Thị trường năng lượng thể hiện sức mạnh đôi khi khi RBOB và WTI đồng loạt tăng giá giữa áp lực địa chính trị

Các biến động gần đây của thị trường đã nhấn mạnh khả năng chống chịu của các mặt hàng năng lượng trước những căng thẳng toàn cầu ngày càng gia tăng. Cả thị trường dầu thô và các sản phẩm tinh chế đều ghi nhận mức tăng ấn tượng, với dầu WTI và xăng RBOB đồng thời tăng trưởng do sự phối hợp phức tạp giữa hạn chế nguồn cung, rủi ro địa chính trị và xu hướng thay đổi trong nhu cầu. Sự tăng giá đồng bộ giữa hai sản phẩm chuẩn này phản ánh tính liên kết chặt chẽ của thị trường năng lượng và độ nhạy cảm của chúng trước các sự kiện toàn cầu.

Các Sản Phẩm Tinh Chế và Dầu Thô Tăng Nhanh Hơn

Cụm năng lượng đã thể hiện sức mạnh đáng kể trong những tuần gần đây. Dầu WTI tăng hơn 2.7% trong giai đoạn xem xét, trong khi xăng RBOB tăng khoảng 1.7%, cả hai đều đạt mức cao nhất trong nhiều ngày. Sự vượt trội của dầu thô so với xăng RBOB phản ánh áp lực cung riêng biệt ảnh hưởng đến từng phân khúc của thị trường năng lượng. Đồng đô la Mỹ yếu đi đã tạo thêm đà hỗ trợ cho giá năng lượng, khi các hàng hóa định giá bằng đô la trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà mua quốc tế khi đồng tiền này mất giá.

Chuyển động đồng bộ của WTI và RBOB cho thấy các diễn biến địa chính trị lan tỏa qua nhiều tầng lớp của cụm năng lượng. Xăng RBOB, là sản phẩm tinh chế xuất phát từ dầu thô, thường theo xu hướng giá WTI nhưng có thể phân kỳ dựa trên công suất lọc dầu, động thái nhu cầu và các yếu tố logistics. Sự tăng cường gần đây của cả hai chuẩn này cho thấy khả năng chống chịu rộng rãi của thị trường năng lượng.

Các Điểm Nóng Địa Chính Trị Thay Đổi Tính Toán Cung Cầu

Nguyên nhân chính dẫn đến đợt tăng giá năng lượng bắt nguồn từ căng thẳng địa chính trị leo thang đe dọa làm gián đoạn nguồn cung dầu thô toàn cầu. Các quan chức Nga đã bác bỏ sự lạc quan về các cuộc đàm phán hòa bình với Ukraine, nhấn mạnh rằng tranh chấp lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết. Sự cứng rắn của Điện Kremlin cho thấy các lệnh trừng phạt quốc tế nhằm vào xuất khẩu dầu Nga sẽ tiếp tục vô thời hạn, tạo ra sự hỗ trợ cấu trúc lâu dài cho giá dầu toàn cầu.

Các mối đe dọa mới từ cựu Tổng thống Trump về can thiệp quân sự chống Iran làm tăng thêm sự không chắc chắn trên thị trường. Các báo cáo cho biết một đội tàu của Hải quân Mỹ đã được điều hướng tới Trung Đông, báo hiệu khả năng hành động quân sự. Thêm vào đó, các nguồn tin cho biết các nhà hoạch định chính sách Mỹ đang cân nhắc hạn chế quyền truy cập đô la cho các giao dịch dầu của Iraq — một động thái nhằm hạn chế hoạt động của các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn. Những diễn biến này mang ý nghĩa sâu sắc đối với một nhà sản xuất lớn của OPEC, thường cung cấp hơn 3 triệu thùng mỗi ngày.

Gián đoạn nguồn cung từ Kazakhstan đã làm tăng thêm áp lực tăng giá dầu và RBOB. Các đám cháy tại các mỏ dầu Tengiz và Korolev đã buộc phải đóng cửa tạm thời, giảm sản lượng Kazakhstan khoảng 900.000 thùng mỗi ngày. Sự gián đoạn này lan rộng qua cảng trung tâm của Liên minh Đường ống Caspian trên bờ biển Biển Đen của Nga, bị thiệt hại do các cuộc tấn công bằng drone gần đây. Những hạn chế về nguồn cung vật lý này thường dẫn đến đà tăng giá duy trì cho cả WTI và các sản phẩm tinh chế.

