Các nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới: Phân tích toàn diện toàn cầu

Khi cơ sở hạ tầng năng lượng toàn cầu chuyển đổi và nhu cầu công nghiệp tăng cao, thị trường đồng đã bước vào giai đoạn quan trọng. Các quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới hiện đang chịu sự giám sát chặt chẽ khi nguồn cung bị hạn chế xung đột với nhu cầu tăng vọt từ các sáng kiến điện khí hóa. Trong suốt năm 2024, thị trường đồng đã trải qua những biến động giá mạnh mẽ, đỉnh điểm là mức cao kỷ lục trên 5 USD mỗi pound vào tháng 5—mốc son phản ánh tầm quan trọng chiến lược của kim loại này trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Theo dữ liệu mới nhất từ US Geological Survey, sản lượng đồng toàn cầu đạt khoảng 23 triệu tấn trong năm 2024. Tuy nhiên, dưới con số tổng hợp này là một bức tranh sản xuất tập trung cao, với chỉ một số ít quốc gia chiếm phần lớn sản lượng toàn cầu. Hiểu rõ các quốc gia dẫn đầu về sản xuất đồng và các hoạt động khai thác thúc đẩy khối lượng này là điều cần thiết cho các nhà đầu tư, nhà phân tích ngành và các nhà hoạch định chính sách theo dõi quá trình chuyển đổi năng lượng.

Các trung tâm quyền lực khu vực: Nơi tập trung sản lượng đồng toàn cầu

Cảnh quan sản xuất đồng cho thấy sự tập trung rõ rệt về nguồn cung. Chile là quốc gia dẫn đầu không thể tranh cãi, chiếm khoảng 23% sản lượng đồng toàn cầu với sản lượng đạt 5,3 triệu tấn. Theo sau là Cộng hòa Dân chủ Congo với 3,3 triệu tấn, trong khi Peru, Trung Quốc và Indonesia mỗi nước đóng góp từ 1,1 đến 2,6 triệu tấn mỗi năm. Sự tập trung khu vực này tạo ra những điểm yếu về nguồn cung, đặc biệt khi các mỏ cũ ở các quốc gia sản xuất đồng hàng đầu đối mặt với thách thức thay thế, trong khi các dự án mới hạn chế đi vào hoạt động.

Các động thái cạnh tranh giữa việc nguồn cung toàn cầu ngày càng thắt chặt và nhu cầu tăng nhanh đã tạo ra một thị trường nghịch lý. Trong khi Trung Quốc vẫn là người tiêu thụ đồng truyền thống do tham vọng hạ tầng khổng lồ, sự kích thích kinh tế chậm lại đã tạm thời làm giảm nhu cầu. Ngược lại, các sáng kiến chuyển đổi năng lượng toàn cầu tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đồng dài hạn, với dự báo cho thấy thị trường đồng sẽ chuyển sang trạng thái thiếu cung trong vài năm tới.

Các mỏ hàng đầu và các yếu tố thúc đẩy sản xuất tại các quốc gia sản xuất đồng lớn nhất

Chile: Người dẫn đầu không thể tranh cãi toàn cầu

Sự thống trị của Chile về đồng dựa trên cơ sở hạ tầng khai thác lớn và các hoạt động do nhà nước hậu thuẫn. Các nhà chơi chính của quốc gia này gồm có Codelco thuộc sở hữu nhà nước cùng các tập đoàn đa quốc gia như Anglo American, Glencore và Antofagasta. Viên ngọc quý là Escondida, mỏ đồng lớn nhất thế giới, hoạt động với công suất khoảng 2 triệu tấn mỗi năm. BHP nắm giữ 57,5% cổ phần trong mỏ này, Rio Tinto sở hữu 30% còn Jeco giữ phần còn lại. Trong năm 2024, phần sản lượng của BHP tại Escondida đạt 1,13 triệu tấn đồng.

Trong tương lai, dự báo sản lượng của Chile sẽ tăng trở lại. Các dự đoán ngành cho thấy sản lượng đồng của Chile có thể phục hồi về mức kỷ lục, có thể đạt 6 triệu tấn vào năm 2025 khi các dự án khai thác mới bắt đầu hoạt động.

Cộng hòa Dân chủ Congo: Thách thức đang nổi lên

Cộng hòa Dân chủ Congo đã nổi lên như một lực lượng quan trọng trong sản xuất đồng toàn cầu, chiếm hơn 11% sản lượng toàn cầu. Nước này đã sản xuất 3,3 triệu tấn trong năm 2024, tăng đáng kể so với 2,93 triệu tấn năm 2023, cho thấy sự mở rộng nhanh chóng trong khai thác đồng tại châu Phi.

