệu euro tiết kiệm. Anh ấy quyết định bỏ việc với mục tiêu sống dựa vào tự do tài chính, nhưng phát hiện ra chi phí hàng năm lên tới 100.000 euro. Với các chuyến đi du lịch thỉnh thoảng, ăn tối tại nhà hàng và mua sắm mới, tiền nhanh chóng cạn kiệt. Anh ấy cố gắng đầu tư, nhưng không có kinh nghiệm đã mất đi một nửa số tiết kiệm. Trong chưa đầy năm năm, anh buộc phải tìm công việc mới.

Ngược lại, một đồng nghiệp có mức lương tương tự đã chọn cách tiếp cận khác. Trong khi vẫn đi làm, anh ấy phát triển một hoạt động phụ và đa dạng hóa các khoản đầu tư vào quỹ và bất động sản. Ở tuổi 35, thu nhập thụ động đã ổn định ở mức 500.000 euro mỗi năm, vượt xa hoàn toàn chi phí sinh hoạt của anh. Ngay cả khi không đi làm, tài sản của anh vẫn tiếp tục tăng trưởng: đó chính là tự do tài chính thực sự.

Công thức FIRE: cách tính số ma thuật của bạn

Có một phong trào toàn cầu giải quyết vấn đề này: gọi là FIRE, viết tắt của “Financial Independence, Retire Early” (độc lập tài chính, nghỉ hưu sớm). Công thức rất đơn giản:

Tích lũy tiết kiệm bằng 25 lần chi tiêu hàng năm của bạn, rồi để số tiền này sinh lợi 4% mỗi năm.

Tài sản cần thiết = Chi tiêu hàng năm × 25

Ý nghĩa của “4%” là gì? Dựa trên các nghiên cứu lịch sử cho thấy một danh mục đầu tư đa dạng có thể sinh lợi khoảng 4% mỗi năm, duy trì tăng trưởng dài hạn, qua đó bảo vệ vốn khỏi lạm phát.

Dưới đây là hai ví dụ thực tế:

Nếu chi tiêu hàng năm của bạn là 100.000 euro, bạn cần tích lũy 2.500.000 euro, từ đó rút 4% (100.000 euro) mỗi năm để trang trải chi phí. Nếu bạn muốn chi 500.000 euro mỗi năm, bạn cần có tài sản 12.500.000 euro.

Tất nhiên, đây chỉ là ước tính sơ bộ. Số chính xác phải tính đến lạm phát, biến động thị trường, khả năng đầu tư cá nhân của bạn và các yếu tố khác.

Thu nhập chủ động vs thu nhập thụ động: cái nào đưa bạn đến tự do nhanh hơn?

Elon Musk đã nói một câu rất hấp dẫn: “Nếu bạn kiếm tiền khi ngủ, bạn thực sự tự do.” Điều này tóm tắt chính xác sự khác biệt giữa hai chiến lược.

Hãy nghĩ đến các chủ sở hữu bất động sản đã mua nhiều căn hộ: họ kiếm được 200.000 euro mỗi năm từ cho thuê, trong khi chi phí sinh hoạt chỉ là 150.000 euro. Không cần làm việc một ngày nào, tài sản của họ vẫn tăng trưởng đều đặn mỗi năm.

Nếu bạn chỉ kiếm 20.000 euro mỗi tháng và khoản tiết kiệm của bạn tăng chậm, việc đạt tự do dựa hoàn toàn vào lương là gần như không thể. Việc tích lũy của cải thực sự không đến từ thu nhập từ công việc, mà từ sự tăng giá của các tài sản.

Ba yếu tố giúp thúc đẩy nhanh tiến trình hướng tới tự do tài chính là:

Tăng thu nhập chủ động: phát triển kỹ năng nghề nghiệp, tạo hoạt động phụ, khởi nghiệp. Đặc biệt trong các lĩnh vực có đòn bẩy cao như internet, tư vấn và sáng tạo nội dung, bạn có thể đạt mức tăng lương nhanh hơn nhiều so với các ngành truyền thống.

Tạo thu nhập thụ động: đầu tư vào bất động sản, cổ phiếu, quỹ, cổ phần doanh nghiệp. Để tiền làm việc cho bạn 24/7.

Giảm chi tiêu phi lý trí: lên kế hoạch chi tiêu có ý thức, tránh tiêu dùng bốc đồng và giảm gánh nặng nợ thẻ tín dụng, vay mượn.

Tốc độ quan trọng hơn số lượng: tại sao cách bạn kiếm tiền lại quyết định

Giả sử mục tiêu của bạn là tích lũy 10 triệu tài sản để tự do tài chính. Một người tiết kiệm 100.000 euro mỗi năm sẽ mất 100 năm. Người khác, đầu tư vào các hoạt động kinh doanh và đa dạng hóa danh mục, có thể tăng tài sản ròng 1 triệu euro mỗi năm và đạt mục tiêu trong 10 năm.

Tốc độ bạn đạt tự do tài chính phụ thuộc trực tiếp vào phương pháp bạn kiếm tiền.

Nếu bạn muốn đẩy nhanh quá trình, đây là các yếu tố then chốt:

(1) Đa dạng hóa nguồn thu nhập: không chỉ dựa vào một mức lương. Phát triển kỹ năng có thể kiếm tiền song song, dù bạn vẫn là nhân viên hay trở thành doanh nhân.

(2) Học cách để tiền làm việc cho bạn: chỉ dựa vào tiết kiệm là quá chậm. Nghiên cứu các công cụ đầu tư: quỹ chỉ số, tài sản chất lượng, đa dạng hóa bất động sản.

(3) Quản lý nợ: nợ là kẻ thù thầm lặng của sự giàu có. Ưu tiên giảm các khoản nợ có lãi suất cao.

(4) Thử nghiệm các mô hình kiếm tiền khác nhau: khám phá xem mô hình nào phù hợp với bạn. Một số xây dựng sự giàu có qua doanh nghiệp, số khác qua đầu tư. Không có con đường duy nhất phù hợp mọi người.

Hai loại tự do tài chính: bạn chọn loại nào?

Đây là điểm mấu chốt mà nhiều người bỏ qua. Phần lớn tìm kiếm chính là “tự do của người nghèo”: sống với tiêu dùng thấp, tiêu chuẩn sống thấp, dựa vào tiết kiệm tích lũy và các khoản đầu tư bảo thủ. Điều này cần khoảng 200.000-500.000 euro tiết kiệm để hoàn toàn thoải mái.

Nhưng còn có một phiên bản khác: gọi là “tự do của người giàu”, không chỉ dựa vào tiết kiệm mà còn dựa vào thu nhập liên tục và các khoản đầu tư giúp tài sản tăng trưởng đều đặn. Không chỉ là quyền tiêu dùng tự do, mà còn là quyền tự do chọn lựa hướng đi của cuộc đời.

Nếu mục tiêu duy nhất của bạn là “không làm việc”, thì đạt tự do tài chính dễ hơn một chút. Nhưng nếu bạn muốn có tự do thực sự—có thể làm những điều bạn yêu thích, tự quyết định con đường của mình—bạn phải liên tục nâng cao khả năng kiếm tiền của mình. Bạn không thể chỉ dựa vào tiết kiệm tĩnh.

Thực chất, tự do tài chính đích thực không chỉ là tự do về kinh tế. Đó là có nhiều quyền lựa chọn hơn: có thể quyết định cách dành thời gian, với ai dành thời gian đó và hướng tới mục tiêu nào, thay vì bị ép buộc phải bán thời gian để tồn tại.