Sức mạnh kinh tế BRICS bùng nổ: Liên minh mới nổi đang định hình lại bảng xếp hạng GDP toàn cầu

Theo dữ liệu mới nhất của IMF, nền kinh tế toàn cầu đã đạt khoảng 115 nghìn tỷ USD, tạo ra một động lực hấp dẫn giữa hai hệ thống kinh tế khác biệt. Các tiêu đề tin tức về BRICS thường xuyên nhấn mạnh ảnh hưởng ngày càng tăng của các thị trường mới nổi, và điều này hoàn toàn có lý do. Cùng với G7, hai khối kinh tế lớn này kiểm soát khoảng 80 nghìn tỷ USD—chiếm khoảng 70% tổng sản lượng toàn cầu. Sự thống trị này cho thấy một sự chuyển dịch căn bản trong cách phân phối của cải và quyền lực toàn cầu qua các khu vực và mô hình phát triển khác nhau.

Hai ông lớn kinh tế toàn cầu cạnh tranh để giành ảnh hưởng

Cuộc cạnh tranh giữa các khối kinh tế này kể một câu chuyện hấp dẫn về sự tiến hóa của kinh tế toàn cầu. Một bên là G7 với tổng GDP là 51,45 nghìn tỷ USD, duy trì vị trí là khối kinh tế lớn nhất thế giới. Bên kia là các quốc gia BRICS+ với tổng GDP là 31,72 nghìn tỷ USD—một con số đáng kể, càng ấn tượng hơn khi xem xét các xu hướng tăng trưởng. Trong khi G7 hiện chiếm phần lớn thị phần kinh tế, thì sự mở rộng của BRICS và tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của nó báo hiệu một sự cấu trúc lại căn bản về ảnh hưởng kinh tế toàn cầu. Mỹ riêng đã nắm giữ gần 30,34 nghìn tỷ USD GDP, gần như bằng tổng sản lượng của toàn bộ BRICS+, nhưng tốc độ tăng trưởng trung bình của khối này là 4,2% vượt xa mức 1,7% của G7, cho thấy xu hướng chuyển dịch đang diễn ra theo hướng nào.

Phân tích các con số: Hiệu suất GDP của G7 và BRICS trong những năm gần đây

Hiệu suất kinh tế của G7:

Hiệu suất kinh tế của BRICS+:

Dữ liệu cho thấy rõ ràng: các nền kinh tế của BRICS đang mở rộng với tốc độ gần gấp ba lần các quốc gia G7. Sự khác biệt này phản ánh các giai đoạn phát triển và mức độ trưởng thành của thị trường khác nhau.

Các quốc gia phát triển đang chịu áp lực: Hiểu rõ thách thức tăng trưởng của G7

G7 vẫn là khối kinh tế mạnh nhất thế giới, gồm Hoa Kỳ, Canada, Đức, Pháp, Ý, Vương quốc Anh và Nhật Bản. Các nền kinh tế tiên tiến này hưởng lợi từ hệ sinh thái công nghệ tinh vi, hệ thống tài chính trưởng thành và hạ tầng đẳng cấp thế giới. Tuy nhiên, bên dưới sự ổn định này là những điểm yếu cấu trúc. Tổng GDP của họ là 51,45 nghìn tỷ USD, chiếm gần một nửa sản lượng kinh tế toàn cầu, nhưng tốc độ tăng trưởng trung bình chỉ là 1,7%—một phản ánh của sự trưởng thành hơn là sức sống.

Nguyên nhân của sự tăng trưởng chậm của G7 rất đa dạng. Các quốc gia phát triển này đối mặt với các thách thức về dân số: dân số già giảm lực lượng lao động và thị trường tiêu dùng, thị trường đã bão hòa hạn chế cơ hội mở rộng, năng suất đã chững lại so với các thị trường mới nổi. Nhật Bản là ví dụ rõ ràng nhất, đang chiến đấu với sự giảm dân số kéo dài và áp lực giảm phát. Đức phải đối mặt với chi phí chuyển đổi năng lượng, trong khi các quốc gia Tây Âu khác cũng gặp vấn đề về dân số già. Dù công nghệ tiếp tục đổi mới, nhưng không thể bù đắp cho giới hạn tăng trưởng trong các thị trường trưởng thành.