Dự án Kamoa-Kakula của Ivanhoe Mines, hợp tác với Zijin Mining Group, là ví dụ điển hình cho xu hướng tăng trưởng này. Giai đoạn 3 của dự án đạt sản xuất thương mại vào tháng 8 năm 2024, tạo ra 437.061 tấn đồng trong năm—tăng so với 393.551 tấn của năm trước. Ban quản lý đã hướng dẫn các nhà đầu tư về khả năng tăng sản lượng, dự kiến đạt từ 520.000 đến 580.000 tấn trong năm nay.

Peru, Trung Quốc và Indonesia: Các trung tâm thứ cấp

Peru đã đóng góp 2,6 triệu tấn trong năm 2024, mặc dù giảm nhẹ so với các năm trước. Mỏ Cerro Verde của Freeport McMoRan, mỏ đồng lớn nhất của Peru, gặp khó khăn trong sản xuất do tồn kho quặng thấp hơn và các hạn chế bảo trì làm giảm tốc độ nghiền. Trong khi đó, Trung Quốc duy trì sản lượng khai thác 1,8 triệu tấn, mặc dù giảm đều đặn hàng năm so với đỉnh 1,91 triệu tấn năm 2021. Tuy nhiên, sản xuất đồng tinh chế của Trung Quốc—tổng cộng 12 triệu tấn—vượt xa tất cả các quốc gia khác, chiếm hơn 44% công suất sản xuất đồng tinh chế toàn cầu.

Indonesia đã vươn lên vị trí thứ năm trong số các nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới, đạt 1,1 triệu tấn, vượt qua Hoa Kỳ và Nga. Cụ thể, phức hợp Grasberg của Freeport McMoRan vẫn là hoạt động chủ lực của quốc gia này, trong khi mỏ Batu Hijau của PT Amman Mineral dự kiến sẽ mở rộng sản xuất đáng kể sau khi đưa vào hoạt động một nhà luyện kim riêng biệt, xử lý 900.000 tấn quặng đồng mỗi năm.

Các đóng góp từ Bắc Mỹ và Nga

Hoa Kỳ sản xuất 1,1 triệu tấn trong năm 2024, trong đó Arizona chiếm khoảng 70% nguồn cung nội địa. Mỏ Morenci của Freeport McMoRan, hoạt động theo hình thức liên doanh với Sumitomo, là hoạt động lớn nhất của quốc gia này. Trong khi đó, Nga đã sản xuất 930.000 tấn, được thúc đẩy bởi việc tăng sản lượng tại mỏ Udokan Copper ở Siberia, dự kiến sẽ tăng đáng kể khi các giai đoạn dự án bổ sung đi vào hoạt động.

Các đóng góp mới nổi từ Úc, Kazakhstan và Mexico

Úc đã sản xuất 800.000 tấn trong năm 2024, với BHP ghi nhận sản lượng cao nhất trong 10 năm tại Olympic Dam đạt 216.000 tấn đồng. Kazakhstan đã lọt vào top 10 trong năm nay với 740.000 tấn, phản ánh chiến lược phát triển nhằm tăng sản lượng khoáng sản thêm 40% đến năm 2029. Mexico đứng thứ 10 với 700.000 tấn, chủ yếu từ các hoạt động quy mô lớn của Grupo Mexico.

Động thái thị trường: Tại sao cung và cầu lại quan trọng

Thị trường đồng toàn cầu đang đứng trước một điểm biến đổi. Cơ sở hạ tầng khai thác cũ kỹ của các nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới, cùng với việc phát triển mỏ mới hạn chế, đã tạo ra những hạn chế về nguồn cung mang tính cấu trúc. Đồng thời, quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu—từ sản xuất điện tái tạo đến sự phổ biến của xe điện—đang tạo ra nhu cầu chưa từng có đối với kim loại đỏ này.

Các tập đoàn khai thác lớn tiếp tục đầu tư chiến lược để giải quyết các khoảng trống cung ứng. Việc Zijin Mining Group gần đây mua lại quyền kiểm soát phần lớn dự án đồng-molybdenum Qulong ở Tây Tạng là một ví dụ điển hình, với sản lượng ước tính đạt 366 triệu pound trong năm 2024. Những diễn biến này nhấn mạnh cuộc đua cạnh tranh giữa các nhà chơi toàn cầu để đảm bảo nguồn cung đồng trong bối cảnh tiến trình điện khí hóa ngày càng nhanh.

Các dự báo về thiếu hụt nguồn cung trong những năm tới cho thấy sự hỗ trợ về giá mang tính cấu trúc và khả năng sinh lợi cao hơn cho các công ty sở hữu trữ lượng và công suất sản xuất đồng lớn. Khi các nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới phải đối mặt với áp lực quy định, thách thức vận hành và hạn chế về vốn, các tác động đầu tư đối với các bên liên quan vẫn còn rất lớn.