Gần đây tôi đã xem lại một số tài liệu về Warren Buffett về đầu tư, nhận thấy lời khuyên của nhà đầu tư huyền thoại này thực ra rất đơn giản nhưng lại vô cùng thực tế.

Điều luật vàng đầu tiên của ông rất rõ ràng: đừng bao giờ thua lỗ. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng logic đằng sau đó là, một khi bạn gặp phải lỗ, để quay lại sẽ cần gấp đôi nỗ lực. Đó cũng là lý do tại sao ông cẩn trọng trong từng khoản đầu tư.

Nói về chiến lược đầu tư, Buffett nhấn mạnh việc tìm ra sự lệch lạc giữa giá cả và giá trị. Ông nói rất hay, "Giá là thứ bạn trả, còn giá trị là thứ bạn nhận được." Nhiều người vay lãi cao để trả nợ thẻ tín dụng hoặc mua một đống đồ không cần thiết, về bản chất là đang trả giá cao cho những thứ có giá trị thấp. Lời khuyên của ông là, dù là mua tất hay cổ phiếu, đều phải mua những thứ chất lượng khi chúng đang giảm giá.

Về nợ nần, Buffett từng nói trong một bài phát biểu năm 1991 rằng ông đã gặp quá nhiều người thất bại vì đòn bẩy (vay mượn). Ông đặc biệt cảnh giác với thẻ tín dụng, vì lãi suất từ 18% đến 20% là tự sát. Nếu ông vay với lãi suất đó, ông đã phá sản từ lâu rồi. Vì vậy, lời khuyên của ông rất rõ ràng: cố gắng tránh nợ nần.

Dòng tiền mặt cũng không thể bỏ qua. Berkshire Hathaway luôn duy trì ít nhất 200 tỷ USD tiền mặt hoặc các khoản tương đương tiền, thậm chí còn nhiều hơn thế. Buffett từng nói một câu rất hình tượng, tiền mặt đối với doanh nghiệp giống như oxy đối với con người — bình thường không ai để ý, nhưng khi thiếu thì đó là thứ quan trọng nhất.

Việc đầu tư vào khả năng của bản thân là một điểm ông nhấn mạnh nhiều lần. Ông cho rằng chính bạn là tài sản lớn nhất, bất kỳ khoản đầu tư nào để nâng cao kỹ năng của mình đều mang lại lợi nhuận gấp mười lần. Và khoản lợi nhuận này không thể bị đánh thuế hoặc bị lấy cắp. Đồng thời, học hỏi kiến thức tài chính là cách tốt nhất để bảo vệ chính mình. Buffett từng nói, "Rủi ro đến từ việc bạn không biết mình đang làm gì." Hiểu biết về quản lý tài chính cá nhân càng nhiều, bạn càng có thể tránh rủi ro.

Với nhà đầu tư bình thường, ông đưa ra một lời khuyên rất thực tế: mua quỹ chỉ số chi phí thấp. Cụ thể là dành 10% vào trái phiếu chính phủ ngắn hạn, phần còn lại 90% đầu tư vào quỹ chỉ số S&P 500 chi phí thấp. Ông từng nói trong hội nghị năm 2004 rằng, nếu bạn phân bổ đều trong 10 năm theo cách này, bạn sẽ vượt xa hơn 90% những người bắt đầu đầu tư cùng thời điểm. Về lời khuyên của Warren Buffett về đầu tư này, tôi nghĩ nó đặc biệt đáng để các nhà đầu tư bình thường tham khảo.

Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của tư duy dài hạn. Có câu rất nổi tiếng: "Có người hôm nay ngồi dưới bóng cây vì có người đã trồng cây từ rất lâu rồi." Tự do tài chính, nghỉ hưu an toàn, ước mơ trả học phí cho con — đều có thể thực hiện được nếu bắt đầu trồng cây từ bây giờ. Đây không phải là về biến động ngắn hạn của thị trường hay khủng hoảng kinh tế, mà là nhìn nhận đầu tư bằng tầm nhìn hàng chục năm.

Cuối cùng, Buffett còn đề cập đến giá trị của việc đền đáp xã hội. Ông nói rằng, nếu bạn thuộc 1% may mắn nhất của nhân loại, bạn có nghĩa vụ nghĩ đến 99% còn lại. Chính ông cũng đã làm điều đó, cùng Bill Gates thành lập tổ chức "Lời thề từ thiện". Dù chúng ta có thể không trở thành tỷ phú, nhưng giúp đỡ người khác để làm phong phú cuộc đời cũng là một dạng của sự giàu có.

Tổng thể, cốt lõi của Warren Buffett về đầu tư là: kiểm soát rủi ro, tư duy dài hạn, không ngừng học hỏi, tiêu dùng hợp lý, tránh nợ nần. Những lời khuyên này nghe có vẻ không mới, nhưng chính vì chúng quá đơn giản nên dễ bị bỏ qua. Và những người bỏ qua chúng thường là những người thiệt thòi nhất trong việc tích lũy của cải.