Chiến dịch của Ukraine chống lại cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga đã gây thêm áp lực cho nguồn cung toàn cầu. Trong vòng năm tháng qua, lực lượng Ukraine đã tấn công ít nhất 28 nhà máy lọc dầu của Nga bằng drone và tên lửa, làm giảm khả năng xuất khẩu của Moscow. Đồng thời, các cuộc tấn công vào các tàu chở dầu của Nga đi qua biển Baltic — ít nhất sáu tàu bị tấn công kể từ cuối tháng 11 — đã làm hạn chế dòng chảy dầu thô sẵn có. Cùng với các lệnh trừng phạt mới của Mỹ và EU đối với tài sản và cơ sở hạ tầng dầu Nga, các diễn biến này dự báo một thị trường năng lượng chặt chẽ hơn về mặt cấu trúc trong những tháng tới.

Nhu Cầu Mạnh Mẽ và Triển Vọng Cung Cầu Thách Thức Cân Bằng Thị Trường

Để bù đắp một số lo ngại về nguồn cung, nhu cầu mạnh mẽ từ Trung Quốc tiếp tục hỗ trợ giá dầu thô. Dự kiến nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc sẽ tăng khoảng 10% theo tháng trong những tuần tới, có thể đạt mức kỷ lục 12,2 triệu thùng mỗi ngày khi quốc gia này tích trữ dự trữ chiến lược. Động lực này duy trì mức giá sàn cho cả WTI và các sản phẩm tiêu thụ như RBOB.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã điều chỉnh dự báo dư thừa dầu thô toàn cầu năm 2026 xuống còn 3,7 triệu thùng mỗi ngày, giảm nhẹ so với các ước tính trước đó. Đồng thời, Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ nâng dự báo sản lượng dầu nội địa năm 2026 lên 13,59 triệu thùng mỗi ngày, trong khi giảm dự báo tiêu thụ năng lượng. Những điều chỉnh này cho thấy môi trường thị trường dần trở nên thắt chặt hơn trong giai đoạn dự báo.

OPEC+ đã tuyên bố sẽ duy trì tạm dừng sản xuất đến hết quý 1 năm 2026, không dự kiến tăng thêm cho đến sau tháng 3. Liên minh này trước đó đã đồng ý tăng sản lượng 137.000 thùng mỗi ngày vào tháng 12 nhưng quyết định giữ nguyên sản lượng do dư thừa toàn cầu đang nổi lên. Tổ chức tiếp tục nỗ lực khôi phục giảm 2,2 triệu thùng mỗi ngày bắt đầu từ đầu năm 2024, còn 1,2 triệu thùng vẫn đang chờ khôi phục. Sản lượng dầu thô của OPEC trong tháng 12 đạt 29,03 triệu thùng mỗi ngày, tăng nhẹ so với các tháng trước.

Dự Trữ Dầu Thô và Hoạt Động Khoan của Mỹ Phản Ánh Tình Hình Thị Trường

Dữ liệu đến giữa tháng 1 cho thấy bức tranh tồn kho hỗn hợp trong toàn bộ cụm năng lượng của Mỹ. Kho dự trữ dầu thô giảm 2,5% so với mức trung bình theo mùa của 5 năm, cho thấy điều kiện hơi thắt. Tồn kho xăng, ngược lại, cao hơn trung bình theo mùa 5%, cho thấy nguồn cung các sản phẩm tinh chế dồi dào. Tồn kho dầu phân đoạn gần như không đổi so với mức trung bình 5 năm, giảm 0,5%.

Sản lượng dầu thô của Mỹ trong tuần giữa tháng 1 giảm nhẹ 0,2% xuống còn 13,732 triệu thùng mỗi ngày, vẫn thấp hơn một chút so với mức kỷ lục thiết lập vào tháng 11. Số lượng giàn khoan dầu hoạt động của Mỹ tăng thêm một đơn vị lên 410 trong cùng kỳ, gần mức thấp gần đây là 406. Tuy nhiên, xu hướng dài hạn vẫn rõ ràng là giảm, với số lượng giàn khoan giảm mạnh từ đỉnh 627 vào tháng 12 năm 2022.

Sự ổn định tương đối của tồn kho dầu thô mặc dù có các gián đoạn nguồn cung nêu trên làm nổi bật tính chất mong manh của cân bằng năng lượng toàn cầu. Bất kỳ gián đoạn nguồn cung nào nữa — dù từ các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng Nga, leo thang căng thẳng Iran, hay các sự cố sản xuất bất ngờ — đều có thể nhanh chóng gây căng thẳng cho thị trường dầu thô và đẩy giá WTI cùng RBOB tăng cao. Thị trường sản phẩm tinh chế, như thể hiện qua giá xăng RBOB, đặc biệt nhạy cảm với tỷ lệ sử dụng nhà máy lọc dầu và các hạn chế vận chuyển, những yếu tố cần theo dõi chặt chẽ trong những tháng tới.