Chi phí thực sự của metaverse đằng sau chiến lược chi tiêu mạnh mẽ của Meta

Meta Platforms tiếp tục gây chú ý với các quyết định phân bổ vốn phi thường của mình. Trong khi các nhà phê bình tập trung nhiều vào khoản đầu tư lớn vào metaverse của công ty, một cái nhìn kỹ hơn cho thấy bức tranh tài chính phức tạp hơn. Trong ba năm qua, Meta đã đồng thời phân bổ nguồn lực vào hai hướng: phát triển tầm nhìn về metaverse và trả lại lượng lớn giá trị cho cổ đông. Hiểu rõ các chiến lược song song này cung cấp cái nhìn quan trọng về sức khỏe tài chính và triết lý đầu tư của công ty.

Meta thực sự đang chi bao nhiêu cho tầm nhìn metaverse?

Reality Labs, bộ phận của Meta chuyên về công nghệ thực tế ảo và tăng cường, là một trong những khoản đầu tư bị giám sát chặt chẽ nhất của công ty. Từ năm 2021, công ty đã cam kết khoảng 46 tỷ USD để phát triển hạ tầng metaverse, nền tảng phần mềm và khả năng phần cứng. Kết quả tài chính cho đến nay cho thấy một bức tranh rõ ràng: Reality Labs chỉ tạo ra 6,3 tỷ USD doanh thu trong ba năm, trong khi lỗ hoạt động lên tới 40 tỷ USD. Ban lãnh đạo dự báo rằng năm 2024 sẽ tiếp tục là một năm lỗ lớn, có thể vượt quá 16 tỷ USD.

Những con số này thực sự là một cược lớn vào tương lai của công nghệ tính toán. Tuy nhiên, câu chuyện về chi phí metaverse trở nên phức tạp hơn khi so sánh với việc Meta phân bổ vốn rộng hơn của mình.

Khoản đầu tư bị bỏ qua: Mua lại cổ phiếu vượt xa chi tiêu cho metaverse

Điều thú vị là câu chuyện tài chính có bước ngoặt bất ngờ. Trong khi khoản chi cho metaverse của Meta thu hút sự chú ý của truyền thông, công ty đồng thời đã thực hiện các chương trình mua lại cổ phiếu vượt xa khoản chi đó gấp đôi. Từ năm 2021 đến cuối năm 2023, Meta đã mua lại khoảng 92 tỷ USD cổ phiếu của chính mình. Tính đến đầu năm 2024, công ty đã ủy quyền thêm 81 tỷ USD cho các đợt mua lại trong tương lai, thể hiện sự tự tin của ban lãnh đạo vào giá trị của doanh nghiệp.

Mô hình này cho thấy một công ty thoải mái theo đuổi đổi mới dài hạn trong khi vẫn thể hiện niềm tin vào cổ đông thông qua việc trả lại vốn một cách mạnh mẽ. Chi phí cho metaverse, dù lớn, chỉ là một phần trong câu chuyện phân bổ vốn của Meta.

Sức mạnh tài chính cho phép chiến lược đầu tư song song

Khả năng theo đuổi cả tham vọng metaverse và các chương trình mua lại cổ phiếu lớn bắt nguồn từ khả năng tạo ra tiền mặt mạnh mẽ của Meta. Năm 2023, công ty đã tạo ra 43 tỷ USD dòng tiền tự do—một sự phục hồi rõ rệt so với 18,4 tỷ USD năm 2022. Sự phục hồi này cho thấy rằng hoạt động quảng cáo của Meta, dù gặp áp lực chu kỳ, vẫn giữ vững nền tảng vững chắc.

Năm 2022 là một năm bất thường đối với Meta. Năm đó, chi tiêu quảng cáo chậm lại trong khi công ty tăng cường đầu tư vào hạ tầng. Việc giảm dòng tiền mặt này dường như xác nhận các lo ngại về tính bền vững. Tuy nhiên, kết quả năm 2023 chứng minh điều ngược lại, thể hiện sức mạnh cốt lõi của hoạt động chính của Meta.

