Hỗn loạn trong ngày đầu tiên của lệnh ngừng bắn — Tên lửa, không kích và biến động lớn trên thị trường

Chỉ sau chưa đầy vài giờ khi tin tức về lệnh ngừng bắn được công bố, Israel và nhiều quốc gia ở Vùng Vịnh vẫn vang lên các cảnh báo phòng không; quân đội Israel tuyên bố “vẫn tiếp tục các cuộc tấn công vào Iran”; tên lửa của Mỹ đánh trúng một trang trại ở miền nam Iraq, gây ra 5 người thiệt mạng; lệnh ngừng bắn của người lãnh đạo tối cao Iran có thể cần thêm thời gian để truyền đến các đơn vị tác chiến ở khắp nơi... Việc tuyên bố ngừng bắn thì dễ, nhưng để lệnh ngừng bắn thực sự có hiệu lực lại khó hơn rất nhiều so với tưởng tượng.

I. Vòng tấn công mới nhất trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực

Hiệp định ngừng bắn không tự nhiên mà xuất hiện. Ngay vào vài giờ trước khi Mỹ và Iran tuyên bố ngừng bắn — tức là vào chiều ngày 7 tháng 4 — liên quân Mỹ và Israel vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Theo phóng viên Đài Truyền hình Trung ương (CCTV), trong buổi chiều cùng ngày, Mỹ và Israel đã không kích hai địa điểm ở thành phố Khorramshahr, tỉnh Khuzestan của Iran; người dân địa phương nghe thấy khoảng 5 tiếng nổ, và cuộc tấn công này khiến 4 người dân bị thương.

Trong khi đó, khu vực Horsa Zubayr ở phía nam Iraq cũng không thoát khỏi sự tấn công. Một nhân vật từ lực lượng an ninh Iraq cho biết, ba tên lửa do quân đội Mỹ phóng từ các căn cứ trong phạm vi Kuwait đã đánh trúng một trang trại tại khu vực này, làm 5 dân thường thiệt mạng, trong đó có phụ nữ. Hoạt động này không được chính phủ Iraq cho phép, và được lực lượng an ninh Iraq xác định là hành vi xâm phạm chủ quyền.

Trong chiến dịch giải cứu các phi công của Mỹ bị bắn rơi, Mỹ và Iran đã xảy ra cuộc đụng độ trên mặt đất lần đầu tiên kể từ hơn một tháng kể từ khi chiến tranh bùng nổ. Theo thông tin được hai bên công bố sau đó, 4 sĩ quan của Iran đã thiệt mạng trong giao tranh, phía Mỹ không có thương vong. Ông Trump tiết lộ hai phi công Mỹ đã được chăm sóc và điều trị tại Đức. Truyền thông Iran thì đăng tải video về mảnh vỡ máy bay dài hơn 40 giây, khẳng định các mảnh vỡ đó là máy bay Mỹ do Iran bắn hạ; trong khi đó, giữa hai bên có sự chênh lệch rõ rệt về con số thương vong và kết quả chiến đấu.

II. “Tuyên bố ngừng bắn” không đồng nghĩa với “ngừng bắn ngay lập tức”

Mỹ và Iran lần lượt xác nhận việc chấp nhận ngừng bắn trong vòng 2 tuần, nhưng Israel và các quốc gia khác ở Vùng Vịnh như Bahrain, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait vẫn tiếp tục vang lên các cảnh báo phòng không, cảnh báo người dân về nguy cơ máy bay không người lái và tên lửa đến tấn công. Kuwait và UAE tuyên bố đang tiến hành chặn các máy bay không người lái và tên lửa đang bay tới; Bộ Nội vụ Bahrain kêu gọi người dân sơ tán đến nơi an toàn; Saudi Arabia đưa ra cảnh báo đối với thành phố ốc đảo Al-Haraj ở khu vực trung tâm, nơi có căn cứ không quân Hoàng tử Sultan của Mỹ. Israel thì tuyên bố đã nhận diện nhiều tên lửa từ Iran và đang cố gắng đánh chặn các mối đe dọa; phóng viên của AP đã ghi lại hình ảnh một tên lửa đạn chùm do Iran phóng phát nổ trên bầu trời phía bắc Israel.

Người lãnh đạo tối cao Iran, ông Mu Jetta ba Hame ne i, đã ra lệnh cho tất cả các lực lượng quân đội ngừng bắn — “Chiến tranh chưa kết thúc, nhưng mọi binh chủng đều phải tuân lệnh của người lãnh đạo tối cao và ngừng bắn”. Tuy nhiên, trong cuộc xung đột lần này, Iran lại áp dụng chiến lược phòng thủ phi tập trung; các chỉ huy quân sự ở từng khu vực có quyền tự chủ nhất định ngoài danh sách mục tiêu đã được đặt sẵn. Điều này có nghĩa là lệnh ngừng bắn của người lãnh đạo tối cao có thể cần một khoảng thời gian để truyền đến các tổ chức quân sự ở khắp nơi — và trong “khung thời gian” đó, tiếng súng trên chiến trường vẫn có thể tiếp diễn.

