Gần đây phát hiện nhiều người mới vào thị trường tiền mã hóa cảm thấy bối rối nhất chính là các từ viết tắt và thuật ngữ. Những từ như GM, HODL, FOMO, LFG này hàng ngày đều xuất hiện trên các bảng tin, diễn đàn, thực sự ý nghĩa là gì? Thực ra, đây đều là phần của văn hóa cộng đồng, hôm nay sẽ tổng hợp lại cho mọi người.

GM là viết tắt của Good Morning, nghĩa là chào buổi sáng, nhiều người dùng để chào hỏi nhau vào buổi sáng trên Twitter và các cộng đồng. HODL ban đầu là một lỗi chính tả, có người viết nhầm hold thành HODL, rồi cộng đồng lấy đó làm biểu tượng cho việc giữ lâu dài tiền mã hóa không bán. FOMO là Fear of Missing Out, cảm giác lo sợ bỏ lỡ cơ hội khi thấy người khác kiếm lời, sợ bị bỏ lại phía sau. LFG là Let's F***ing Go, thể hiện cảm xúc phấn khích, thường khi giá sắp tăng hoặc có sự kiện lớn, cộng đồng bắt đầu dùng LFG.

Ngoài những từ thể hiện cảm xúc này, còn có một loạt thuật ngữ thị trường cần hiểu. ATH là All-Time High, giá cao nhất mọi thời đại, ATL là All-Time Low, giá thấp nhất mọi thời đại. Whale là cá voi, chỉ những cá nhân hoặc tổ chức sở hữu lượng lớn coin. Pump and Dump là một thủ thuật thao túng thị trường, kéo giá lên rồi bán tháo để kiếm lời. Moon hoặc Mooning nghĩa là giá tăng nhanh chóng. Rekt là biến thể của wrecked, mô tả thua lỗ nặng nề.

Trong giới crypto còn có một hiện tượng thú vị là phân loại coin thành nhiều loại. Altcoins là thuật ngữ chung cho tất cả các loại tiền mã hóa ngoài Bitcoin, bao gồm Ethereum, Solana, các coin chính khác. Những altcoins này thường có đặc điểm riêng về cơ chế đồng thuận, tốc độ giao dịch, chức năng hợp đồng thông minh. Ethereum là ví dụ điển hình, nó giới thiệu hợp đồng thông minh, cho phép nhà phát triển tạo ra các ứng dụng phi tập trung.

Shitcoins là cách gọi không thân thiện, thường chỉ các coin thiếu giá trị thực và sáng tạo. Loại coin này thường là biến thể nhẹ của các coin hiện có, giá chủ yếu dựa vào thao túng, nhóm phát triển không rõ ràng, rủi ro rất lớn.

Tiếp theo là Meme Coins, coin dựa trên các meme và văn hóa mạng, nổi bật nhất là Dogecoin DOGE. DOGE ban đầu chỉ là trò đùa, lấy hình ảnh chó Shiba Inu làm biểu tượng, dần dần có cộng đồng lớn ủng hộ, cả Elon Musk cũng từng công khai ủng hộ, hiện còn nhiều thương nhân chấp nhận DOGE làm phương thức thanh toán. Ngoài DOGE còn có PEPE, Shiba Inu SHIB, đều là meme coin nhưng vì hot nên được cộng đồng yêu thích.

Trong giới crypto còn có thuật ngữ gọi là đất chó (土狗币) và chó vàng (金狗币). Đất chó là những dự án không có đội nhóm lớn, không có nhà đầu tư lớn nào quan tâm, mang đậm phong cách cộng đồng nhỏ lẻ, logo đôi khi chỉ là biểu tượng cảm xúc. Nhưng nếu một đất chó tăng giá vài chục hoặc vài trăm lần, nó sẽ biến thành chó vàng, được cộng đồng săn đón. Dogecoin là đất chó đầu tiên, sau này trở thành tổ tiên của chó vàng.

Cuối cùng là coin vô giá (Air Coin), chính là các dự án lừa đảo hoàn toàn không có giá trị thực. Loại coin này thường không có mô hình kinh doanh hay công nghệ hỗ trợ, giá trị dựa vào thao túng và quảng cáo sai lệch, rủi ro cực cao, rất dễ mất giá sau cơn sốt.

Ngoài các phân loại này, còn có một loạt thuật ngữ kỹ thuật cần biết. DeFi là tài chính phi tập trung, Staking là đặt cược coin để tham gia xác nhận mạng và nhận thưởng. DEX là sàn giao dịch phi tập trung, CEX là sàn tập trung. NFT là token không thể thay thế, đại diện cho tài sản số độc nhất. DAO là tổ chức tự trị phi tập trung. Layer 1 là blockchain nền tảng như Bitcoin, Ethereum; Layer 2 là các giải pháp mở rộng như Arbitrum, Optimism.

Về ví và an toàn, Private Key là chìa khóa riêng để truy cập tài sản an toàn, Public Key là khóa công khai, như địa chỉ của bạn. Seed Phrase là cụm từ khóa gồm nhiều từ dùng để khôi phục ví. Gas Fees là phí giao dịch trên mạng Ethereum, đo bằng Gwei.

Các thuật ngữ phổ biến khác gồm Airdrop là phát miễn phí token, ICO là đợt phát hành token lần đầu, KYC là quy trình xác minh danh tính khách hàng để phòng chống rửa tiền. DYOR là tự nghiên cứu, FUD là hành động lan truyền thông tin tiêu cực. APY là lãi suất hàng năm, TVL là tổng giá trị bị khóa, thường dùng để đánh giá quy mô dự án DeFi.

Tổng thể, các thuật ngữ và khái niệm trong giới crypto khá nhiều, nhưng nắm vững những kiến thức cơ bản này sẽ giúp hiểu rõ hơn các cuộc thảo luận cộng đồng và diễn biến thị trường. Quan trọng nhất vẫn là tự mình nghiên cứu, đừng theo đuổi theo đám đông một cách mù quáng, đặc biệt là các coin nhỏ lẻ, coin vô giá cần cảnh giác.