Sức mạnh của Mỹ: Tại sao GDP của Hoa Kỳ vẫn không thể bị vượt qua

Hoa Kỳ đứng vững như một ông lớn kinh tế không thể tranh cãi với GDP danh nghĩa là 30,34 nghìn tỷ USD—gần như bằng toàn bộ sản lượng của BRICS+. Sức mạnh đặc biệt này dựa trên nhiều trụ cột: thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới, đổi mới công nghệ không ngừng từ Silicon Valley đến các trung tâm công nghệ sinh học, và đặc quyền duy nhất của việc đồng USD là đồng tiền dự trữ toàn cầu.

Sự thống trị của đồng đô la mang lại lợi thế vượt trội cho Mỹ trong thương mại quốc tế và thị trường tài chính. Khi hàng hóa toàn cầu được định giá bằng đô la, khi dự trữ quốc tế được giữ bằng đô la, và khi phần lớn các giao dịch xuyên biên giới được thanh toán bằng đô la, nền kinh tế Mỹ hưởng lợi từ các lợi thế cấu trúc mà không quốc gia nào khác có được. Với tốc độ tăng trưởng vừa phải 2,2%, nền kinh tế Mỹ được thúc đẩy bởi chi tiêu tiêu dùng mạnh mẽ, lực lượng lao động ổn định và sự năng động công nghệ trong các lĩnh vực từ trí tuệ nhân tạo đến năng lượng tái tạo.

Sự trỗi dậy của BRICS+: Các thị trường mới nổi vượt qua các nền kinh tế phát triển

BRICS+ đã phát triển từ một khái niệm lý thuyết thành một lực lượng toàn cầu biến đổi. Các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển này đang tăng trưởng trung bình 4,2%—gần 2,5 lần tốc độ của các quốc gia G7. Mặc dù tổng GDP của họ là 31,72 nghìn tỷ USD vẫn thấp hơn G7, nhưng quỹ đạo này cho thấy khả năng hội tụ trong tương lai. Khối này chủ yếu gồm các quốc gia đang trong quá trình công nghiệp hóa nhanh chóng và đô thị hóa, tạo ra cơ hội tăng trưởng bùng nổ mà các thị trường trưởng thành không có.

Điểm đặc biệt của BRICS+ là tính năng động về cấu trúc. Các nền kinh tế này vẫn đang xây dựng hạ tầng, mở rộng năng lực công nghiệp và hấp thụ dân cư nông thôn vào các trung tâm đô thị. Mỗi quá trình này thúc đẩy cải thiện năng suất và mở rộng GDP. Khác với G7, nơi phần lớn tăng trưởng đến từ các cải tiến nhỏ trong các hệ thống đã phát triển, các quốc gia BRICS trải qua tăng trưởng biến đổi từ việc tái cấu trúc kinh tế căn bản. Sự khác biệt này giải thích lý do tốc độ tăng trưởng chênh lệch và tại sao các tin tức về BRICS thường xuyên đề cập đến các thông báo mở rộng và các thành tựu kinh tế quan trọng.

Động lực của Trung Quốc: Động cơ thúc đẩy tăng trưởng của BRICS

Trung Quốc chiếm ưu thế trong BRICS với GDP 19,53 nghìn tỷ USD, chiếm khoảng 65% tổng GDP của khối này. Là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới sau Hoa Kỳ, quỹ đạo của Trung Quốc ảnh hưởng rất lớn đến cân bằng kinh tế toàn cầu. Trong lịch sử, tăng trưởng của Trung Quốc rất ấn tượng, đạt khoảng 10% mỗi năm trong các thập kỷ phát triển đỉnh cao. Dù hiện tại đã giảm xuống còn 4,5%, mức này vẫn vượt xa hiệu suất của G7.