Điều quan trọng là, chi tiêu vốn của Meta chủ yếu liên quan đến hoạt động của Family of Apps chứ không phải Reality Labs. Chi tiêu cho trung tâm dữ liệu và máy chủ hỗ trợ hệ thống trí tuệ nhân tạo vận hành nền tảng quảng cáo và thuật toán đề xuất nội dung của công ty. Điều này có nghĩa là chi phí metaverse chủ yếu là đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, khác biệt rõ ràng với chi tiêu hạ tầng. Chi tiêu R&D đã tăng đều đặn nhưng vẫn tỷ lệ thuận với tăng trưởng doanh thu.

Hiệu ứng mạng tạo lợi thế cạnh tranh bền vững

Khả năng của Meta duy trì các khoản đầu tư lớn vào metaverse trong khi vẫn trả lại lợi ích cho cổ đông phần nào dựa trên lợi thế cạnh tranh không đối thủ của mình. Family of Apps của công ty—gồm Facebook, Instagram, WhatsApp và Messenger—có khoảng 4 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng. Mạng lưới này tạo ra hiệu ứng khóa chặt mạnh mẽ mà các đối thủ khó có thể vượt qua.

Lịch sử cho thấy Meta có khả năng vô hiệu hóa các mối đe dọa cạnh tranh mới nổi. Khi Stories xuất hiện như một tính năng giống TikTok, Meta đã tích hợp chức năng tương tự vào các nền tảng của mình và tận dụng lợi thế mạng lưới. Công ty tiếp tục theo đuổi chiến lược này bằng cách phát triển Reels như một đối thủ của TikTok. Dù ban đầu Reels gây áp lực lên lợi nhuận, các cải thiện trong việc kiếm tiền từ nền tảng này gần đây cho thấy nó sẽ đóng góp tích cực vào kết quả trong tương lai.

Tại sao chi phí metaverse thể hiện sự thận trọng chiến lược

Mức độ đầu tư vào metaverse của Meta có thể trông có vẻ phi lý nếu không có bối cảnh rộng hơn. Tuy nhiên, nếu giả thuyết của Zuckerberg đúng—rằng thực tế ảo là nền tảng tính toán tiếp theo lớn tiếp theo—thì các khoản chi tiêu hiện tại có vẻ phù hợp với cơ hội này. Hãy nhớ rằng, các hệ thống máy tính chính, máy tính cá nhân và thiết bị di động đều cần đầu tư lớn trong giai đoạn đầu, sau đó mang lại lợi nhuận khổng lồ.

Khả năng tài chính của Meta cho phép theo đuổi tầm nhìn này mà không làm tổn hại đến sức khỏe kinh doanh cốt lõi. Công ty đã thể hiện khả năng mở rộng biên lợi nhuận hoạt động mạnh mẽ, và sự phục hồi gần đây trong dòng tiền cho thấy còn nhiều đòn bẩy hoạt động phía trước khi việc kiếm tiền từ Reels tăng tốc.

Triển vọng đầu tư phía trước

Định giá của Meta phản ánh không phải sự lạc quan vô hạn cũng không phải bi quan quá mức. Giao dịch ở mức khoảng 25 lần lợi nhuận dự kiến trong tương lai, cổ phiếu này có mức định giá cao hơn S&P 500—một định giá hợp lý dựa trên khả năng tạo ra tiền mặt, cam kết mua lại cổ phiếu và tiếp tục đầu tư để duy trì vị thế cạnh tranh.

Chi phí cho metaverse, dù lớn, vẫn nằm trong khung các nguyên tắc tài chính vững chắc như thành lũy. Meta duy trì khả năng tạo ra tiền mặt để đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ mới nổi trong khi vẫn trả lại vốn cho cổ đông. Chiến lược song song này, được hỗ trợ bởi hoạt động quảng cáo mạnh mẽ và lợi thế mạng lưới, định vị công ty cho việc tạo ra giá trị bền vững. Đối với các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn, sự kết hợp giữa đầu tư tăng trưởng và trả lại cổ tức của Meta mang lại một cơ hội hấp dẫn, ngay cả sau đà tăng của thị trường cổ phiếu gần đây.