Cà phê Arabica từ Brazil và Việt Nam: Cách nguồn gốc địa lý định hình chuỗi cung ứng và giá cả toàn cầu

Thị trường cà phê Arabica có mối liên hệ chặt chẽ với nguồn gốc địa lý của nó, với Brazil và Việt Nam đóng vai trò là hai nhà sản xuất chủ đạo định hình động thái cung cầu toàn cầu và biến động giá. Vào thứ Năm, hợp đồng tương lai cà phê Arabica tháng 3 đóng cửa với mức tăng nhẹ 0,20 điểm (+0,06%), phản ánh sự tương tác phức tạp giữa biến động tiền tệ, mô hình thời tiết và khối lượng xuất khẩu thay đổi từ các khu vực sản xuất lớn nhất thế giới. Hiểu rõ nguồn gốc của cà phê Arabica là điều cần thiết để giải mã các tín hiệu thị trường thúc đẩy sự phục hồi hoặc giảm giá.

Tại sao Brazil và Việt Nam lại quan trọng đối với nguồn cung Arabica và Robusta

Cà phê Arabica chủ yếu xuất phát từ Brazil, chiếm phần lớn sản lượng Arabica toàn cầu, theo sau là các khu vực nhiệt đới khác. Riêng Việt Nam chiếm ưu thế trong sản xuất cà phê Robusta, một loài khác với nguồn gốc địa lý riêng biệt. Sự tập trung địa lý này tạo ra sự dễ tổn thương trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Khu vực Minas Gerais của Brazil — vùng trồng Arabica lớn nhất cả nước — nhận được sự chú ý đặc biệt từ các nhà giao dịch vì những gián đoạn thời tiết tại đó có ảnh hưởng lớn đến giá Arabica toàn cầu.

Vào thứ Năm, hợp đồng tương lai Robusta tháng 3 giảm 0,52 điểm (-1,28%), kém hơn Arabica do hai loài phản ứng khác nhau với điều kiện của các vùng nguồn gốc tương ứng. Việt Nam, nhà sản xuất Robusta lớn nhất thế giới, đã chứng kiến xuất khẩu cà phê năm 2025 tăng 17,5% so với cùng kỳ năm trước lên 1,58 triệu tấn, cho thấy mùa vụ thu hoạch bội thu từ nguồn gốc này hỗ trợ giá Robusta thấp hơn. Ngược lại, cà phê Arabica từ Brazil gặp khó khăn do giảm xuất khẩu, tạo ra sự phân kỳ trong hành động giá giữa hai loại.

Sự tăng giá của đồng Real Brazil thúc đẩy việc mua bù ngắn hạn hợp đồng Arabica

Việc đồng Real của Brazil tăng giá lên mức cao nhất trong 2,25 tháng so với đô la Mỹ đã kích hoạt hoạt động mua bù mạnh mẽ trong hợp đồng tương lai Arabica, đẩy giá khỏi mức thấp trong buổi sáng. Đồng Real mạnh hơn làm cho cà phê Arabica xuất khẩu từ Brazil đắt hơn đối với các nhà mua quốc tế, làm giảm doanh số bán hàng và hỗ trợ giá hợp đồng tương lai thông qua hoạt động mua kỹ thuật. Hiệu ứng tiền tệ này cho thấy nguồn gốc địa lý của cà phê Arabica không chỉ liên quan đến cung vật lý mà còn liên quan đến các động thái của thị trường tài chính ảnh hưởng đến nền kinh tế của quốc gia sản xuất.

Sự tăng giá này thể hiện cơ chế thị trường hàng hóa cổ điển: khi đồng tiền của một khu vực sản xuất lớn mạnh, các nhà giao dịch giảm vị thế bán khống khi nhu cầu xuất khẩu yếu đi, tạo áp lực tăng giá trong thị trường hợp đồng tương lai. Động thái này vẫn là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến hiệu suất của cà phê Arabica từ các nguồn gốc chính — đặc biệt là Brazil — trên thị trường toàn cầu.

Xu hướng cung ứng phân kỳ: Xuất khẩu Brazil giảm trong khi sản lượng Việt Nam tăng

Bức tranh cung ứng cà phê Arabica từ các nguồn gốc khác nhau ngày càng phân kỳ rõ rệt. Cecafe báo cáo rằng tổng xuất khẩu cà phê xanh của Brazil trong tháng 12 giảm 18,4% xuống còn 2,86 triệu bao, trong đó xuất khẩu Arabica giảm 10% so với cùng kỳ năm trước xuống còn 2,6 triệu bao. Sự co lại trong nguồn cung Arabica từ Brazil, nguồn gốc chiếm khoảng một phần ba sản lượng toàn cầu, tạo nền tảng hỗ trợ giá.