Động lực kinh tế của Trung Quốc dựa trên nhiều trụ cột: chiếm lĩnh sản xuất hàng tiêu dùng, điện tử, công nghiệp nặng; đầu tư hạ tầng khổng lồ trong phát triển nội địa và sáng kiến Vành đai và Con đường xuyên lục địa; tiến bộ công nghệ trong các lĩnh vực từ viễn thông đến năng lượng tái tạo; và mô hình xuất khẩu thúc đẩy dòng chảy thương mại toàn cầu. Sáng kiến Vành đai và Con đường đặc biệt đáng chú ý vì nó mở rộng ảnh hưởng của BRICS bằng cách kết nối các quốc gia thành viên vào chuỗi cung ứng và dự án phát triển tích hợp. Thông qua các sáng kiến này, Trung Quốc và BRICS+ mở rộng ảnh hưởng đồng thời tạo ra lợi nhuận kinh tế góp phần thúc đẩy chu kỳ tăng trưởng nội bộ.

BRICS mở rộng toàn cầu: Các thành viên mới mở rộng phạm vi kinh tế của khối

Việc mở rộng gần đây của BRICS đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong cấu trúc kinh tế toàn cầu. Các thành viên mới như UAE, Iran, Ethiopia và Ai Cập cho thấy tham vọng của khối này trở thành một đối trọng toàn cầu thực sự với các tổ chức do phương Tây chi phối. Những bổ sung này mở rộng phạm vi của BRICS qua châu Á, châu Phi và Trung Đông—ba khu vực chứa phần lớn dân số thế giới và nhiều tiềm năng tăng trưởng.

Việc mở rộng về địa lý này mang ý nghĩa sâu sắc. BRICS+ mới đây chiếm khoảng 55% dân số thế giới. Thị phần này trong nhân loại tạo ra sức mạnh kinh tế nội tại: nơi nào dân số đi, tiêu dùng theo sau; nơi nào tiêu dùng tăng, sức mạnh thị trường cũng tăng theo. Các thành viên mới, đặc biệt ở châu Phi, là các thị trường đang trong giai đoạn phát triển sớm với tiềm năng tăng trưởng hàng thập kỷ. Việc Iran gia nhập mang lại các yếu tố an ninh năng lượng, trong khi UAE mang đến chuyên môn tài chính cao cấp. Cùng nhau, các thành viên này củng cố khả năng chống chịu của khối và đa dạng hóa nền tảng kinh tế.

Tương lai của quyền lực kinh tế toàn cầu

Quỹ đạo hội tụ của BRICS với G7 về tổng sản lượng kinh tế ngày càng rõ ràng dựa trên các chênh lệch tăng trưởng hiện tại. Nếu BRICS duy trì tốc độ tăng trưởng trung bình 4% trong khi G7 chỉ đạt 1,7%, thì theo toán học, cuối cùng GDP của các khối này sẽ bằng nhau và BRICS sẽ vượt qua đối thủ. Việc này có thể xảy ra trong 15, 20 hoặc 30 năm tới, tùy thuộc vào tính nhất quán của các tốc độ tăng trưởng, nhưng xu hướng rõ ràng là không thể phủ nhận.

Tuy nhiên, quy mô GDP chỉ kể một phần câu chuyện. Các nền kinh tế G7 vẫn duy trì lợi thế cấu trúc đáng kể về công nghệ, chất lượng thể chế và độ tinh vi của hệ thống tài chính. Tăng trưởng của BRICS đi kèm với tính biến động nội tại và các thách thức về quản trị. Tương lai có thể là một thế giới kinh tế đa cực, nơi cả hai khối vẫn giữ vai trò ảnh hưởng nhưng phụ thuộc lẫn nhau, chứ không phải một khối hoàn toàn chiếm ưu thế. Đối với các nhà đầu tư, nhà hoạch định chính sách và các nhà quan sát kinh tế toàn cầu, tin tức về BRICS và hiệu suất của G7 sẽ vẫn là các chỉ số quan trọng để hiểu xu hướng gió kinh tế toàn cầu. Thời kỳ thống trị rõ ràng của phương Tây đã chuyển sang trạng thái cạnh tranh hợp tác giữa các hệ thống kinh tế khác biệt nhưng bổ sung cho nhau.