#BOJAnnouncesMarchPolicy

BOJ Chờ Đợi vào Tháng Ba, Định Giá Thị Trường vào Tháng Mười: Việc Chuẩn Hóa Lãi Suất của Nhật Bản Vẽ Lại Thanh Khoản Toàn Cầu

Ngân hàng Nhật Bản (BOJ) giữ nguyên lãi suất chính sách ở mức 0,50% tại cuộc họp tháng Ba. Điều này không gây bất ngờ; tất cả 64 nhà kinh tế khảo sát bởi Reuters đều dự đoán quyết định này. Tuy nhiên, quyết định “chờ đợi” không phải là thụ động. Khi BOJ tiến tới việc chuẩn hóa lãi suất sau nhiều thập kỷ chính sách tiền tệ siêu nới lỏng, họ đang cân nhắc cả chu kỳ lạm phát tiền lương trong nước và sự không chắc chắn liên quan đến thuế quan và chiến tranh. Và kết quả của quá trình cân nhắc này ảnh hưởng không chỉ đến Tokyo mà còn đến dòng chảy vốn toàn cầu.

Bối cảnh quyết định tháng Ba: “Đừng vội vàng, nhưng cũng đừng giữ lại”
BOJ đã nâng lãi suất lên 0,50% vào tháng Một, đạt mức cao nhất trong 30 năm. Kể từ đó, lạm phát duy trì trên mức mục tiêu 2% hơn ba năm, giá thực phẩm (đặc biệt là gạo) vẫn tăng mạnh, và dự kiến tăng trưởng tiền lương sẽ đạt 5,25% vào năm 2024. Thông điệp của Thống đốc Kazuo Ueda rõ ràng: "Chúng tôi sẽ tiếp tục nâng lãi suất nếu nền kinh tế tiếp tục phục hồi."

Tuy nhiên, Phó Thống đốc Ryozo Himino nhắc nhở chúng ta cần thận trọng, nói rằng "sự không chắc chắn toàn cầu vẫn còn cao." Thuế quan của Mỹ áp dụng lên Nhật Bản (lên tới 25% đối với ô tô và 24% đối với hàng hóa chung) và chiến tranh ở Trung Đông ảnh hưởng đến giá dầu đang đặt BOJ vào tình thế tiến thoái lưỡng nan giữa việc “hành động quá sớm” hay “đợi chờ quá lâu.”

Lịch trình Thị trường: Tháng Mười, Không phải Tháng Sáu
60% nhà kinh tế dự đoán lần tăng tiếp theo sẽ đạt 1,00% vào cuối tháng Sáu. Tuy nhiên, các cuộc khảo sát gần đây cho thấy sự thay đổi về trọng số: đa số 63% hiện mong đợi ít nhất một mức tăng 25 điểm cơ bản trong quý IV (Tháng Mười - Tháng Mười Hai), với tháng Mười là ứng viên mạnh nhất với 38%.

Tại sao là Tháng Mười? Bởi vì tháng đó BOJ công bố báo cáo triển vọng hàng quý và tổ chức cuộc họp quản lý chi nhánh—nghĩa là dữ liệu về tiền lương và lạm phát sẽ được đưa ra bàn thảo. Trong cuộc họp tháng Chín, 2 trong số 9 thành viên (Hajime Takata, Naoki Tamura) đã phản đối mức tăng 0,75%. Nhánh “diều hâu” trong Hội đồng ngày càng mở rộng.

Kinh tế Nhật Bản: "Chu kỳ Tốt Đẹp" Được Thử Thách
Toàn bộ chiến lược của BOJ dựa trên “chu kỳ tốt đẹp của tiền lương và giá cả.” Dự kiến tăng trưởng sẽ chậm lại còn 1,4% vào năm 2025, tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,5%, nhưng chu kỳ này vẫn tiếp tục nếu mức tăng lương duy trì quanh mức 5%.

Các rủi ro gồm hai mặt: Thị trường lao động chặt chẽ đẩy lương tăng, trong khi thuế quan của Mỹ và tăng trưởng toàn cầu chậm lại gây áp lực lên lợi nhuận doanh nghiệp. Đây là cảnh báo của Himino: “Ảnh hưởng của thuế quan có thể lớn hơn dự kiến.”

Tác động đến Kinh tế Thế giới: Yên, Giao dịch Carry, và Thanh khoản
Tại sao các hành động của BOJ lại mang tính toàn cầu? Có ba lý do:

1. Kết Thúc của Giao dịch Yên và Carry Trade: Yên đã mất giá hơn 6% so với đô la trong 6 tháng qua. Nếu BOJ nâng lãi suất, yên sẽ tăng giá, phá vỡ “carry trade” vay yên rẻ và đầu tư vào các tài sản sinh lợi cao trong nhiều thập kỷ. Điều này đồng nghĩa với dòng vốn chảy ra khỏi các thị trường mới nổi và sự biến động toàn cầu.

2. Khoảng Cách với Fed: Trong khi thị trường dự đoán Fed sẽ cắt giảm lãi suất vào tháng Chín, việc tăng lãi suất của BOJ sẽ thu hẹp chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và Nhật Bản. Điều này sẽ làm đồng đô la yếu đi và điều chỉnh lại giá hàng hóa.

3. Thị trường Trái phiếu: BOJ đã báo hiệu việc giảm quy mô bảng cân đối kế toán và bán các tài sản ETF/J-REIT. Nhật Bản sở hữu lượng trái phiếu lớn nhất thế giới. Nếu BOJ giảm mua vào, lợi suất trái phiếu toàn cầu sẽ chịu áp lực tăng—điều này cũng sẽ ảnh hưởng đến chi phí vay của Mỹ và châu Âu.

Phân tích: Giá của “Chuẩn hóa chậm”
BOJ thận trọng. Bởi vì Nhật Bản vừa thoát khỏi giảm phát và phải trả giá cho sai lầm “thắt chặt sớm” trong những năm 2000. Tuy nhiên, lạm phát vẫn dai dẳng, giá của hơn 20.000 mặt hàng thực phẩm đã tăng trong năm nay, và các công ty tiếp tục chuyển chi phí sang giá bán.

Thị trường hiện đang định giá một BOJ không còn trong chế độ “chờ đợi và quan sát,” mà là chế độ “tăng nếu dữ liệu cho thấy phù hợp.” Dự kiến trung bình là 0,75% vào tháng Mười, 1,25% vào đầu năm 2027, và 1,50% vào đầu năm 2028. Điều này có nghĩa là lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, Nhật Bản sẽ hành xử như một “ngân hàng trung ương bình thường.”

BOJ không thay đổi lãi suất vào tháng Ba, nhưng đã xác nhận một lộ trình sẽ thay đổi thế giới. Hướng đi của yên, số phận của carry trade, và lượng thanh khoản toàn cầu hiện phụ thuộc vào các quyết định của Tokyo. Và khi Tokyo nói “chúng tôi không vội vàng,” thực ra là đang nói “chúng tôi không quay lại.”