Ngược lại, sản lượng cà phê của Việt Nam tiếp tục tăng. Dự báo sản lượng cà phê năm 2025/26 của Việt Nam sẽ tăng 6% so với cùng kỳ lên 1,76 triệu tấn (29,4 triệu bao), đạt mức cao nhất trong 4 năm. Hiệp hội Cà phê và Ca cao Việt Nam cho biết vào tháng 10 rằng sản lượng có thể cao hơn 10% so với vụ trước nếu thời tiết thuận lợi. Sự bùng nổ sản xuất này từ nguồn gốc của Việt Nam, quốc gia dẫn đầu về Robusta, đang tạo áp lực giảm giá Robusta nhưng cũng có tác động thứ cấp đến hợp đồng tương lai Arabica thông qua cơ chế thay thế nguồn cung.

Áp lực thời tiết và tồn kho làm phức tạp bức tranh cà phê Arabica

Thời tiết tại các vùng trồng chính của Arabica vẫn là biến số quan trọng. The Weather Channel dự báo có mưa mỗi ngày trong tuần trước tại Minas Gerais, vùng trồng Arabica lớn nhất của Brazil — một khu vực cung cấp phần lớn Arabica toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu trước đó cho thấy Minas Gerais chỉ nhận được 33,9 mm mưa trong tuần kết thúc ngày 16 tháng 1, bằng 53% trung bình lịch sử, cho thấy lượng mưa thấp hơn trung bình có thể hỗ trợ giá bằng cách hạn chế nguồn cung Arabica trong tương lai từ nguồn gốc quan trọng này.

Tồn kho Arabica trên ICE đã phục hồi từ mức thấp, tạo ra những trở ngại cho giá cả. Trong khi tồn kho Arabica chạm mức thấp nhất trong 1,75 năm là 398.645 bao vào ngày 20 tháng 11, thì đã phục hồi lên mức cao nhất trong 2,5 tháng là 461.829 bao vào thứ Tư tuần trước. Tương tự, tồn kho Robusta giảm xuống mức thấp nhất trong 1 năm là 4.012 lô vào ngày 10 tháng 12 trước khi tăng lên 4.532 lô vào thứ Năm. Tăng tồn kho cà phê Arabica, mặc dù nguồn cung tập trung chủ yếu từ Brazil, cho thấy dự trữ dự phòng đủ có thể hạn chế đà tăng giá.

Dự báo sản lượng báo hiệu tín hiệu hỗn hợp cho 2025/26

Triển vọng về cà phê Arabica từ các nguồn gốc chính vẫn phức tạp. Theo USDA, sản lượng cà phê năm 2025/26 của Brazil dự kiến giảm 3,1% so với cùng kỳ xuống còn 63 triệu bao, có thể hỗ trợ giá Arabica do nguồn cung từ nguồn gốc này giảm. Tuy nhiên, trên toàn cầu, sản lượng cà phê thế giới trong năm 2025/26 dự kiến tăng 2,0% so với cùng kỳ lên mức kỷ lục 178,848 triệu bao.

Cơ cấu sản xuất rất quan trọng. Sản lượng Arabica đối mặt với khó khăn, giảm 4,7% xuống còn 95,515 triệu bao, trong khi sản lượng Robusta tăng 10,9% lên 83,333 triệu bao. Sự chuyển dịch này phản ánh thực tế địa lý rằng Robusta chủ yếu xuất phát từ Việt Nam và các nhà sản xuất Đông Nam Á khác đang tăng sản lượng, trong khi nguồn gốc Arabica ở Brazil và các khu vực khác gặp hạn chế về cung ứng. Tổ chức Cà phê Quốc tế báo cáo rằng xuất khẩu cà phê toàn cầu trong năm marketing hiện tại (tháng 10 đến tháng 9) giảm nhẹ 0,3% so với cùng kỳ xuống còn 138,658 triệu bao, cho thấy các yếu tố cơ bản vẫn còn chặt chẽ mặc dù thặng dư Robusta.

Nguồn gốc của cà phê Arabica — chủ yếu từ Brazil, bổ sung bởi các nguồn khác trong các khu vực nhiệt đới — sẽ tiếp tục quyết định liệu đà phục hồi giá có thể duy trì được trong bối cảnh sản lượng toàn cầu tăng và tồn kho dần được xây dựng lại.