Đã thấy rất nhiều sự nhầm lẫn trong cộng đồng về EPS so với ROE, nên nghĩ rằng tôi sẽ phân tích tại sao hai chỉ số này lại khác biệt và tại sao điều đó thực sự quan trọng.

Hãy bắt đầu với những điều cơ bản. Thu nhập trên mỗi cổ phiếu chính là như tên gọi của nó - bạn lấy lợi nhuận ròng của công ty chia cho số cổ phiếu đang lưu hành. Vậy EPS bằng lợi nhuận ròng chia cho số cổ phiếu. Chỉ vậy thôi. Phần khó ở đây? Các công ty có thể phát hành bao nhiêu cổ phiếu tùy ý, điều này khiến số lượng cổ phiếu thay đổi rất nhiều giữa các công ty.

Đây là phần thú vị. Netflix có thể có 437 triệu cổ phiếu đang lưu hành trong khi AT&T có tới 5,9 tỷ cổ phiếu. Cùng kỳ, nhưng quy mô hoàn toàn khác nhau. Đây là lý do tại sao so sánh EPS giữa hai công ty lại gần như không mang lại thông tin hữu ích. Bạn có thể thấy một công ty có EPS cao hơn và nghĩ rằng nó lợi nhuận hơn, nhưng điều đó có thể chỉ đơn giản là họ phát hành ít cổ phiếu hơn. Đó chính là điểm yếu cơ bản của EPS khi so sánh giữa các công ty.

Return on equity (ROE) là một loại chỉ số hoàn toàn khác. ROE đo lường mức độ hiệu quả của một công ty trong việc sử dụng vốn cổ đông để tạo ra lợi nhuận. Nó bằng lợi nhuận ròng chia cho vốn chủ sở hữu, thể hiện dưới dạng phần trăm. Và điểm khác biệt chính là - ROE thực sự CÓ thể so sánh giữa các công ty vì nó là tỷ lệ phần trăm lợi nhuận, chứ không phải một số tiền tùy ý.

Hãy nghĩ theo cách này: EPS cho bạn biết lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu, còn ROE cho bạn biết lợi nhuận thực trên vốn đầu tư của cổ đông. Một cái là con số trên mỗi cổ phiếu phụ thuộc vào số lượng cổ phiếu tồn tại, còn cái kia là một chỉ số hiệu quả thực sự.

Tại sao điều này lại quan trọng khi phân tích EPS so với ROE? Bởi vì ROE lấy dữ liệu từ cả báo cáo thu nhập và bảng cân đối kế toán, cung cấp cho bạn một bức tranh toàn diện hơn về khả năng sinh lời. Nó không chỉ cho biết công ty có kiếm được tiền hay không, mà còn cho thấy công ty đã sử dụng vốn cổ đông hiệu quả như thế nào để tạo ra lợi nhuận đó. Đó là thông tin có giá trị hơn nhiều.

Đối với so sánh lịch sử của một công ty, tăng trưởng EPS có thể hữu ích. Nhưng nếu bạn muốn so sánh khả năng sinh lời giữa các công ty khác nhau hoặc hiểu rõ hiệu quả hoạt động thực sự, ROE chính là chỉ số của bạn. Đó là lý do tại sao các nhà đầu tư nghiêm túc tập trung vào ROE khi đánh giá hiệu suất quản lý - vì nó phản ánh chính xác cách công ty sử dụng vốn của cổ đông.

Vì vậy, lần tới khi bạn xem các báo cáo lợi nhuận, đừng quá chú trọng vào con số EPS một mình. Hãy xem xét cả ROE và bạn sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về những gì thực sự đang diễn ra với doanh nghiệp.