III. Israel: “Chúng tôi vẫn đang tấn công Iran”

Trái ngược rõ rệt với tuyên bố ngừng bắn của Mỹ và Iran, phía Israel đưa ra các phát biểu trực tiếp hơn. Một quan chức an ninh Israel cho biết, mặc dù Mỹ và Iran đã tuyên bố ngừng bắn, Israel “vẫn tiếp tục tấn công Iran”, và quân đội Israel đang tập kích các cơ sở phóng tên lửa của Iran. Sau khi tin tức về lệnh ngừng bắn được công bố, vào rạng sáng ngày 8 theo giờ địa phương, quân đội Israel vẫn tuyên bố đã phát hiện một đợt tấn công bằng tên lửa mới từ Iran.

Diễn biến này phản ánh bất đồng tiềm ẩn giữa Mỹ và Israel: mặc dù các quan chức Nhà Trắng nói rằng Israel đã đồng ý ngừng bắn tạm thời, nhưng trong thực tế, Israel rõ ràng đã không hoàn toàn đi theo nhịp độ của Mỹ.

IV. Biến động lớn của thị trường: Giá dầu lao dốc, vàng vọt tăng

Việc công bố hiệp định ngừng bắn đã gây phản ứng dữ dội trên thị trường vốn toàn cầu. Ngày 8 tháng 4, được kích thích bởi tin tức về những tiến triển quan trọng trong đàm phán Mỹ-Iran, giá dầu quốc tế giảm mạnh — hợp đồng tương lai dầu WTI trên Sở Giao dịch Hàng hóa New York (NYMEX) mở rộng mức giảm lên 15%, xuống còn 93.79 USD/thùng.

Ngược lại, các phân khúc kim loại quý lại tăng vọt. Giá vàng giao ngay tại London nhanh chóng vượt qua mốc tròn 4800 USD, tăng 2.3% trong ngày; giá bạc giao ngay tại London tăng 3.5% trong ngày, mức cao nhất trong phiên chạm 75.62 USD. Diễn biến bất thường này cho thấy cách thị trường lý giải không hề đơn giản như “loại bỏ rủi ro” — sự không chắc chắn do lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần mang lại, lại càng làm nhu cầu trú ẩn an toàn đối với vàng được củng cố thêm.

V. Sau 2 tuần: Một cuộc đàm phán được dự đoán là đầy khó khăn

Cả Mỹ và Iran đã xác nhận vòng đàm phán tiếp theo sẽ bắt đầu vào ngày 10 tháng 4 tại thủ đô Islamabad của Pakistan, kéo dài 2 tuần; theo thỏa thuận của hai bên, có thể gia hạn. Các cuộc đàm phán sẽ bao gồm “kế hoạch 10 điểm” của Iran và những mối quan tâm cốt lõi của phía Mỹ. Tuy nhiên, phía Iran đã nêu rõ rằng việc đàm phán không đồng nghĩa với chiến tranh kết thúc; chỉ khi các nguyên tắc trong kế hoạch 10 điểm của Iran được chấp nhận và mọi chi tiết được hoàn tất để chốt trong quá trình đàm phán, Iran mới cuối cùng đồng ý chấm dứt chiến tranh.

Trong khi đó, chính trường nội bộ của Mỹ cũng rơi vào cuộc tranh luận gay gắt do sức ép tối đa từ sự việc này. Hơn 20 nghị sĩ của cả đảng Dân chủ và Cộng hòa, bao gồm lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Schumer, kêu gọi các thành viên trong nội các của Trump viện dẫn Tu chính án thứ 25 để bãi nhiệm quyền tiếp tục điều hành của Trump — đây là một cảnh tượng cực kỳ hiếm hoi trong lịch sử chính trị hiện đại của Mỹ.

Tóm lược: Ngày đầu tiên hiệp định ngừng bắn có hiệu lực đã phơi bày một thực tế căn bản — tuyên bố ngừng bắn là một chuyện, còn để lệnh ngừng bắn thực sự có hiệu lực lại là chuyện khác. Tên lửa vẫn tiếp tục được phóng, cảnh báo không kích vẫn vang lên, lệnh ngừng bắn của người lãnh đạo tối cao vẫn chưa được truyền đến tất cả các đơn vị tác chiến; Israel vẫn “tiếp tục tấn công Iran”. Đối với mối oán hận kéo dài hàng chục năm giữa Mỹ và Iran, 2 tuần ngừng bắn thực sự là quá ngắn; nhưng đối với một cuộc chiến có thể mất kiểm soát bất cứ lúc nào, lại càng trở nên vô cùng quý giá. Ngày 10 tháng 4, bàn đàm phán tại Islamabad sẽ trở thành điểm hội tụ sự chú ý của toàn cầu — và trước thời điểm đó, mỗi giờ, mỗi phút, tình hình vẫn có thể thay đổi.
#Gate廣場四月發帖挑戰